Đề nghị nghiên cứu thành công của phim 'Mưa đỏ', MV 'Bắc Bling' để làm công nghiệp văn hóa

3 giờ trướcBài gốc

Sáng 22-4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.

Ba “điểm nghẽn” lớn của phát triển văn hóa

Phát biểu tại đây, đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, viện dẫn Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhấn mạnh yêu cầu phát triển văn hóa phải hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa bảo tồn và phát triển, giữa đời sống thực và không gian số.

Tuy nhiên, theo ông Khải, để đạt mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045 như Nghị quyết đặt ra, cần nhìn thẳng vào ba điểm nghẽn lớn đang cản trở phát triển văn hóa Việt Nam. Bao gồm tỉ lệ chi ngân sách cho chuyển đổi số và hạ tầng công nghệ của ngành văn hóa thấp so với nhu cầu; thiếu hụt nhân lực số; nguồn lực đầu tư từ ngân sách cho văn hóa eo hẹp.

“Không chỉ thiếu về số lượng, chúng ta còn thiếu nhân lực có chiều sâu về AI, dữ liệu, điện toán đám mây và an ninh mạng. Trong khi đó, cơ chế tiền lương, đãi ngộ của khu vực công chưa đủ sức cạnh tranh với khu vực tư nhân” - ông Khải nêu.

Đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội. Ảnh: QH

Từ đó, ông cho rằng nếu quy định tại Điều 7 của dự thảo không xác định rõ nhóm nhân lực trọng điểm cũng như cơ chế thu hút, đặt hàng đào tạo, tuyển dụng theo dự án hoặc hợp đồng chuyên gia thì chưa giải quyết trúng gốc rễ bài toán nhân lực.

Ông cũng chỉ rõ quy định bảo đảm chi tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa là cần thiết nhưng chưa đủ.

“Vấn đề không chỉ là có 2%, mà là 2% đó được cơ cấu ra sao, bao nhiêu dành cho thiết chế cơ sở, bao nhiêu cho bảo tồn di sản… Nếu không làm rõ, có thể đạt chỉ tiêu về tổng chi nhưng không đạt mục tiêu chiến lược về hiệu quả” - ông nói.

Từ đó, ông đề nghị sửa Điều 3 của dự thảo Nghị quyết theo hướng ngoài mức sàn 2%, cần ưu tiên bố trí nguồn lực cho chuyển đổi số văn hóa, hạ tầng dữ liệu quốc gia, số hóa di sản, bảo quản số lâu dài và bảo đảm an ninh văn hóa số.

Với Điều 7 của dự thảo Nghị quyết, ông đề xuất bổ sung các nhóm nhân lực trọng điểm như AI, dữ liệu lớn, bảo tồn số, sáng tạo nội dung số; cho phép áp dụng cơ chế đặt hàng đào tạo, tuyển dụng đặc cách theo dự án, hợp đồng chuyên gia, cũng như chính sách học bổng và hợp tác công - tư để phát triển nguồn nhân lực.

Đáng chú ý, ông Khải kiến nghị sửa Điều 10 theo hướng quy định rõ chuẩn dữ liệu, trách nhiệm liên thông, cơ chế dùng chung nền tảng và các tiêu chí đánh giá thực hiện.

“Cần luật hóa ngay trong Nghị quyết mốc hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt vào năm 2026, bảo đảm đồng bộ với mục tiêu của Nghị quyết 80-NQ/TW” - ông nhấn mạnh.

Di sản không phải để cất giữ

Ở góc độ khác, đại biểu Trần Thị Vân (đoàn Bắc Ninh) chỉ rõ thực tế công tác bảo tồn văn hóa trong nước chủ yếu bám theo hướng "bảo tồn tĩnh", tập trung vào lưu giữ, phục dựng và bảo vệ nguyên trạng di sản. Cách tiếp cận này tuy giữ được bản sắc nhưng lại bộc lộ nhiều hạn chế, khiến công chúng khó tiếp cận.

Trong khi đó, nhiều tác phẩm khai thác các yếu tố này như phim “Mưa đỏ”, MV "Bắc Bling", phim hoạt hình Việt Nam "Wolfoo"… đã khai thác các chất liệu lịch sử, văn hóa, truyền thống thành công, đem lại giá trị kinh tế lớn.

Đại biểu Trần Thị Vân (đoàn Bắc Ninh). Ảnh: QH

“Điều này cho thấy văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể trở thành chất liệu sáng tạo hấp dẫn trong thời đại số, vừa góp phần bảo tồn linh hoạt vừa đem lại giá trị kinh tế. Văn hóa chỉ thực sự sống khi được đặt trong dòng chảy của thị trường và sáng tạo” – đại biểu Vân nói.

Theo đó, bà đề nghị phải đặt trọng tâm vào chuyển đổi số trong văn hóa. Có chính sách thuế ưu đãi mạnh mẽ, nhất là thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn giảm dài hạn cho các ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm và cho phép khấu trừ cao hơn đối với các chi phí sáng tạo cho điện ảnh, game và âm nhạc số.

Theo bà, cần quy định rõ tỉ lệ quỹ đất dành cho không gian sáng tạo và cho thuê dài hạn với chi phí ưu đãi, đồng thời thí điểm các đặc khu sáng tạo văn hóa tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Lạt, Huế hay Bắc Ninh…

Bà cũng đề nghị bổ sung thêm cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), xây dựng bộ chỉ số đánh giá phát triển văn hóa quốc gia gắn trách nhiệm với người đứng đầu và tăng quyền chủ động cho địa phương.

“Chúng ta cần chuyển đổi tư duy mạnh mẽ từ "bảo tồn tĩnh" sang "bảo tồn động", từ hỗ trợ sang đầu tư chiến lược, từ khuyến khích sang tạo động lực thị trường để văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển” - đại biểu Vân kết lại.

Đề xuất một ngày triển khai chiến dịch kích cầu văn hóa quốc gia

Góp ý tại hội trường, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn Hà Nội) ủng hộ đưa ngày Văn hóa Việt Nam (24-11) trở thành ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương, đồng thời miễn, giảm phí, lệ phí tham quan tại các cơ sở văn hóa thể thao công lập vào ngày này.

Theo ông, đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia cực kỳ mạnh mẽ, có tác động thực tiễn sâu rộng.

“Việc cho phép người dân nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra một điểm rơi để kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa” – ông nói và đề nghị nên huy động cả cơ sở văn hóa, giải trí của tư nhân cùng tham gia vào chiến dịch giảm giá, từ đó tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa sâu, rộng trên toàn quốc.

NHÓM PHÓNG VIÊN

Nguồn PLO : https://plo.vn/de-nghi-nghien-cuu-thanh-cong-cua-phim-mua-do-mv-bac-bling-de-lam-cong-nghiep-van-hoa-post905307.html