Theo dự thảo, Bộ Xây dựng đề xuất Sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến việc cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc từ quy định mang tính bắt buộc sang hình thức được lựa chọn (cấp chứng chỉ hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn hành nghề quy định tại Luật), để bảo đảm vừa đơn giản hóa thủ tục hành chính (chỉ yêu cầu đáp ứng các tiêu chuẩn hành nghề), đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực kiến trúc (thông lệ quốc tế yêu cầu có chứng chỉ hành nghề).
Đồng thời, dự thảo Bãi bỏ 03 Điều, gồm: Điều 28 về Điều kiện cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc; Điều 29 về Cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc để đơn giản hóa thủ tục hành chính và Điều 39 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến hoạt động kiến trúc.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu
Về vấn đề định danh chức danh và phân cấp chứng chỉ hành nghề “Kiến trúc sư Nội thất”, PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương, Đại học Kiến trúc Hà Nội cho rằng cần định danh rõ ràng chức danh “Kiến trúc sư Nội thất” trong Luật. Thực tế hiện nay, không gian nội thất chiếm phần lớn thời gian trải nghiệm của người sử dụng và có tác động trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý con người. Do đó, Luật cần chính thức định danh rõ ràng chức danh “Kiến trúc sư Nội thất” thay vì gộp chung một cách định tính. Việc này làm cơ sở pháp lý cho công tác đào tạo, quản lý hành nghề và hội nhập quốc tế.
Bên cạnh đó, cần thiết lập hệ thống chứng chỉ hành nghề phân cấp riêng biệt, xây dựng quy định về chứng chỉ hành nghề phân cấp cụ thể cho lĩnh vực thiết kế nội thất. Đồng thời kiến nghị trao quyền sát hạch, cấp chứng chỉ cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, hội chuyên ngành (như các Chi hội, Hội Kiến trúc sư). Cơ chế này vừa giảm tải cho cơ quan quản lý nhà nước, vừa đảm bảo tính chuyên môn sâu và khách quan trong đánh giá.
Cùng ý kiến về quan điểm trên, bà Nguyễn Thị Duyên, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Xây dựng Việt Nam cho rằng cần xem xét giữ quy định về cấp chứng chỉ thiết kế và xem xét thu gọn lại chỉ nên có một loại chứng chỉ duy nhất là Thiết kế kiến trúc công trình thay vì 7 chứng chỉ để thực hiện 7 loại dịch vụ kiến trúc như hiện nay, bao gồm: Thiết kế kiến trúc công trình; thiết kế kiến trúc trong đồ án quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, thiết kế đô thị; thiết kế kiến trúc cảnh quan; thiết kế nội thất; chỉ dẫn đặc điểm kỹ thuật kiến trúc công trình; đánh giá kiến trúc công trình; thẩm tra thiết kế kiến trúc để bao hàm được hết công việc và đơn giản hóa thủ tục.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn phát biểu
Phát biểu kết luận Thẩm định, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nêu rõ, dự thảo cơ bản dự thảo là phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, tuy nhiên, trong bối cảnh thực hiện chủ trương cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh thì cần giải trình rõ hơn để bảo đảm sự phù hợp, đặc biệt là với các kết luận, nghị quyết có liên quan. Đối với việc tiếp tục duy trì một số quy định liên quan đến loại hình kiến trúc đặc biệt có tác động đến trật tự, an toàn xã hội, lợi ích của Nhà nước và các chủ thể có liên quan, Bộ Xây dựng cần tiếp tục làm rõ cơ sở của đề xuất này.
Thứ trưởng nêu rõ, hiện nay, Chính phủ đang thực hiện chủ trương cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, không nên đặt thêm các yêu cầu đối với cá nhân hoặc hộ kinh doanh nếu không thực sự cần thiết. Hộ kinh doanh vẫn chịu sự quản lý nhà nước, vẫn phải đăng ký và thực hiện nghĩa vụ thuế. Nếu tiếp tục duy trì mô hình văn phòng kiến trúc dưới hình thức hộ kinh doanh thì cần xem xét sự phù hợp với chủ trương hạn chế hộ kinh doanh và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.
Theo Thứ trưởng, quan điểm của đa số thành viên Hội đồng là tiếp tục duy trì chứng chỉ hành nghề đối với một số lĩnh vực, công trình quan trọng; tuy nhiên cần báo cáo rõ Chính phủ để xem xét, quyết định. Trong bối cảnh thực hiện các nghị quyết về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, nếu tiếp tục duy trì chứng chỉ thì phải có cơ sở giải trình đầy đủ và bảo đảm tính thuyết phục.
PV