Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Chọn thủ tục đơn giản nhất, hiệu quả nhất

13 giờ trướcBài gốc

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ: Trần Hồng Hà, Lê Thành Long, Hồ Đức Phớc, Mai Văn Chính, Phạm Thị Thanh Trà, Hồ Quốc Dũng; lãnh đạo các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tỉnh, thành phố; lãnh đạo các tập đoàn kinh tế.

Tại điểm cầu trụ sở UBND thành phố Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu dự.

Cần giải ngân 146,9 nghìn tỷ đồng để hoàn thành 100% kế hoạch vốn năm 2025

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, tính đến hết tháng 12-2025, kết quả giải ngân vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Đáng chú ý, còn 22 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân cả nước.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu khai mạc hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Trong hơn 20 ngày còn lại (tính đến ngày 31-1-2026), các bộ, ngành, địa phương phải tập trung giải ngân số vốn đầu tư công chiếm 16,3% kế hoạch năm 2025, đồng thời khẩn trương triển khai giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 với tổng mức 995,3 nghìn tỷ đồng, tăng 10,4% so với năm 2025.

Trước quỹ thời gian rất hạn hẹp trong khi khối lượng công việc lớn, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: “Đề nghị làm rõ vì sao cùng một cơ chế, chính sách nhưng có nơi triển khai hiệu quả, có nơi lại chậm trễ. Chỉ rõ khó khăn, điểm nghẽn để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện, đề ra nhiệm vụ, giải pháp phù hợp”.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, tính đến ngày 31-12-2025, giải ngân vốn đầu tư công đạt 755,1 nghìn tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; so với cùng kỳ cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 206,5 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối.

11 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước, trong đó có thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, 22 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình cả nước.

Số kế hoạch vốn năm 2025 còn lại phải giải ngân đến ngày 31-1-2026 để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao là 146,9 nghìn tỷ đồng.

Về tình hình phân bổ kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026, đến hết ngày 7-1-2026, các bộ, địa phương đã phân bổ, giao chi tiết là 851,8 nghìn tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Số vốn còn lại chưa phân bổ chi tiết là 143,5 nghìn tỷ đồng của 12 bộ và 22 địa phương.

Bộ Tài chính cũng chỉ ra 6 nhóm khó khăn, vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công, như giải phóng mặt bằng; quá trình sáp nhập, kiện toàn tổ chức bộ máy, chuyển giao nhiệm vụ chủ đầu tư, ban quản lý dự án; nguồn cung một số vật liệu xây dựng chủ yếu như đá xây dựng, cát, đất san lấp khan hiếm, giá vật liệu biến động mạnh...

Tại một số dự án, một số bộ, ngành, địa phương chưa thực sự quyết liệt, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được đề cao, chưa rõ nét.

Sáu bài học kinh nghiệm

Từ thực tế các địa phương thực hiện giải ngân tốt vốn đầu tư công, 6 bài học kinh nghiệm được rút ra là: Xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo, theo dõi tiến độ từng dự án cụ thể; chuẩn bị đầu tư ngay từ đầu năm, bảo đảm dự án đủ điều kiện mới bố trí vốn, hạn chế tình trạng “có vốn nhưng không tiêu được”; nguyên tắc “làm đến đâu gỡ đến đó”, không chờ giải quyết đồng loạt; về giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, tổ chức thực hiện theo hướng chủ động, linh hoạt, “làm gọn từng phần”, kiểm đếm – thẩm định – phê duyệt – chi trả cuốn chiếu, có mặt bằng đến đâu thì thi công đến đó...

