Đẩy sớm xăng E10 từ tháng 4/2026: Hệ thống đã sẵn sàng?

3 giờ trướcBài gốc

Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT, thời điểm chuyển đổi hoàn toàn từ xăng khoáng RON95 sang xăng sinh học là ngày 1/6/2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, yêu cầu giảm phụ thuộc vào xăng khoáng đã trở nên cấp bách hơn.

Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19 tháng 3 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy sử dụng xăng sinh học, sớm triển khai xăng E10 nhằm góp phần giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng, qua đó giảm áp lực nhập khẩu và ổn định thị trường trong nước.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân điều hành hội nghị

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh tính cấp bách của việc chuyển đổi, đồng thời đề nghị các đơn vị tập trung làm rõ khả năng hạ tầng, nguồn cung, năng lực phối trộn, giá cả và các vướng mắc cần tháo gỡ.

Nguồn cung ethanol - bài toán nhập khẩu

Một trong những vấn đề nổi bật tại hội nghị là bài toán nguồn cung ethanol (E100) phục vụ phối trộn xăng sinh học. Theo tính toán, với mức tiêu thụ xăng khoảng 1 triệu m³/tháng, nhu cầu ethanol để phối trộn E5 và E10 vào khoảng 92.000-100.000 m³/tháng.

Trong khi đó, năng lực sản xuất trong nước hiện còn hạn chế. Hai nhà máy Đồng Nai và Quảng Nam cung cấp khoảng 14.000 m³/tháng, nhà máy Dung Quất dự kiến đạt 8.000 m³/tháng vào cuối tháng 3/2026. Như vậy, tổng sản lượng trong nước trong tháng 4/2026 chỉ khoảng 22.000 m³/tháng, chưa tới 1/4 nhu cầu.

Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết: “Khả năng cung cấp ngay lập tức chỉ khoảng 25-27% nhu cầu, tối đa cũng chỉ đạt khoảng 41%. Như vậy, chúng ta vẫn cần khoảng 60-75% ethanol phải nhập khẩu”.

Theo ông Tuấn, nguồn ethanol trên thế giới hiện chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil. Dù phụ thuộc nhập khẩu, nhưng nguồn này có lợi thế khi không đi qua các tuyến vận tải chịu ảnh hưởng của xung đột Trung Đông, đồng thời giá tương đối ổn định so với xăng dầu.

Tuy nhiên, thách thức nằm ở sự chủ động của doanh nghiệp. “Nếu không có kế hoạch mua sớm, nguy cơ thiếu nguồn hoặc phải mua với giá cao là rất rõ”, ông Tuấn cảnh báo, khi thời điểm triển khai đang đến gần.

Những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để triển khai sớm xăng E10

Bên cạnh câu chuyện nguồn cung, bức tranh triển khai xăng E10 cho thấy một thực tế đáng chú ý: năng lực hạ tầng về cơ bản đã sẵn sàng, nhưng các rào cản về cơ chế và kỹ thuật lại đang làm chậm tiến độ.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, hiện có 12/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học, trong đó, có 09 doanh nghiệp chiếm thị phần lớn tổng cộng hơn 1 triệu m3/tháng, đáp ứng vượt mức tiêu thụ xăng của thị trường. Điều này cho thấy về mặt hạ tầng, việc triển khai E10 không phải là vấn đề lớn.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lại nằm ở khâu pháp lý. Dù đã có hệ thống, nhưng việc cấp phép vận hành còn chậm, hiện mới chỉ một số doanh nghiệp lớn hoàn tất thủ tục, trong khi phần lớn các trạm phối trộn vẫn đang chờ cấp phép với thời gian xử lý có thể kéo dài từ 2-3 tháng. Điều này khiến năng lực sẵn có chưa thể chuyển hóa thành năng lực cung ứng thực tế.

Một vướng mắc đáng chú ý khác là yêu cầu về phòng thử nghiệm. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải có phòng thử nghiệm đạt chuẩn mới được cấp phép phối trộn. Tuy nhiên, không ít đơn vị dù đã đầu tư gần như đầy đủ vẫn chưa đáp ứng điều kiện này, trong khi chi phí đầu tư bổ sung lớn và việc thuê ngoài lại chưa được chấp thuận, tạo ra “nút thắt” mang tính cơ chế.

