Đề xuất camera trên xe tự phát hiện lái xe ngủ gật, dùng điện thoại

3 giờ trướcBài gốc

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ và hệ thống quản lý dữ liệu liên quan.

Cứ 3 vụ tai nạn, có 1 vụ liên quan xe vận tải

Theo Bộ Công an, việc xây dựng Nghị định nhằm triển khai các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và phòng ngừa tai nạn giao thông (TNGT) bằng các giải pháp công nghệ hiện đại.

Ảnh minh họa.

Thực tiễn tại nhiều quốc gia có hệ thống giao thông phát triển như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Australia, Nhật Bản và Hàn Quốc cho thấy, các thiết bị giám sát hành trình và camera trên xe không chỉ ghi nhận dữ liệu mà còn có khả năng tự động phát hiện, cảnh báo các hành vi gây mất an toàn giao thông như buồn ngủ, mất tập trung, hút thuốc, buông hai tay khỏi vô lăng, sử dụng điện thoại khi lái xe, không thắt dây an toàn hoặc điều khiển phương tiện quá thời gian quy định.

Trong khi đó, pháp luật hiện hành của Việt Nam chưa yêu cầu các thiết bị này phải có chức năng tự động phát hiện và cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông.

Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy, cả nước có gần 1 triệu phương tiện kinh doanh vận tải trong tổng số khoảng 7,3 triệu ô tô đang lưu hành, chiếm 13,7%. Tuy nhiên, nhóm phương tiện này lại liên quan tới 37,1% số vụ TNGT và hơn 40% số người tử vong do TNGT.

Đáng chú ý, trung bình cứ 3 vụ tai nạn giao thông thì có 1 vụ liên quan đến xe khách, xe tải hoặc các loại xe kéo rơ-moóc, sơ-mi rơ-moóc. Đối với xe tải, rơ-moóc và sơ-mi rơ-moóc, cứ 1,61 vụ tai nạn thì có 1 người tử vong; với xe khách, tỷ lệ này là 1 người tử vong trên 1,68 vụ tai nạn.

Theo phân tích của cơ quan chức năng, phần lớn các vụ tai nạn xuất phát từ lỗi của người điều khiển phương tiện như thiếu quan sát, đi sai làn đường, vi phạm quy định khi chuyển hướng, sử dụng rượu bia, vi phạm tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn, mệt mỏi hoặc ngủ gật khi lái xe.

Bộ Công an cho rằng, nếu thiếu cơ sở pháp lý để theo dõi, giám sát và cảnh báo kịp thời các hành vi vi phạm của lái xe kinh doanh vận tải thì sẽ khó ngăn ngừa, kéo giảm tai nạn giao thông liên quan đến nhóm phương tiện này.

Tự động phát hiện vi phạm và cảnh báo tức thời

Theo đánh giá của Bộ Công an, các thiết bị giám sát hành trình và camera giám sát lái xe hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Phần lớn thiết bị chỉ ghi nhận dữ liệu theo chu kỳ, chưa có khả năng tự động phát hiện các hành vi vi phạm hoặc dấu hiệu mất an toàn như ngủ gật, mất tập trung, hút thuốc lá trong xe để đưa ra cảnh báo tức thời cho người lái.

Bên cạnh đó, dữ liệu hình ảnh lái xe hiện chủ yếu được chụp ảnh định kỳ thay vì ghi hình liên tục dưới dạng video và chưa được truyền theo thời gian thực, dẫn đến nhiều trường hợp không phản ánh đầy đủ hành vi vi phạm, trong khi vẫn làm tăng dung lượng lưu trữ.

Để khắc phục những bất cập này, dự thảo Nghị định đề xuất thiết bị giám sát hành trình tiếp tục ghi nhận các dữ liệu cơ bản về hành trình phương tiện. Riêng camera giám sát người lái xe và khoang hành khách phải ghi hình liên tục bằng video trong mọi điều kiện ánh sáng.

Đặc biệt, các thiết bị này phải có khả năng tự động phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn giao thông của người lái xe cũng như các vi phạm trong khoang hành khách; đồng thời phát đi cảnh báo an toàn ngay khi phát hiện nguy cơ.

Dự thảo cũng quy định dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, camera người lái xe và camera khoang hành khách phải được truyền về máy chủ dịch vụ và máy chủ của Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực. Các dữ liệu về hành vi vi phạm pháp luật hoặc hành vi gây mất an toàn giao thông sẽ được chuyển trực tiếp đến hệ thống quản lý của lực lượng chức năng.

Về thời gian lưu trữ, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình phải được lưu tối thiểu 30 ngày trên thiết bị, ít nhất 1 năm trên máy chủ dịch vụ và tối thiểu 3 năm trên máy chủ của Cục Cảnh sát giao thông.

Đối với dữ liệu hình ảnh người lái xe, thời gian lưu trên thiết bị tối thiểu 3 ngày; dữ liệu hình ảnh khoang hành khách tối thiểu 10 ngày. Riêng các dữ liệu ghi nhận hành vi vi phạm pháp luật hoặc hành vi gây mất an toàn giao thông phải được lưu ít nhất 3 tháng trên máy chủ dịch vụ và tối thiểu 3 năm trên hệ thống của Cục Cảnh sát giao thông.