Tuyến tàu Đồng Đăng-Hà Nội dừng đỗ tại ga Đồng Đăng.
Bộ Xây dựng đang tích cực triển khai đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đồng thời khẩn trương lập quy hoạch hai tuyến mới Hà Nội-Đồng Đăng và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông đường sắt hiện đại, đồng bộ, tăng cường kết nối khu vực và quốc tế.
Theo đó, tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính 391km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Điểm đầu tuyến tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Lạch Huyện (thành phố Hải Phòng).
Dự án có quy mô lớn, trong đó đoạn qua Lào Cai dài 145km; Phú Thọ 100km; Hà Nội 38km; Bắc Ninh khoảng 3km; Hưng Yên 16km; Hải Phòng 89km. Trên tuyến bố trí 18 nhà ga, gồm 15 ga hỗn hợp đón tàu khách và hàng hóa, cùng 3 ga lập tàu.
Tuyến được thiết kế theo khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160km/h đối với tàu khách và 120km/h đối với tàu hàng. Giai đoạn đầu, tuyến được đầu tư đường đơn, có dự phòng phát triển lên đường đôi trong tương lai.
Tổng mức đầu tư của dự án hơn 203.200 tỷ đồng. Chủ đầu tư đã khởi công xây dựng các ga và đường kết nối từ ngày 19/12/2025, đồng thời lập báo cáo nghiên cứu khả thi hạng mục tuyến chính. Dự kiến công trình tuyến chính sẽ khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng đang đẩy nhanh công tác quy hoạch hai tuyến đường sắt chiến lược mới. Tuyến Hà Nội-Đồng Đăng (Lạng Sơn) có điểm đầu tại ga Bằng Tường Đông (Trung Quốc), điểm cuối tại ga Gia Lâm (Hà Nội). Sau khi vượt qua biên giới, tuyến đi qua tỉnh Lạng Sơn và Bắc Ninh, với tổng chiều dài khoảng 146km trong lãnh thổ Việt Nam, gồm 31km cầu và 9km hầm, dự kiến bố trí 11 ga.
Tuyến được thiết kế khổ đường 1.435mm, tiêu chuẩn cấp I, khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, tốc độ thiết kế 160km/giờ, riêng đoạn qua biên giới khoảng 80km/h. Giai đoạn đầu đầu tư đường đơn, có dự phòng nâng cấp lên đường đôi.
Trong khi đó, tuyến Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái có điểm đầu tại ga Đông Hưng (Trung Quốc), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, kết nối trực tiếp với tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng. Tuyến đi qua tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng, với chiều dài khoảng 174km trong lãnh thổ Việt Nam, gồm 76km cầu và 8,09km hầm; dự kiến bố trí 14 ga.
Tuyến này cũng được thiết kế khổ tiêu chuẩn 1.435mm, cấp I, khai thác hỗn hợp, tốc độ thiết kế 160km/giờ, dự phòng nâng lên 200km/giờ; đoạn qua biên giới đạt 120km/giờ. Giai đoạn đầu xây dựng đường đơn, có dự phòng phát triển đường đôi.
Ký Giấy chứng nhận bàn giao hồ sơ kết quả dự án viện trợ Việt Nam lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội - Hải Phòng giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Thương mại Trung Quốc. (Ảnh: TTTXVN)
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, các tuyến đường sắt nêu trên đang nhận được sự hỗ trợ, phối hợp từ phía Trung Quốc trong quá trình lập quy hoạch. Đơn vị tư vấn hiện đang làm việc với các địa phương có tuyến đi qua để thống nhất phương án, hoàn thiện báo cáo đầu kỳ, phấn đấu hoàn tất quy hoạch trong năm 2026.
Việc đầu tư đồng bộ ba tuyến đường sắt này sẽ tạo kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt Việt Nam và Trung Quốc, từng bước hình thành mạng lưới liên thông giữa ASEAN và Trung Quốc, đồng thời mở ra khả năng kết nối tới châu Âu thông qua các đoàn tàu liên vận quốc tế.
Không chỉ góp phần thúc đẩy giao thương, các dự án còn tạo điều kiện rút ngắn thời gian vận chuyển hành khách, hàng hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh logistics, đồng thời có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hiện thực hóa hệ thống đường sắt khổ tiêu chuẩn, thúc đẩy hội nhập khu vực.
Trước đó, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 14 đến 17/4/2026, hai nước đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực đường sắt.
Cụ thể, sáng 15/4/2026, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, Bộ Xây dựng Việt Nam và các cơ quan phía Trung Quốc đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác đào tạo đường sắt nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cùng Giấy chứng nhận bàn giao kết quả dự án nghiên cứu hỗ trợ lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.
Các văn kiện này thể hiện quyết tâm của hai bên trong việc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở ra bước phát triển mới trong hợp tác kinh tế, hạ tầng và giao thông, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai các dự án đường sắt quy mô lớn trong thời gian tới.
Kim Cương