Hàng loạt trường đại học mở ngành công nghệ
Mới đây, Trường Đại học Ngoại thương thông báo dự kiến mở mới 10 ngành đào tạo, phát triển 3 ngành đào tạo từ các chương trình hiện có và mở thêm 1 chương trình đào tạo mới thuộc ngành đã có với tổng chỉ tiêu 370. Riêng lĩnh vực công nghệ, trường mở mới các ngành như Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, Kinh tế số, Công nghệ tài chính… Các ngành và chương trình mới được thiết kế theo mô hình định hướng nghề nghiệp quốc tế, tăng cường tính thực tiễn, tích hợp công nghệ và dạy bằng tiếng Anh. Từ đó, trường mong muốn trang bị cho sinh viên nền tảng kiến thức, kỹ năng và năng lực thích ứng cần thiết để tham gia hiệu quả vào thị trường lao động trong nước và quốc tế.
Năm 2026, Học viện Hàng không Việt Nam dự kiến tăng chỉ tiêu tuyển sinh đại học chính quy lên 6.830 cùng với việc mở thêm 5 ngành đào tạo mới, gồm Kinh tế số, Công nghệ tài chính, Kiến trúc cảnh quan, Ngôn ngữ Trung Quốc và Ngôn ngữ Hàn Quốc. Theo đại diện Học viện, việc mở mới các ngành học trên nằm trong chiến lược đổi mới chương trình đào tạo, hướng tới đa dạng hóa ngành nghề theo chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế sâu rộng.
Năm nay, Trường Đại học Thương mại cũng dự kiến tuyển sinh 51 chương trình đào tạo chính quy với 5.800 chỉ tiêu. Trong đó trường dự kiến mở 6 chuyên ngành mới, nổi bật nhất là Khoa học máy tính thuộc chương trình đào tạo chuẩn. Trường Đại học Mở Hà Nội dự kiến mở ngành Kỹ thuật máy tính, kết hợp kiến thức điện tử và khoa học máy tính nhằm đào tạo nguồn nhân lực thiết kế, phát triển và vận hành các hệ thống thông minh. Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết đang xây dựng kế hoạch mở thêm một số ngành và chương trình đào tạo mới theo hướng liên ngành nhằm đáp ứng yêu cầu nhân lực trong thời đại số, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh toàn trường dự kiến vẫn được giữ ổn định. Năm 2024, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đã mở ngành Trí tuệ nhân tạo. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cũng dự kiến bổ sung thêm một số ngành đào tạo mới, mở rộng lĩnh vực đào tạo ngoài các ngành công nghệ thông tin truyền thống.
Mùa tuyển sinh 2026, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (HNUE) mở thêm 7 ngành, trong đó có Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu. Như vậy, Đại học Sư phạm Hà Nội nối tiếp xu thế mở ngành mới liên quan kỹ thuật, công nghệ, dữ liệu... trong khoảng 2-3 năm gần đây. Theo nhà trường, việc bổ sung các ngành này thể hiện định hướng đón đầu xu thế nhân lực công nghệ và y tế hiện đại.
Đảm bảo các yêu cầu về chất lượng đào tạo
Theo quy định mở ngành hiện nay, ngành học dự kiến mở phải nằm trong “Danh mục ngành đào tạo” được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, trừ trường hợp đặc biệt theo chỉ đạo của Chính phủ. Ngành mở mới phải đáp ứng được điều kiện phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và cả nước và của lĩnh vực đào tạo bảo đảm hội nhập quốc tế. Đặc biệt, việc mở mới phải đảm bảo yêu cầu về số lượng, chất lượng giảng viên để tổ chức thực hiện chương trình đào tạo (bao gồm giảng viên toàn thời gian và giảng viên thỉnh giảng), đáp ứng yêu cầu đội ngũ giảng viên theo quy định về chuẩn chương trình đào tạo của trình độ đào tạo.
