Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao: Việt Nam dẫn đầu ASEAN về chuyển đổi xanh lúa gạo

2 giờ trướcBài gốc

Chia sẻ cùng VnBusiness bên lề chuỗi Hội thảo “Cơ chế đầu tư nhằm thúc đẩy canh tác lúa giảm phát thải tại các quốc gia Asean” diễn ra ngày 21 – 23/01, TS Jongsoo Shin, Giám đốc khu vực châu Á của Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế (IRRI), nhấn mạnh: Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao tại Đồng bằng Sông Cửu Long là minh chứng rõ ràng nhất, đã giúp người dân nâng cao sinh kế, tăng thêm thu nhập. Đây là thu nhập bền vững chứ không phải chỉ ở ngắn hạn.

TS Jongsoo Shin, Giám đốc khu vực châu Á của Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế (IRRI).

Ông đánh giá gì về kết quả triển khai các hệ thống sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp ở Việt Nam trong thời gian qua, cụ thể là Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long”?

Theo như đánh giá từ IRRI và các chuyên gia, đây là một dự án liên quan sản xuất nông nghiệp, nó đồng thời là dự án tốt nhất của các nước châu Á.

Thông qua Đề án, bản thân Việt Nam cũng thấy được rằng việc xây dựng giá trị của ngành hàng lúa gạo theo hướng chất lượng cao phát thải thấp là một nhu cầu tất yếu của thế giới chứ không phải chỉ riêng Việt Nam.

Tại đề án này, thời điểm đầu Việt Nam chỉ đạt được nền tảng cơ bản nhất định, nhưng đến nay sau 02 năm triển khai đã mang lại những thành tựu và kết quả thu được không chỉ trên đồng ruộng mà còn là kết quả khoa học với những con số rõ ràng.

Về phía IRRI, trong thời gian qua chúng tôi cũng đã có những đóng góp rất nhiều về công nghệ và các ứng dụng mới cho sự phát triển của Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao của Việt Nam.

Bên cạnh đó, thời gian qua Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã có rất nhiều các chính sách định hướng để phát triển. Đây chính là thời điểm thích hợp để nhân rộng đề án này và lan tỏa rộng hơn nữa, không chỉ ở phạm vi Việt Nam mà còn ở các nước khác trong tại Đông Nam Á và châu Á.

Ông có thể cho biết rõ hơn về những lợi ích kinh tế, tác động môi trường và ý thức người dân đã thay đổi như thế nào, trong thời gian qua?

Thành công trọng tâm của Đề án này trước hết là giúp gia tăng kinh tế cho người nông dân. Ngoài việc gia tăng trên 20% giá trị cho chuỗi lúa -rơm, việc thu gom rơm rạ đưa vào các mô hình kinh tế tuần hoàn còn giúp giảm trên 30% phát thải khí nhà kính.

Không chỉ IRRI, hiện nay các tổ chức quốc tế khác cũng có nhiều dự án có thể làm được với nông dân. Tuy nhiên, với bà con nông dân, vấn đề lợi nhuận là mối quan tâm lớn nhất. Nếu ở một số dự án mang tới rất nhiều công nghệ, nhưng họ lại không góp phần tăng thêm thu nhập cho nông dân thì họ sẽ không có động lực để tham gia vào.

Tại Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, cũng như trong Dự án IRRI, đã mang đến một số giải pháp, trong đó có việc hỗ trợ bà con thu gom rơm rạ ra khỏi đồng ruộng. Từ đó, giúp người nông dân tận dụng nguyên phế phụ phẩm này trồng nấm rơm, làm phân bón,... góp phần tăng thêm thu nhập cho người nông dân. Như vậy, từ nguồn thu rơm rạ giúp họ có thêm động lực tham gia vào Đề án này hơn nữa.

Ngoài ra, giải pháp này còn có những tác động tích cực đến môi trường. Tình trạng đốt rơm rạ trên cánh đồng, gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí và về lâu dài nó làm ảnh hưởng đến sức khỏe của con người như trước đây thì nay đã không còn.

