Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về phát triển nhà ở xã hội và triển khai Quỹ nhà ở quốc gia, đến nay cả nước có 781 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô hơn 720.000 căn.
Trong đó, có 231 dự án đã hoàn thành với khoảng 180.850 căn; 234 dự án đã khởi công, đang xây dựng với gần 234.000 căn và 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với hơn 305.000 căn.
Như vậy, tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện đạt khoảng 72% mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2025.
Người dân xếp hàng mua nhà ở xã hội tại Hà Nội. Ảnh: CTV
Về nguồn vốn cho Quỹ nhà ở Trung ương, Bộ Xây dựng đang phối hợp Bộ Tài chính đề xuất cấp thẩm quyền bố trí 5.000 tỉ đồng trong năm 2026 và tiếp tục cấp thêm 5.000 tỉ đồng trong giai đoạn 2029-2030.
Đối với Quỹ nhà ở địa phương, hiện đã có 13 địa phương hoàn thành việc thành lập quỹ và đang trình Hội đồng Nhân dân bổ sung nguồn vốn để triển khai hoạt động.
Ngoài ra, 20 địa phương đang hoàn thiện thủ tục giao các quỹ tài chính hiện có để thực hiện chức năng của Quỹ nhà ở địa phương. Riêng tỉnh Sơn La đang thực hiện việc thành lập quỹ theo hướng tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập.
Theo báo cáo của 23/34 địa phương, có 18 địa phương đăng ký nhu cầu thuê nhà ở trong giai đoạn 2026-2030 với tổng cộng hơn 71.000 căn. Trong khi đó, các tỉnh Cao Bằng, Hà Tĩnh và Gia Lai cho biết chưa phát sinh nhu cầu thuê nhà ở trong giai đoạn này.
Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục yêu cầu các địa phương đẩy nhanh việc thành lập Quỹ nhà ở địa phương, ưu tiên bố trí vốn ngân sách để bổ sung vốn điều lệ ban đầu nhằm giúp các quỹ sớm đi vào hoạt động.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện việc định danh tài sản trên hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản theo Nghị định 357/2025. Việc này nhằm kết nối dữ liệu đồng bộ từ trung ương đến địa phương, giúp xét duyệt đối tượng mua, thuê nhà ở xã hội nhanh hơn và minh bạch hơn.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp Bộ Công an xử lý nghiêm các hành vi môi giới trái phép, lừa đảo, thao túng hồ sơ mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội nhằm hạn chế tiêu cực trong quá trình xét duyệt.
Quỹ nhà ở Trung ương hoạt động ra sao?
Cuối năm 2025, Chính phủ đã thành lập Quỹ nhà ở Trung ương. Đây là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận.
Quỹ có nhiệm vụ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội và hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để cho thuê. Đồng thời, quỹ được tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công để bổ sung nguồn nhà ở xã hội.
Ngoài ra, quỹ cũng có thể mua, đặt hàng hoặc nhận chuyển giao nhà ở từ doanh nghiệp 100% vốn nhà nước; tiếp nhận nhà tái định cư, nhà tạm cư và các nguồn đóng góp tự nguyện.
Quỹ cũng được phép mua nhà ở thương mại để cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuê.
VIẾT LONG