Khẩn trương hoàn thiện nền tảng quy hoạch sau sáp nhập
Theo đánh giá, ngay sau khi quy hoạch điều chỉnh được phê duyệt, công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt. Hệ thống pháp luật liên quan đến quy hoạch đô thị, nông thôn từng bước hoàn thiện với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn (hiệu lực từ 1/7/2025) cùng các nghị định hướng dẫn thi hành, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền hai cấp.
Thực hiện quy hoạch, nhiều dự án phát triển đô thị, nông thôn được triển khai, góp phần tái cấu trúc không gian phát triển một cách đồng bộ, hiện đại. Ảnh: Dự án khu đô thị mới Trung Minh, phường Hòa Bình.
Theo định hướng mới, Phú Thọ có 148 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 15 phường và 133 xã. Trên cơ sở đó, việc phân loại, tổ chức lập quy hoạch được xác định rõ theo từng nhóm đối tượng nhằm tránh chồng chéo, trùng lặp. Trong 133 xã có 57 xã được định hướng phát triển thành đô thị loại II, III nên không tổ chức lập quy hoạch chung xã; 4 xã thuộc phạm vi quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình được quản lý theo quy hoạch cấp vùng; còn lại 72 xã tiếp tục giữ vai trò nông thôn và thuộc diện phải lập mới quy hoạch chung xã. Điều này đặt ra khối lượng công việc lớn.
Đến nay, đối với 17 xã trước sáp nhập chưa có quy hoạch chung, các địa phương đã hoàn thành bước lập nhiệm vụ và đang triển khai các bước tiếp theo, dự kiến phê duyệt trong quý IV/2026. Với 55 xã đã triển khai lập quy hoạch trước khi sáp nhập, tỉnh đang tổ chức lập lại quy hoạch theo yêu cầu của mô hình quản lý mới, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027.
Song song với quy hoạch nông thôn, hệ thống đô thị được tái định hình theo hướng đa trung tâm. Theo đó, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có 4 đô thị loại II và 10 đô thị loại III; đến năm 2045 tăng lên 8 đô thị loại II và 20 đô thị loại III. Các đô thị trọng điểm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Hòa Bình, Phúc Yên đang được rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể nhằm phù hợp với địa giới hành chính và vai trò mới sau sáp nhập.
Quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đang được nghiên cứu, điều chỉnh toàn diện nhằm thích ứng với những thay đổi về hạ tầng, giao thông.
Đáng chú ý, quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình cũng đang được điều chỉnh toàn diện nhằm thích ứng với những thay đổi về hạ tầng, đặc biệt là các tuyến giao thông chiến lược. Việc cập nhật quy hoạch không chỉ phục vụ phát triển du lịch mà còn mở ra dư địa lớn trong thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh về không gian sinh thái.
Ở cấp độ phân khu, tỉnh đang triển khai nhiều đồ án quan trọng như quy hoạch đô thị hai bên bờ sông Lô, quy hoạch khu vực ga đường sắt theo mô hình TOD (Transit - Oriented Development - phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) lấy các đầu mối giao thông công cộng làm trung tâm, cùng hàng loạt khu chức năng du lịch, nghỉ dưỡng, sân golf... Đây là những hạt nhân tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời góp phần tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng hiện đại, bền vững.
Tạo đột phá phát triển không gian xanh - hiện đại
Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng bộc lộ nhiều khó khăn. Khối lượng quy hoạch cần thực hiện lớn trong khi nguồn nhân lực chuyên môn còn thiếu, nhất là ở cấp xã. Bên cạnh đó là áp lực tài chính; hệ thống dữ liệu, bản đồ địa hình chưa đồng bộ; việc phối hợp giữa các ngành đôi khi chưa kịp thời đã ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Theo quy hoạch điều chỉnh, tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh chỉnh trang khu vực đô thị và nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp. Ảnh: Không gian mới tại Khu tái định cư xóm Nhụn, xã Yên Phú.
Chia sẻ về định hướng phát triển đô thị, nông thôn trong thời gian tới, đồng chí Vũ Việt Văn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Công tác quy hoạch phải đi trước một bước, bảo đảm tính đồng bộ, hiện đại và khả thi. Theo đó, tỉnh sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống quy hoạch, đẩy mạnh chỉnh trang đô thị và nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp, nâng cao chất lượng sống người dân.
Các quy hoạch sẽ được thực hiện với trọng tâm là tái thiết không gian đô thị theo mô hình mở, đa trung tâm, gắn với các trục cảnh quan và hệ thống hạ tầng hiện đại. Các đô thị hiện hữu sẽ được ưu tiên chỉnh trang, cải tạo đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng, cây xanh, mặt nước. Đồng thời, tỉnh chú trọng phát triển đô thị thông minh, đô thị sinh thái, khai thác hiệu quả không gian ven sông như sông Lô, sông Hồng, sông Đà.
Các dự án đô thị ven sông Đà, phường Hòa Bình góp phần khai thác hiệu quả không gian phát triển.
Ở khu vực nông thôn, định hướng phát triển gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, hướng tới mô hình “làng thông minh”, “phố trong làng”. Hạ tầng số, hệ thống xử lý môi trường và không gian sống xanh sẽ là những yếu tố then chốt.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và cộng đồng tham gia chỉnh trang đô thị. Công tác quản lý trật tự xây dựng, kiến trúc cũng được siết chặt nhằm đảm bảo phát triển đúng quy hoạch, tạo diện mạo đô thị văn minh, hiện đại.
Có thể nói, việc đẩy nhanh tiến độ quy hoạch đô thị và nông thôn không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nền tảng chiến lược để tỉnh hiện thực hóa mục tiêu trở thành một đô thị xanh, đáng sống, phát triển bền vững và giàu bản sắc.
Mạnh Hùng