Quang cảnh điểm cầu trụ sở UBND thành phố Hà Nội. Ảnh: T.L

Tại hội nghị, lãnh đạo một số địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp báo cáo lý do giải ngân chưa đạt theo yêu cầu do các nguyên nhân chủ quan thuộc trách nhiệm của địa phương. Việc tháo gỡ giải quyết vướng mắc liên quan đến giải ngân có lúc, có thời điểm chưa kịp thời. Thực tế còn một bộ phận cán bộ, công chức, người đứng đầu đơn vị sợ trách nhiệm, không quyết liệt thực hiện nhiệm vụ được giao. Năng lực của một số nhà thầu cũng là vấn đề cần rút kinh nghiệm…

Thông tin từ Bộ Tài chính, tại thành phố Hồ Chí Minh, số vốn còn lại chưa giải ngân là 30.390,776 tỷ đồng. Tại Tuyên Quang, tỷ lệ giải ngân đạt 37,6%, số vốn còn lại chưa giải ngân là 9.654,56 tỷ đồng. Ngoài ra, còn nhiều địa phương, bộ ngành khác có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu như Đắk Lắk, Quảng Trị, Vĩnh Long, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Cần Thơ… Một số bộ, cơ quan trung ương có số vốn còn lại phải giải ngân trong các tháng cuối năm rất lớn như Bộ Xây dựng, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Ưu tiên rà soát lại thủ tục, quy trình, việc bố trí nguồn lực

Kết luận Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân cao, trong đó có thành phố Hà Nội. Thủ tướng nhấn mạnh, dù được giao khối lượng vốn rất lớn, nhưng Hà Nội đã có những cách làm bứt phá, qua đó vượt kế hoạch giải ngân, thể hiện quyết tâm và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Thủ tướng chỉ rõ vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt mức trung bình của cả nước; yêu cầu lãnh đạo các đơn vị nghiêm túc rút kinh nghiệm, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao để rà soát, bố trí lại công việc, kịp thời khắc phục những hạn chế, bất cập trong giải ngân vốn đầu tư công.

Từ các bài học kinh nghiệm đã được Bộ Tài chính tổng hợp, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, với các công trình hạ tầng giao thông, văn hóa, giáo dục, thể thao…, khâu giải phóng mặt bằng phải đi trước một bước. Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị cần sát sao hơn nữa, đặc biệt là người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp vào cuộc, chủ động, kịp thời và linh hoạt trong giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ: “Từ khóa là phải sát với thực tiễn, dám chịu trách nhiệm để vận dụng sáng tạo trong quá trình điều hành, gắn với thường xuyên giám sát, kiểm tra. Đối với người dân, phải nắm chắc tâm tư, nguyện vọng để giải quyết thỏa đáng, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng”.

Thủ tướng cũng lưu ý, mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công đạt 100% trong năm 2026 không thay đổi, đồng thời quy mô giải ngân sẽ tiếp tục tăng khi được bổ sung thêm nguồn từ tăng thu, tiết kiệm chi.

Về các giải pháp trọng tâm trong năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, đơn vị ưu tiên rà soát lại thủ tục, quy trình, việc bố trí nguồn lực; đồng thời khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế, bất cập kéo dài trong thời gian qua. Các đơn vị cần tập trung xử lý, bảo đảm đầy đủ nguồn cung nguyên vật liệu như đất, đá, sỏi, cát...

Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải; xác định rõ thứ tự ưu tiên, việc gì quan trọng thì làm trước, bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể và các quy hoạch đã được phê duyệt. Các đơn vị cần lựa chọn thủ tục đơn giản nhất, hiệu quả nhất, đồng thời mạnh dạn chịu trách nhiệm; kiên quyết phòng, chống tham ô, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí ngay từ khâu đấu thầu.

Liên quan đến công tác cán bộ, Thủ tướng lưu ý những cán bộ không đáp ứng yêu cầu, làm việc “nhùng nhằng” thì phải kịp thời thay thế, đồng thời, cần thay thế tư vấn, nhà thầu thi công không bảo đảm năng lực, chất lượng.

Trong phân công trách nhiệm, các bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ lãnh đạo chịu trách nhiệm trực tiếp; đề cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu có dấu hiệu vi phạm pháp luật, chậm tiến độ, liên quan đến tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Đối với giải phóng mặt bằng, Thủ tướng yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng. Các địa phương phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội; công khai, minh bạch đầy đủ thông tin, nhất là về giá đất, giá đền bù, qua đó tạo sự đồng thuận cao, với tinh thần xuyên suốt là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Triệu Hoa - Thanh Hương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/day-manh-giai-ngan-von-dau-tu-cong-chon-thu-tuc-don-gian-nhat-hieu-qua-nhat-729586.html