Đề xuất cấm người sinh sau năm 2009 mua và dùng thuốc lá

một giờ trướcBài gốc

Đề xuất quy định cấm người sinh sau 2009 mua, sử dụng thuốc lá.

Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá thuộc Bộ Y tế tổ chức hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá 2026, trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá với nhiều đề xuất đáng chú ý liên quan đến thuốc lá thế hệ mới và kiểm soát người sử dụng thuốc lá trong tương lai.

Thông tin tại hội thảo cho thấy Việt Nam hiện có hơn 15 triệu người hút thuốc, nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành sử dụng thuốc lá cao nhất thế giới. Mỗi năm, khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó gần 18.800 trường hợp là nạn nhân của hút thuốc thụ động.

Bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá phát biểu khai mạc hội thảo.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá không chỉ gây hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng mà còn tạo áp lực lớn về kinh tế. Ước tính mỗi năm, chi phí y tế và thiệt hại do mất năng suất lao động liên quan đến thuốc lá lên tới khoảng 108.700 tỷ đồng, tương đương 1,14% GDP.

Dẫn số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, đại diện hội thảo cho biết khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có khoảng 69 chất gây ung thư. Trên phạm vi toàn cầu, thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm, bao gồm khoảng 1,6 triệu người chết do tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Theo đại diện Bộ Y tế, dù công tác phòng chống tác hại thuốc lá đã đạt một số kết quả tích cực, việc tiếp cận thuốc lá, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên, vẫn còn khá dễ dàng. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải siết chặt quản lý hệ thống phân phối, bán lẻ nhằm giảm nguồn cung và hạn chế khả năng tiếp cận của người dân với các sản phẩm thuốc lá.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương cho biết thuốc lá không chỉ gây hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng mà còn tạo áp lực lớn về kinh tế.

Liên quan đến dự thảo luật sửa đổi, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết Bộ Y tế đang đề xuất hai nhóm chính sách trọng tâm. Một là cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Hai là cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu chính sách hướng tới “thế hệ không thuốc lá”. Theo góp ý của các thành viên Chính phủ, đề xuất này được điều chỉnh thành quy định “cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá”.

Theo đánh giá tác động chính sách do Bộ Y tế thực hiện, nếu được triển khai hiệu quả và tuân thủ nghiêm túc, quy định này có thể giúp giảm mạnh tỷ lệ hút thuốc, hạn chế nhanh số người hút thuốc thụ động, đồng thời giảm đáng kể chi phí chăm sóc sức khỏe và thiệt hại kinh tế do mất năng suất lao động.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cho rằng để chính sách khả thi cần có sự đồng thuận từ Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành liên quan cùng sự ủng hộ của người dân. Việc triển khai cũng đòi hỏi các giải pháp đồng bộ như tăng cường truyền thông, kiểm soát chặt điểm bán, xác minh độ tuổi người mua và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Song song với đó là duy trì các chương trình hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.

Vì vậy, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ cân nhắc thời điểm phù hợp để đưa chính sách “cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” vào dự án luật sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về mô hình “Thế hệ không thuốc lá”. Chính sách này đang được một số quốc gia nghiên cứu hoặc triển khai nhằm ngăn chặn thế hệ trẻ tiếp cận thuốc lá ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung vào nhóm người hút thuốc hiện tại.

Theo các chuyên gia, trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa hoàn thiện, đồng thời cũng là đối tượng thường xuyên bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo, mạng xã hội và thiết kế bao bì sản phẩm.

Một nghiên cứu mô hình tại Vương quốc Anh cho thấy nếu chính sách “Thế hệ không thuốc lá” được triển khai thành công, tỷ lệ hút thuốc ở nhóm 14-30 tuổi có thể giảm từ 13% năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050. Với nhóm trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, tỷ lệ này được dự báo giảm từ 12,7% xuống còn khoảng 1,5% vào năm 2056.

Chính sách cũng được kỳ vọng giúp giảm chi phí y tế, thu hẹp bất bình đẳng sức khỏe và thúc đẩy chi tiêu cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.

Hà Minh / Tiền Phong

Nguồn Znews : https://znews.vn/de-xuat-cam-nguoi-sinh-sau-nam-2009-mua-va-dung-thuoc-la-post1653346.html