Giải bài toán quản lý sát với thực tế
Trước kiến nghị của phụ huynh về việc cho phép tổ chức dạy thêm trong trường dưới sự quản lý chặt chẽ của ngành giáo dục, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn khẳng định, dạy thêm - học thêm là nhu cầu thực tế của cả người học lẫn người dạy. Bộ không cấm dạy thêm trong nhà trường nhưng sẽ xây dựng các phương án quản lý phù hợp, hiệu quả, nhằm đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh và hạn chế tiêu cực.
Học sinh, phụ huynh mong việc quản lý dạy thêm vừa siết tiêu cực vừa đáp ứng nhu cầu học tập thực tế (Ảnh minh họa)
Thực tế cho thấy, nhiều phụ huynh mong muốn con được học thêm ngay trong trường học. Việc tổ chức học thêm trong nhà trường nếu được quản lý chặt chẽ sẽ tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất công lập, tránh lãng phí tài sản nhà nước, đồng thời tạo môi trường học tập an toàn, có sự giám sát của nhà trường. Học sinh học thuận lợi hơn, phụ huynh giảm chi phí và hạn chế tình trạng học thêm tràn lan bên ngoài.
Chị Hải Yến, phụ huynh tại Hà Nội, chia sẻ: “Dạy thêm ở trường, dưới sự quản lý và giám sát của ban giám hiệu là hợp lý nhất. Ở trường, cơ sở vật chất đảm bảo, học sinh được theo dõi sát sao, giáo viên hiểu rõ năng lực từng em để hướng dẫn kịp thời. Chi phí vừa phải, phù hợp với nhiều gia đình, tránh việc phải gửi con đi học bên ngoài với giá cao, chất lượng khó kiểm soát”.
Trên các diễn đàn phụ huynh, các bậc cha mẹ cũng bày tỏ tâm lý tương tự. Chị Lê Thị Hồng (TP.HCM) cũng cho rằng: “Không cho học sinh học thêm trong trường đã là vô lý, cấm giáo viên dạy chính học sinh của mình càng khó chấp nhận. Chỉ giáo viên trực tiếp giảng dạy mới hiểu rõ học sinh yếu hay mạnh ở đâu để dạy phù hợp. Học ở trung tâm, nhiều nơi chỉ thu tiền, chất lượng không đảm bảo”. Tài khoản Hải Lương phản ánh, học sinh phải học hai nơi với nội dung trùng lặp: “Có nơi trung tâm dạy trước bài, lên lớp giáo viên dạy lại. Học sinh mất tập trung, vừa lãng phí thời gian, vừa tốn kém tiền bạc. Giáo dục đang dần bị thương mại hóa khi học sinh phải ra ngoài học thêm”.
Hải Lương cho biết, học phí ở các lớp ngoài cao hơn nhiều so với trong trường: “Khi bị hạn chế học thêm trong trường, giáo viên phải ra ngoài dạy với học phí cao gấp đôi. Nhiều gia đình phải đưa đón con hàng chục cây số buổi tối, vừa vất vả, vừa tiềm ẩn rủi ro. Nếu nhà trường tổ chức học thêm ngay tại trường, mọi thứ thuận tiện và dễ quản lý hơn”.
Từ thực tế này, phụ huynh mong chính sách quản lý dạy thêm cần linh hoạt, vừa siết tiêu cực vừa đáp ứng nhu cầu học tập thực tế.
Phụ huynh mong siết tiêu cực, nhưng vẫn đảm bảo nhu cầu học tập
Các chuyên gia giáo dục cũng nhấn mạnh, dạy thêm - học thêm là nhu cầu có thật trong bối cảnh áp lực học tập và thi cử còn lớn. PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Trưởng Ban Nghiên cứu - Đánh giá giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhận định dạy thêm trong trường cần được quản lý chặt chẽ và minh bạch, đặt dưới sự giám sát của nhà trường. Việc quản lý hiện nay gặp nhiều khó khăn do chất lượng dạy học chính khóa chưa đảm bảo, lớp học thêm ngoài trường thiếu trách nhiệm rõ ràng, dễ biến tướng và trùng lặp kiến thức.
Ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội: Khi tổ chức minh bạch, dưới quản lý nhà trường, học thêm giúp nâng cao chất lượng giáo dục, giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh
Ở góc độ quản lý địa phương, ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khẳng định, dạy thêm là vấn đề phức tạp, vừa có yếu tố tiêu cực cần chấn chỉnh, vừa phản ánh nhu cầu thật sự của học sinh và phụ huynh. Ông lưu ý, nếu áp dụng quy định quá cứng nhắc, học sinh sẽ phải tìm đến các lớp học bên ngoài, nơi chất lượng và điều kiện tổ chức khó kiểm soát hơn. Ngược lại, khi được tổ chức minh bạch, đúng quy định, đặt dưới quản lý nhà trường, học thêm sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảm gánh nặng chi phí và tâm lý cho phụ huynh.
Từ thực tiễn giảng dạy, cô Thanh Thủy, giáo viên THCS ở Hải Phòng cũng cho biết: “Với sĩ số lớp đông và thời lượng hạn chế, một bộ phận học sinh có nhu cầu được củng cố thêm kiến thức là điều dễ hiểu. Nếu học thêm xuất phát từ sự tự nguyện của học sinh và phụ huynh, không bị biến tướng thành áp lực, đây vẫn là nhu cầu chính đáng. Quan trọng là minh bạch trong tổ chức và quyền lựa chọn của phụ huynh và học sinh”.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cũng từng nhấn mạnh, Thông tư 29/2024 không cấm dạy thêm trong trường mà chỉ giới hạn đối tượng học sinh được học thêm theo trách nhiệm nhà trường, không thu tiền. Bộ ghi nhận nhu cầu có thật và hướng tới quản lý hiệu quả, minh bạch để vừa ngăn tiêu cực, vừa đảm bảo quyền lợi của người học.
Theo Bộ, với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nếu giáo viên thực hiện đúng tinh thần phát triển năng lực, học sinh có thể đáp ứng yêu cầu đầu ra mà không nhất thiết phải học thêm. Quan điểm lâu dài của Bộ là hướng tới mô hình trường học không dạy thêm, học thêm, để học sinh có thời gian tham gia thể thao, nghệ thuật và trải nghiệm, góp phần phát triển toàn diện.
Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến sửa đổi Thông tư 29/2024, khẳng định không cấm dạy thêm chính đáng, không hạn chế quyền dạy - học theo quy định pháp luật. Trọng tâm là siết quản lý, ngăn chặn dạy thêm trá hình, ép buộc học sinh, trục lợi; đồng thời làm rõ trách nhiệm hiệu trưởng và yêu cầu giáo viên minh bạch.
Có thể nói, nếu chính sách được thiết kế sát thực tế và thực thi nghiêm túc, dạy thêm - học thêm sẽ trở thành kênh hỗ trợ tích cực cho học sinh, thay vì nỗi lo thường trực cho phụ huynh và giáo viên. Đó là hướng đi mà cả xã hội, nhà trường và phụ huynh đều mong muốn để cân bằng giữa chất lượng giáo dục và quyền lợi của học sinh.
Thu Hằng/VOV.VN