Tiếp tục thực hiện phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
Dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) gồm 9 chương với tổng số 61 điều (giảm 7 điều so với Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016). Dự thảo luật được xây dựng nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện Luật tín ngưỡng, tôn giáo thời gian qua, đồng thời kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; tiếp tục thực hiện phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Theo kết quả thẩm tra dự án luật, các quy định của dự thảo luật đã thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác tôn giáo và chủ trương xây dựng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; các kết luận, kế hoạch của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp; cụ thể hóa quan điểm của Đảng về phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp, thu hút và quản lý nguồn lực trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp.
Nội dung của dự thảo luật bảo đảm phù hợp với các quy định của Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 203/2025/QH15; cơ bản bảo đảm tính hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các hiệp ước, điều ước quốc tế.
Việc phân quyền, phân cấp trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo đã kế thừa pháp luật hiện hành; đồng thời, điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bám sát tinh thần đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương. Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát để bảo đảm việc phân quyền, phân cấp phải phù hợp với khả năng, điều kiện đảm bảo để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp, nhất là ở cấp xã (theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương).
Có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ động phân cấp hoặc ủy quyền việc thực hiện quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo đối với Ủy ban nhân dân cấp xã khi đủ điều kiện (để phù hợp với số lượng biên chế cán bộ quản lý lĩnh vực, điều kiện thực tiễn của địa phương).
Đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phát biểu tại phiên họp.
Đại biểu Quốc hội đề nghị công khai minh bạch tiền công đức
Vấn đề quản lý, sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, trong đó có quản lý tiền công đức đã nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu. Đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) cho biết, các khoản thu từ lễ hội tín ngưỡng trong đó có tiền cúng dường, công đức, ủng hộ, quyên góp… là nguồn thu rất lớn và cũng là một trong những nguyên nhân nảy sinh nhiều vấn đề trong tổ chức tôn giáo.
Đại biểu Quốc hội Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Quảng Ninh) đề nghị, nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản của các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo.
Đại biểu kiến nghị, bổ sung về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo; quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này nhằm minh bạch việc quản lý tài sản của cơ sở tín ngưỡng tôn giáo, cơ quan nhà nước có thể kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích tôn giáo; đồng thời, giúp cho tín đồ có thể đối chiếu, tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó, cần bổ sung rõ quy định về tài sản số, quyền sở hữu các nền tảng truyền thông, các khoản đóng góp qua phương tiện điện tử phải được đăng ký, quản lý tập trung dưới danh nghĩa của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc. Việc thu chi từ các nguồn này phải có hội đồng giám sát của tổ chức tôn giáo lập ra, đảm bảo tính minh bạch, tách bạch hoàn toàn với tài sản cá nhân của người đại diện.
Đại biểu Quốc hội Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Quảng Ninh) đề nghị, nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản của các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, đặc biệt là quản lý tiền công đức theo hướng công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng mục đích nhằm phòng ngừa thất thoát, tiêu cực, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng ý nghĩa.
Vũ Linh