Theo TS Võ Thanh Hải - Phó Giám đốc Đại học Duy Tân (Đà Nẵng), về bản chất, công nghệ là phương tiện để nâng cao năng suất làm việc, nên về cơ bản, với các ngành đào tạo hiện nay, trường đại học đều trang bị kiến thức sử dụng các công cụ công nghệ thông tin chuyên ngành để sinh viên không lạc hậu sau khi tốt nghiệp.
PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu - Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) cho rằng, các cơ sở giáo dục đại học hiện nay có nhiều thuận lợi để đào tạo AI như đội ngũ giảng viên, hạ tầng kỹ thuật, chiến lược quốc gia, mối quan hệ hợp tác, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật,… Đây chính là nền tảng quan trọng để phát triển chương trình đào tạo AI một cách bài bản, chất lượng. PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu đề xuất, để cải thiện chất lượng giảng dạy và nghiên cứu trong lĩnh vực AI, các trường đại học cần tập trung ban hành chính sách, chiến lược phát triển đội ngũ giảng viên và chuyên gia thông.
Về chương trình đào tạo cần được cải tiến để kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, đặc biệt là trong các lĩnh vực học máy, học sâu và khai thác dữ liệu, bổ sung kiến thức về đạo đức AI và ứng dụng của AI trong các ngành cụ thể. Thường xuyên tổ chức các chương trình đào tạo nâng cao và các khóa học chuyên sâu. Các trường cũng cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ để sinh viên có thể thực hành và tiếp cận với công nghệ mới nhất. Bên cạnh đó, Chính phủ và DN cần hỗ trợ các trường đại học về tài chính để phát triển hạ tầng đào tạo AI thông qua các dự án, chương trình hợp tác.
Là một trong những môi trường đào tạo hàng đầu về công nghệ tại Việt Nam, thời gian qua, Đại học Bách khoa Hà Nội đã hướng tới mục tiêu phát triển nguồn nhân lực AI đạt chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu cấp bách của quá trình chuyển đổi số, kinh tế số và ứng dụng AI trong các ngành trọng điểm của quốc gia. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng là đơn vị tiên phong, duy nhất tại Việt Nam được Tập đoàn NVIDIA (Hoa Kỳ) lựa chọn trở thành đối tác đào tạo cấp chứng chỉ chính thức (DLI-EP) trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. “Học viện AI Việt Nam” là mô hình hợp tác giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn NVIDIA. PGS.TS Nguyễn Phong Điền - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, để đảm bảo chất lượng và đáp ứng nhu cầu cho các khóa đào tạo theo tiêu chuẩn toàn cầu của NVIDIA, trường đã lập kế hoạch đào tạo đội ngũ các chuyên gia, giảng viên trong ngắn hạn và dài hạn. Trường cử các cán bộ giảng dạy tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu để mở rộng và nâng cao năng lực.
Tham gia khóa học của "Học viện AI Việt Nam", sinh viên của Đại học Bách khoa Hà Nội có cơ hội được trang bị kiến thức trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và ứng dụng, tiếp cận với các công nghệ tiên tiến của NVIDIA. Bên cạnh người học là sinh viên, chương trình này cũng chú trọng mở rộng cho cán bộ, chuyên gia từ các DN và cơ quan Nhà nước nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên nền tảng hệ thống của NVIDIA. Quá trình đào tạo của chương trình sẽ giúp hình thành mạng lưới chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, sẵn sàng hỗ trợ các DN, tổ chức và địa phương trong quá trình tiếp cận và ứng dụng AI, từ đó thúc đẩy lan tỏa mô hình đào tạo AI cho cộng đồng trên phạm vi toàn quốc. Đại học Bách khoa Hà Nội đặt mục tiêu trong năm đầu tiên (2025) sẽ đào tạo ít nhất 2.000 người học và mở rộng lên 6.000 người học vào năm thứ hai, hướng tới mốc 8.000-10.000 người học vào năm thứ ba.
An Nhiên