Để xe buýt hấp dẫn hơn - Bài 5: Thí điểm miễn vé xe buýt trước khi mở rộng

2 giờ trướcBài gốc

Triển khai miễn vé 135 tuyến trong năm 2026

* PHÓNG VIÊN: Kết luận Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2025-2030, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã nhấn mạnh, Thường trực Thành ủy TPHCM đã có chủ trương miễn phí vé xe buýt trên địa bàn TPHCM... Thành phố hiện có 180 tuyến xe buýt nhưng đề án Sở Xây dựng vừa trình chỉ miễn phí xe buýt trong 8 tháng còn lại của năm cho 135 tuyến, dự kiến chi khoảng 930 tỷ đồng ngân sách. Vì sao có sự khác biệt này, thưa ông?

* Ông BÙI HÒA AN: Chương trình miễn vé xe buýt đang được Sở Xây dựng TPHCM khẩn trương triển khai theo chỉ đạo của Bí thư Thành ủy. TPHCM hiện có 180 tuyến xe buýt, trong đó 135 tuyến nội thành (gồm trợ giá và không trợ giá), 5 tuyến phục vụ du lịch và 40 tuyến liên tỉnh. Trước mắt, sở đề xuất trình HĐND TPHCM phương án thí điểm miễn phí vé xe buýt cho người dân trên 135 tuyến từ ngày 30-4 đến 31-12-2026.

Về lâu dài, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu, cơ cấu lại toàn bộ mạng lưới xe buýt sau khi điều chỉnh địa giới hành chính theo hướng phủ kín địa bàn, tăng khả năng kết nối, đảm bảo nhanh chóng, đúng giờ và đa dạng loại hình vận tải công cộng, đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của người dân. Khi triển khai trên toàn hệ thống, kinh phí miễn vé xe buýt khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm, như chỉ đạo của đồng chí Trần Lưu Quang.

* Ông cho biết rõ hơn về kế hoạch triển khai chính sách miễn vé xe buýt?

* Mục đích miễn vé xe buýt là giảm bớt một phần kinh phí đi lại của người dân trong điều kiện giá nhiên liệu tăng cao; góp phần thay đổi thói quen sử dụng phương tiện giao thông công cộng, hạn chế sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân, giảm tai nạn giao thông, giảm ô nhiễm môi trường.

Điều này đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc hỗ trợ kinh phí từ ngân sách cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt cũng như cụ thể hóa nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND TPHCM trong thực hiện hỗ trợ hoạt động vận tải hành khách công cộng.

Theo tính toán sơ bộ, tổng kinh phí từ ngân sách thành phố để thực hiện miễn vé xe buýt cho 135 tuyến trong 8 tháng còn lại của năm 2026 ước khoảng 930 tỷ đồng. Sở đang tính toán kỹ lưỡng những phương án tài chính; xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả khi đưa vào thực tế.

Sẽ có hơn 180 tuyến xe buýt được miễn phí

* Đối với các tuyến xe buýt liên tỉnh trước đây không được trợ giá, với tình trạng xe cũ kỹ, như tuyến Bến xe An Sương - Thủ Dầu Một mà báo phản ánh, thành phố sẽ có giải pháp như thế nào để khắc phục tình trạng này và trong bao lâu?

* Nhu cầu đi lại hiện nay trên các tuyến liên tỉnh chủ yếu mang tính cá nhân, nên sở tiếp tục phối hợp với các tỉnh, thành liên quan để nghiên cứu, triển khai trong thời gian tới. Song song đó, thành phố sẽ tiếp tục cơ cấu lại mạng lưới xe buýt theo hướng phủ kín toàn địa bàn, với số lượng dự kiến nhiều hơn 180 tuyến hiện nay. Mục tiêu là nâng cao khả năng phục vụ, giúp người dân đi lại thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Nhà chờ hành khách tại bến xe buýt quận 8, phường Chánh Hưng, TPHCM

* Về việc xe buýt chạy không đúng giờ hoặc quá lệch thời gian dự kiến nơi đến so với thực tế, như các tuyến từ trung tâm TPHCM (trước đây) đi khu vực Vũng Tàu, Thủ Dầu Một... sẽ được khắc phục ra sao?

* Tình trạng xe buýt không đảm bảo giờ giấc mà Báo SGGP đã nêu, chủ yếu do cự ly dài, lưu lượng phương tiện lớn và thường xuyên ùn tắc tại các cửa ngõ. Bên cạnh đó, biểu đồ chạy xe ở một số tuyến chưa sát thực tế cũng khiến thời gian chờ của hành khách bị kéo dài hoặc sai lệch so với dự kiến. Chúng tôi đang yêu cầu các đơn vị vận tải rà soát, điều chỉnh biểu đồ chạy xe linh hoạt hơn theo từng khung giờ.

Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ như giám sát GPS, cung cấp thông tin xe đến theo thời gian thực để người dân chủ động sắp xếp thời gian đi lại. Ngoài ra, thành phố sẽ phối hợp các địa phương nghiên cứu làn ưu tiên ở một số đoạn phù hợp, tổ chức điểm dừng và trung chuyển hợp lý nhằm rút ngắn hành trình.

Trách nhiệm của đơn vị khai thác cũng sẽ được siết chặt nếu để xảy ra trễ chuyến kéo dài. Một số giải pháp có thể triển khai ngay trong năm 2026, trong khi các giải pháp hạ tầng phải cần 1-2 năm để cải thiện rõ rệt độ đúng giờ.

Tổ chức giao thông thông minh để xe chạy nhanh hơn

* Nhiều địa phương trên thế giới có sự ưu tiên đặc biệt cho xe buýt, như TP Seoul (Hàn Quốc) dành riêng làn xe giữa đường cho xe buýt. Tại TPHCM, với đặc thù đường sá chật hẹp, có giải pháp nào cho xe buýt chạy nhanh hơn, tiện lợi hơn?

* Trước mắt, giải pháp phù hợp là tận dụng không gian hiện có và tổ chức giao thông thông minh để xe buýt nhanh, đúng giờ và hấp dẫn hơn. Đó là tổ chức làn ưu tiên theo khung giờ trên các trục phù hợp, nhất là giờ cao điểm, kèm việc kiểm tra và xử lý vi phạm. Đồng thời, bố trí các đoạn ưu tiên ngắn tại những tuyến ùn tắc, nút giao lớn, giúp xe buýt “thoát nghẽn” nhanh.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như ưu tiên đèn tín hiệu cho xe buýt, tối ưu lộ trình, giảm điểm dừng không cần thiết nhằm rút ngắn thời gian di chuyển. Việc tăng cường kết nối trung chuyển giữa các tuyến cũng giúp hành khách đi lại thuận tiện hơn.

Cơ quan quản lý sẽ thường xuyên khảo sát, thu thập dữ liệu về lưu lượng hành khách theo từng khung giờ, từng tuyến, từ đó sẽ điều chỉnh tần suất hoạt động cho phù hợp. Đối với những tuyến có lượng khách lớn sẽ tăng chuyến trong giờ cao điểm, bố trí thêm phương tiện dự phòng để kịp thời giải tỏa áp lực khi nhu cầu tăng đột biến.

* Hiện nhiều người dân ngại đi xe buýt vì trạm dừng ở xa, vỉa hè bị lấn chiếm, phải đi bộ xuống lòng đường. Sở Xây dựng có kế hoạch gì để giải quyết?

* Đây là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm. Sở đang phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Khi trật tự đô thị được lập lại, người dân sẽ có không gian đi bộ an toàn hơn để tiếp cận các điểm dừng xe buýt.

Đây là giải pháp mang tính lâu dài, góp phần hình thành thói quen sử dụng phương tiện công cộng. Thành phố rất cần sự chung tay của người dân trong việc chấp hành quy định về sử dụng vỉa hè, góp phần xây dựng môi trường giao thông văn minh, bền vững.

Sở cũng đã và đang phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vận tải công cộng. Trước hết, chúng tôi rà soát toàn bộ mạng lưới điểm dừng, nhà chờ, từ đó điều chỉnh, bổ sung tại các khu vực đông dân cư, khu đô thị mới, trường học, bệnh viện.

Việc bố trí lại điểm dừng sẽ được tính toán theo hướng thuận tiện, an toàn và tăng cường khả năng kết nối với những loại hình vận tải khác. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như bản đồ số, ứng dụng tra cứu lộ trình, thời gian xe đến để người dân chủ động hơn trong việc di chuyển.

Trình HĐND TPHCM nghị quyết miễn vé xe buýt theo thủ tục rút gọn

Chiều 9-4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Sở VH-TT TPHCM tổ chức họp báo cung cấp thông tin các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn. Chủ trì họp báo có các đồng chí: Tăng Hữu Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM; Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM.

Tại buổi họp báo, ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó trưởng phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TPHCM), cho biết, UBND TPHCM đã có tờ trình đăng ký xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố về hỗ trợ người đi xe buýt trên địa bàn thành phố theo trình tự, thủ tục rút gọn. Theo đó, UBND TPHCM sẽ trình HĐND thành phố xem xét thông qua nghị quyết trong tháng 4. Trên cơ sở đó, chủ trương miễn phí vé xe buýt sẽ được triển khai trong năm 2026.

THU HƯỜNG

QUỐC HÙNG thực hiện

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/de-xe-buyt-hap-dan-hon-bai-5-thi-diem-mien-ve-xe-buyt-truoc-khi-mo-rong-post847225.html