So với các nước trong khu vực Asean về việc triển khai dự án lúa phát thải thấp, theo ông Việt Nam đã đạt được những thành tựu gì ?

Ngành hàng sản xuất lúa gạo là một trong lĩnh vực quan trọng của các nước trong khu vực Đông Nam Á. Một số quốc gia tại khu vực tập trung vào sản xuất, nhưng cũng có một số quốc gia chỉ tiêu thụ và không sản xuất, ví dụ như Singapore.

Việt Nam là một trong số nước dẫn đầu về cả sản xuất và xuất khẩu. Ngoài ra còn có Thái Lan và các nước khác. Tuy nhiên, so với các quốc gia trên, hiện chưa có nước nào trong khu vực đầu tư và triển khai dự án lúa giảm phát thải như Việt Nam. Tại Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp mà Việt Nam đang xây dựng, đã cho thấy đây là một trong những sáng kiến lớn, điển hình trong ngành lúa gạo của Việt Nam và khu vực. Các bạn đang có cách tiếp cận tốt hơn, đó là hướng đến mục tiêu phát thải thấp.

Tại một số nước, họ tuy cũng có các đề án phát triển lúa chất lượng cao, song đa số chỉ mới tập trung vào năng suất lúa nhằm tạo ra sản lượng lớn để xuất khẩu.

Do đó, tôi muốn nói rằng, Đề án này tại Việt Nam giống như một ngọn cờ đi đầu của các quốc gia Đông Nam Á trong việc sản xuất lúa chất lượng cao đồng thời hướng đến việc giảm phát thải.

Đến nay, các nước trong khu vực Đông Nam Á cũng đang dõi theo kết quả từ Đề án 1 triệu ha của Việt Nam để họ học hỏi. Và đó cũng là lý do vì sao Việt Nam mình cần phải nỗ lực nhân rộng, đồng thời cần chứng minh được kết quả tích cực từ Đề án để các nước khác có thể tham khảo và áp dụng.

Để tiếp tục đẩy mạnh và mở rộng các dự án lúa chất lượng cao giảm phát thải trên cả nước, ông có lưu ý gì, đặc biệt là với người dân tại các địa phương?

Việc gia tăng thu nhập cho người nông dân vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Chính vì lý do đó, Đề án 1 triệu ha cần được nhân rộng để từ những thực tế đó, đưa ý thức và nhận thức của người nông dân thay đổi, ngoài thu nhập từ sản xuất lúa gạo thì họ còn có thể tăng thêm thu nhập từ những phụ phẩm rơm rạ.

Và muốn đẩy mạnh lan tỏa hơn nữa Đề án này, một lần nữa chúng ta cần nhấn mạnh tới người nông dân để họ hiểu về những giá trị, lợi ích lớn lao từ việc tham gia sản xuất lúa gạo giảm phát thải. Đề án sẽ giúp họ tăng thêm thu nhập không phải chỉ ở việc bán lúa gạo mà rơm rạ cũng là một nguồn thu đáng kể. Đặc biệt, thu nhập tăng thêm này là hoàn toàn bền vững chứ không phải chỉ ở ngắn hạn.

Tại đất nước Hàn Quốc, hiện nay rơm rạ sau khi thu hoạch đều được thu gom sau đó các công ty chăn nuôi sẽ thu mua.

Trong khi đó, tại Việt Nam hiện vẫn còn một lượng lớn rơm rạ của người nông dân đang bị đốt trên cánh đồng. Điều này thực sự giống như các bạn đang đốt tiền.

Do đó, chúng ta cần có sự tuyên truyền tích cực hơn nữa để có thể thay đổi được nhận thức của người nông dân về việc tham gia các Đề án lúa giảm phát thải, giúp họ không chỉ gia tăng thu nhập từ sản xuất lúa gạo, mà còn từ các phụ phẩm trong nông nghiệp.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hồng Hương thực hiện

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/de-an-1-trieu-ha-lua-chat-luong-cao-viet-nam-dan-dau-asean-ve-chuyen-doi-xanh-lua-gao.html