Trong những năm gần đây, Thái Nguyên từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm công nghiệp quan trọng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Sự phát triển của hệ thống khu, cụm công nghiệp đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
Thái Nguyên ưu tiên thu hút đầu tư công nghệ cao, hướng tới phát triển công nghiệp xanh.
Theo Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, toàn tỉnh hiện có 6 khu công nghiệp đang hoạt động trong tổng số 12 khu đã được quy hoạch, cùng với 16 cụm công nghiệp đang vận hành, đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, nhiều khu đạt mức 100%.
Trong giai đoạn 2021–2030, tỉnh tiếp tục mở rộng không gian phát triển với quy hoạch 12 khu công nghiệp, 41 cụm công nghiệp và 1 khu công nghệ thông tin tập trung. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút các ngành công nghệ cao, trong đó có lĩnh vực bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa cũng đặt ra áp lực lớn đối với công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt tại các khu, cụm công nghiệp.
Trước thực tế này, Thái Nguyên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng đến nâng cao hiệu quả quản lý và nhận thức, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Công tác thẩm định công nghệ sản xuất và xử lý chất thải được thực hiện chặt chẽ, cùng với việc tăng cường giám sát môi trường.
Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên cho biết, địa phương đang thực hiện thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng và có hoạt động nghiên cứu – phát triển.
“Mục tiêu của tỉnh là từng bước giảm tỷ trọng các ngành tiêu hao nhiều năng lượng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, hướng tới cơ cấu công nghiệp hiện đại và bền vững. Đặc biệt, chú trọng phát triển các khu công nghiệp sinh thái, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp theo chuỗi giá trị tuần hoàn, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên và giảm chi phí sản xuất”, ông Nguyễn Tiến Cương cho hay.
Trong thời gian tới, tỉnh dự kiến xây dựng hệ thống quan trắc môi trường hiện đại, phủ rộng toàn địa bàn giai đoạn 2026–2035. Hệ thống này sẽ giúp theo dõi chất lượng không khí, nguồn nước và cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm, hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra giải pháp kịp thời.
Song song đó, Thái Nguyên tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư vào hạ tầng môi trường, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao năng lực quản lý, nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Trong định hướng dài hạn, đầu tư hạ tầng môi trường tại các khu, cụm công nghiệp được xác định là giải pháp trọng tâm. Hiện nay, phần lớn các khu công nghiệp trên địa bàn đã hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung, trong khi các cụm công nghiệp đang được đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng.
Công tác quy hoạch cũng được triển khai theo hướng xanh. Một số khu công nghiệp như Khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ Phú Bình được định hướng phát triển đa ngành, ưu tiên lĩnh vực công nghệ cao, tự động hóa, điện tử và viễn thông. Khu công nghiệp Sông Công II giai đoạn 2 tập trung vào các ngành công nghiệp sạch như dược phẩm, năng lượng tái tạo và vật liệu mới.
Đáng chú ý, tại Khu công nghiệp Yên Bình, chủ đầu tư đã dành gần 4.500 tỷ đồng để phát triển hạ tầng, trong đó riêng hệ thống cấp nước và xử lý nước thải chiếm hơn 1.175 tỷ đồng. Khu xử lý nước thải tập trung công suất 60.000 m³/ngày đêm được đầu tư với công nghệ tiên tiến, cho phép giám sát tự động và truyền dữ liệu liên tục về cơ quan quản lý.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cũng được chú trọng. Ông Nguyễn Thế Hoàn, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên cho biết, hoạt động truyền thông đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp trong tuân thủ quy định về môi trường.
“Qua công tác tuyên truyền đã giúp các doanh nghiệp hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, từ đó, triển khai các giải pháp phù hợp với thực tiễn đơn vị. Ngay từ khi triển khai thực hiện các dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhiều doanh nghiệp, chủ đầu tư đã chú trọng đầu tư hạ tầng, tăng cường ứng dụng công nghệ trong xử lý nước thải, thu gom rác thải, đảm bảo môi trường xanh, sạch”, ông Nguyễn Thế Hoàn cho hay.
Với định hướng rõ ràng cùng các giải pháp đồng bộ, Thái Nguyên đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp xanh, hiện đại của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Nguyên Mộc