Rõ cơ chế phát triển hệ thống trường công lập
Tại đợt 1 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thảo luận tại Tổ và Hội trường đối với dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chia sẻ về những vấn đề quan tâm tại dự thảo Luật này, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho biết, bà quan tâm đến vấn đề phát triển giáo dục và đào tạo.
Theo đại biểu, dự thảo Luật tập trung vào việc xác định định hướng phát triển giáo dục của Thủ đô theo hướng: Xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước; Ưu tiên phát triển giáo dục chất lượng cao; Khuyến khích thu hút nguồn lực xã hội và hợp tác quốc tế trong giáo dục.
ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Ảnh: Media Quốc hội).
"Tuy nhiên, tôi nhận thấy các quy định tại Điều 16 chưa có những chính sách rõ về phát triển hệ thống trường công lập; chưa xác định cơ chế đủ rõ để phát triển mạng lưới trường THPT công lập theo tốc độ gia tăng dân số; chưa có định hướng mang tính "đảm bảo năng lực tiếp nhận" của hệ thống trường công; Chưa gắn phát triển trường công với nhu cầu thực tế theo từng khu vực đô thị", đại biểu đoàn Lâm Đồng cho hay.
Đại biểu chỉ ra những "khoảng trống" trên được phản ánh rất rõ trong thực tiễn giáo dục hiện nay. Hàng năm, Hà Nội có khoảng 140.000–150.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi chỉ tiêu vào hệ thống trường THPT công lập khoảng trên 80.000 chỗ học.
Điều này dẫn tới việc chỉ khoảng hơn một nửa học sinh có cơ hội vào trường công lập. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vì vậy luôn có tính cạnh tranh rất cao, được xã hội đánh giá là một trong những kỳ thi có áp lực lớn nhất đối với học sinh trung học cơ sở.
"Áp lực này không chỉ nằm ở kỳ thi, mà còn kéo dài trong suốt quá trình học tập lớp 9, dẫn tới hiện tượng học thêm, dạy thêm diễn ra phổ biến, ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi và tâm lý của học sinh ở độ tuổi còn rất trẻ", bà Tú Anh nêu.
Từ phân tích trên, bà đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung rõ hơn định hướng và các cơ chế, chính sách nhằm phát triển hệ thống trường công lập.
Theo đại biểu việc bổ sung này nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn để Thủ đô có thể chủ động cân đối phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân.
"Qua đó, góp phần giảm áp lực tuyển sinh đầu cấp, ổn định tâm lý xã hội trong giáo dục, và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng cho học sinh Thủ đô", bà Tú Anh cho hay.
Để Thủ đô có không gian linh hoạt thử nghiệm các mô hình, công nghệ mới
Ngoài ra, về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đánh giá rất cao quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Điều 19 của Dự thảo Luật.
Theo bà, đây là một bước tiến quan trọng, thể hiện tư duy lập pháp hiện đại, cho phép Thủ đô có không gian linh hoạt để thử nghiệm các mô hình, công nghệ và giải pháp mới trong những lĩnh vực mang tính đột phá, đặc biệt trong bối cảnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang phát triển rất nhanh.
Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
"Việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát trong các lĩnh vực này cũng là cách tiếp cận rất phù hợp, vừa khuyến khích sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn pháp lý và kiểm soát rủi ro trong quá trình triển khai", bà nói.
Qua đó, tạo điều kiện để các chính sách mới được kiểm chứng trong thực tiễn trước khi mở rộng áp dụng.
Song, ở góc độ thực thi chính sách, đại biểu lưu ý chuyển từ "quản lý rủi ro" sang "định giá rủi ro"; chuyển từ "cấp phép thử nghiệm" sang "thiết kế vòng đời thử nghiệm"; cần nhấn mạnh đồng thời hai yêu cầu bảo vệ những người tham gia thử nghiệm và bảo đảm tính liêm chính của thử nghiệm.
"Nếu dữ liệu bị bóp méo, nếu báo cáo không phản ánh đúng thực tế, thì toàn bộ cơ chế thử nghiệm sẽ mất ý nghĩa", đại biểu cho hay và nhấn mạnh chúng ta có thể chấp nhận thất bại trong nghiên cứu, nhưng không thể chấp nhận sự không trung thực trong thử nghiệm.
Thực sự là trung tâm chính trị, kinh tế, xã hội của cả nước
ĐBQH Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) bày tỏ đồng tình với việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
"Tôi ủng hộ một Thủ đô phát triển mạnh mẽ, có sức lan tỏa và dẫn dắt kinh tế vùng, và là trái tim của cả nước. Với những cơ chế, chính sách trình Quốc hội lần này, tôi kỳ vọng luật sẽ sửa đổi và trao quyền nhiều hơn cho Thủ đô. Để Thủ đô chủ động, linh hoạt trong việc điều hành, xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tiễn của Thủ đô. Để làm cho Thủ đô ngày càng phát triển mạnh mẽ, thực sự là trung tâm chính trị, kinh tế, xã hội của cả nước", đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh.
Hoàng Thị Bích