Ở góc độ kỹ thuật, quy chuẩn về hàm lượng oxy trong xăng E10 cũng đang gây khó khăn cho doanh nghiệp. Với tỷ lệ phối trộn 10% ethanol, hàm lượng oxy trong xăng gần chạm ngưỡng cho phép, buộc phải sử dụng xăng nền gần như không chứa oxy. Trong khi đó, nguồn xăng nền trên thị trường hiện nay đều có hàm lượng oxy nhất định, khiến việc tổ chức pha chế và xử lý tồn kho gặp nhiều trở ngại.

Hội nghị tập trung đánh giá khả năng sẵn sàng của hệ thống xăng dầu quốc gia cho việc chuyển đổi sang xăng E10 ngay từ tháng 4/2026 theo Chỉ thị 09/CT-TTg

Về tài chính, chênh lệch thuế tiêu thụ đặc biệt giữa xăng khoáng và xăng E10 có thể khiến doanh nghiệp phát sinh khoản thuế phải chờ khấu trừ hoặc hoàn thuế lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền. Bên cạnh đó, cách tính thuế bảo vệ môi trường theo tỷ lệ phối trộn cũng làm tăng độ phức tạp trong kê khai, quyết toán. Ngoài ra, chi phí cải tạo hệ thống bồn bể, súc rửa và chuyển đổi sang E10 là không nhỏ, đối với các đơn vị chưa từng triển khai xăng sinh học trước đây.

Nhìn tổng thể, các vướng mắc hiện nay tập trung vào ba nhóm chính: pháp lý - kỹ thuật - tài chính. Đây đều là những vấn đề có thể tháo gỡ trong ngắn hạn nếu có cơ chế linh hoạt và sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và doanh nghiệp.

Yêu cầu hành động ngay để “về đích sớm”

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là phải hành động nhanh, chủ động và thực chất.

“Nhu cầu xăng E10 là rất rõ, tương ứng nhu cầu ethanol khoảng 100.000 m³ trở lên. Các đơn vị phải có kế hoạch cụ thể ngay, không chỉ nêu khó khăn mà phải khẳng định khả năng thực hiện,” Thứ trưởng yêu cầu.

Theo Thứ trưởng, yếu tố quyết định nằm ở tiến độ và sự chuẩn bị. “Không phải chờ đến một mốc cố định, mà phải triển khai sớm nhất có thể. Làm sớm sẽ có lợi thế, chậm sẽ bị động.”

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị sau cuộc họp này sẽ có công văn chính thức gửi Bộ khẳng định chính xác năng lực của mình đến đâu. Đồng thời đề nghị các bộ, ngành khẩn trương rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật; Thứ trưởng cũng yêu cầu doanh nghiệp và hiệp hội xây dựng kế hoạch cụ thể về nguồn cung, sản xuất và phân phối, song song với tăng cường truyền thông để tạo đồng thuận xã hội. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tập hợp ý kiến trình lên Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo.

Mục tiêu cuối cùng là đưa lộ trình xăng sinh học đi vào thực chất, tạo chuyển biến rõ rệt trong thời gian sớm nhất, với sự vào cuộc đồng bộ từ chính sách đến thị trường.

Các chính sách liên quan đến xăng sinh học E10

Thông tư số 50/2025/TT-BCT ban hành ngày 7/11/2025 Quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam

Quyết định số 3586/QĐ-BCT ngày 8/12/2025 ban hành Kế hoạch Phổ biến Thông tư Quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (Thông tư số 50/2025/TT-BCT)

Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 26/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.

Chỉ thị số 06/CT-BCT ngày 9/3/2026 của Bộ Công Thương về việc tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.

Hồ Nga

Nguồn Tạp chí Công thương : https://tapchicongthuong.vn/day-som-xang-e10-tu-thang-4-2026--he-thong-da-san-sang-500272.htm