ĐBSCL sạt lở nghiêm trọng, vượt khả năng ứng phó: Cần giải pháp đồng bộ và nguồn lực lớn

2 giờ trướcBài gốc

Nợ nhà thầu công trình xử lý sạt lở

Theo các địa phương ở miền Tây, kinh phí phòng chống và khắc phục sạt lở ngoài khả năng chi trả của chính quyền địa phương. Tại xã Nhơn Mỹ (TP Cần Thơ), sạt lở không chỉ làm đứt gãy hạ tầng mà còn đẩy chính quyền cơ sở vào thế khó về nguồn lực.

Sạt lở ở xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ gần nhà của người dân.

Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch UBND xã Nhơn Mỹ cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là kinh phí xử lý sạt lở vượt khả năng cân đối ngân sách địa phương. Hiện, xã đang nợ đơn vị thi công hơn 2 tỷ đồng.

Đáng lo ngại, có ít nhất 4 điểm sạt lở tại các ấp Phụng An, Phú Tây, An Phú Đông và Trường Phú có độ sâu lớn, bờ đứng, không thể áp dụng các biện pháp gia cố tạm như cừ tràm hay kè mềm, mà buộc phải đầu tư kè cứng kiên cố.

"Trong khi đó, ý thức phòng ngừa của một bộ phận người dân chưa đồng đều, gây khó khăn trong vận động tự gia cố lề lộ, bảo vệ bờ sông", ông Thơm nhìn nhận.

Ở góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Tấn Nhơn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đánh giá, tình hình sạt lở trên địa bàn thành phố đang ở mức rất nghiêm trọng.

Ông Nhơn cho rằng, với các điểm có thể xử lý trước mắt hoặc kè mềm để nhanh chóng khôi phục giao thông. Tuy nhiên, tại các khu vực xung yếu, đặc biệt là đoạn sông cong có dòng chảy xiết, việc đầu tư kè kiên cố là bắt buộc.

Ngành chức năng đang rà soát, lập danh mục ưu tiên để đề xuất thành phố bố trí vốn, đồng thời kiến nghị Trung ương hỗ trợ đối với các công trình quy mô lớn.

Về lâu dài, ông Nhơn khuyến cáo cần tăng cường trồng cây chắn sóng, hạn chế xây dựng công trình dọc hành lang sông và nghiên cứu bố trí các tuyến giao thông mới cách xa bờ để giảm tải trọng, hạn chế nguy cơ sạt lở.

Hiện trường vụ sạt lở xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau ngày 21/4.

Lời giải cho bài toán xử lý sạt lở

Không chỉ Cần Thơ, nhiều địa phương trong vùng đang đối mặt bài toán nguồn lực rất lớn.

Tại Cà Mau, ông Lâm Văn Bi, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã trực tiếp khảo sát các điểm sạt lở nghiêm trọng và yêu cầu xem xét công bố tình huống khẩn cấp đối với tuyến đường Dương Thị Cẩm Vân.

Ông Bi nhấn mạnh, cần có giải pháp căn cơ, trong đó tập trung nghiên cứu quy luật dòng chảy, hệ thống cống điều tiết nước để xử lý triệt để, bền vững; đồng thời khẩn trương hoàn thiện hạ tầng, đảm bảo an toàn giao thông và ổn định đời sống người dân.

Cà Mau đã phê duyệt kế hoạch phòng, chống sạt lở bờ sông đến năm 2030, ưu tiên đầu tư khoảng 104km công trình với tổng kinh phí dự kiến khoảng 7.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, Vĩnh Long cũng xây dựng đề án phòng, chống sạt lở giai đoạn đến năm 2030 với tổng nhu cầu vốn gần 35.800 tỷ đồng. Trong đó, đề xuất Trung ương hỗ trợ hơn 29.500 tỷ đồng để triển khai 77 công trình.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra hơn 900 điểm sạt lở với tổng chiều dài trên 262km. Riêng năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, địa phương đã chi hơn 76,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả thiên tai.

Bên cạnh đầu tư công trình, tỉnh dự kiến di dời khoảng 1.690 hộ dân ra khỏi khu vực có nguy cơ cao, đồng thời siết chặt quản lý xây dựng ven sông, xử lý các hoạt động làm gia tăng nguy cơ sạt lở.

Xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ đắp con đường tạm để người dân lưu thông sau sạt lở.

Hướng tới giải pháp tổng thể, bền vững

Trước thực trạng sạt lở gia tăng, Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra định hướng tổng thể cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đó, yêu cầu xuyên suốt là "chủ động thích ứng" với biến đổi khí hậu, tôn trọng quy luật tự nhiên, kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và phi công trình, lấy ổn định đời sống người dân làm trung tâm.

Các địa phương được yêu cầu quản lý chặt chẽ tài nguyên nước, kiểm soát hoạt động khai thác cát, nước ngầm và xây dựng ven sông; đồng thời rà soát, điều chỉnh các công trình hạ tầng còn bất cập.

Đáng chú ý, Kết luận 26 nhấn mạnh việc ưu tiên đầu tư các dự án liên vùng, đa mục tiêu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong dự báo, cảnh báo và quản lý sạt lở.

Song song đó là yêu cầu di dời dân cư khỏi khu vực nguy hiểm, phát triển mô hình sản xuất thích ứng, bảo vệ rừng ngập mặn và tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý nguồn nước sông Mekong.

Việc hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách và ưu tiên bố trí nguồn lực được xem là điều kiện then chốt để kiểm soát tình trạng sạt lở, sụt lún trong dài hạn, hướng tới phát triển bền vững cho toàn vùng.

Đào Văn

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/dbscl-sat-lo-nghiem-trong-vuot-kha-nang-ung-pho-can-giai-phap-dong-bo-va-nguon-luc-lon-192260503210813067.htm