Đề Văn vào lớp 10 ở Thanh Hóa gợi mở về tình thân, ký ức tuổi thơ và sự sẻ chia

2 giờ trướcBài gốc

Sáng nay (5/6), 51.148 thí sinh tham dự Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 của tỉnh Thanh Hóa chính thức bước vào ngày thi đầu tiên với môn thi buổi sáng là môn Ngữ văn.

Đọc hiểu: Bài học về yêu thương và sẻ chia

Ở phần Đọc hiểu đề thi môn Ngữ văn vào lớp 10 THPT năm 2026, đề sử dụng đoạn trích từ truyện ngắn Cây trứng gà bất tử của nhà văn Hồ Thủy Giang. Văn bản kể về nhân vật "tôi" - một cô gái được mẹ nuôi cưu mang từ nhỏ, lớn lên trong tình yêu thương của gia đình và xóm phố.

Điểm nổi bật của ngữ liệu là thông điệp nhân văn được gửi gắm qua hình ảnh người mẹ luôn sống vì người khác. Từ việc chia quả trứng gà cho hàng xóm, dâng cúng tổ tiên đến những lời dạy về "phép tính chia" trong cuộc sống, người mẹ đã truyền cho các con bài học về lòng nhân ái, sự cảm thông và biết cho đi.

Đề thi môn Văn vào lớp 10 ở Thanh Hóa. (Ảnh: Thanh Hóa Online)

Các câu hỏi đọc hiểu được xây dựng theo hướng quen thuộc, từ nhận biết đến vận dụng. Học sinh cần xác định ngôi kể, phân tích biện pháp tu từ, cảm nhận tình cảm của nhân vật với mẹ và liên hệ thực tế để đề xuất giải pháp giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Đây là phần thi tương đối dễ tiếp cận. Học sinh chỉ cần đọc kỹ văn bản, nắm chắc kỹ năng đọc hiểu cơ bản là có thể hoàn thành tốt.

Ký ức tuổi thơ trở thành chất liệu cho nghị luận xã hội

Ở câu viết đoạn văn 200 chữ, đề yêu cầu thí sinh trình bày suy nghĩ về vai trò của ký ức tuổi thơ trong cuộc đời mỗi người.

Đây là chủ đề gần gũi với lứa tuổi học sinh, giúp các thí sinh dễ dàng liên hệ với trải nghiệm cá nhân. Ký ức tuổi thơ không chỉ là những kỷ niệm đẹp đẽ của một thời vô tư mà còn là nền tảng hình thành nhân cách, nuôi dưỡng cảm xúc và trở thành điểm tựa tinh thần khi con người trưởng thành.

Dạng đề này không đòi hỏi kiến thức xã hội quá rộng mà chú trọng khả năng suy nghĩ độc lập, trải nghiệm cá nhân và kỹ năng lập luận của học sinh.

Thí sinh dự thi vào lớp 10 tại điểm thi THPT Cẩm Thủy. (Ảnh: Thanh Hóa Online)

Bài thơ về bà cháu t ạo điểm nhấn cho phần nghị luận văn học

Câu nghị luận văn học 5 điểm yêu cầu phân tích bài thơ Mùa hạ đi đâu của nhà thơ Hữu Thỉnh.

Bài thơ được viết bằng ngôn ngữ giản dị, trong sáng với những hình ảnh quen thuộc của làng quê như chùm vải, tiếng sấm, quạt nan, tiếng gà, cơn mưa mùa hạ... Từ câu hỏi ngây thơ "Bà ơi mùa hạ đi đâu?", nhân vật trữ tình dần nhận ra rằng mùa hạ không hề mất đi mà đã hiện diện trong đôi bàn tay ấm áp của người bà.

Hình ảnh kết thúc:

"Bà ơi cháu đã thấy rồi:

Mùa hạ vào ở trong đôi tay bà." - được xem là "nút thắt" cảm xúc của toàn bài thơ. Mùa hạ ở đây không chỉ là một mùa trong năm mà còn tượng trưng cho hơi ấm, tình yêu thương và sự chở che mà người bà dành cho cháu.

Để đạt điểm cao, thí sinh không chỉ cần phân tích nội dung mà còn phải làm rõ ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh "mùa hạ", đồng thời nhận xét được nét đặc sắc trong phong cách thơ Hữu Thỉnh: ngôn ngữ mộc mạc, giàu hình ảnh và cảm xúc tinh tế.

Đề thi giàu cảm xúc, phù hợp với học sinh

Nhìn chung, đề thi Ngữ văn vào lớp 10 của Thanh Hóa năm nay không xuất hiện những ngữ liệu xa lạ hay những yêu cầu mang tính đánh đố. Các vấn đề được đặt ra đều xoay quanh những giá trị gần gũi như tình thân gia đình, lòng biết ơn, sự sẻ chia và những ký ức tuổi thơ.

Cấu trúc đề cân đối giữa đọc hiểu, nghị luận xã hội và nghị luận văn học, tạo điều kiện để học sinh thể hiện năng lực cảm thụ, tư duy và khả năng diễn đạt.