Đề xuất cơ chế phân bổ dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN vào giá điện

một giờ trướcBài gốc

Trong hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương đề xuất bổ sung cơ chế pháp lý cho phép phân bổ dần các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện, qua đó tạo cơ sở xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Ảnh minh họa.

Theo Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện cần phản ánh sát biến động chi phí đầu vào, đồng thời bảo đảm doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để duy trì hoạt động, bảo toàn vốn và tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống điện.

Tại điều khoản chuyển tiếp của dự thảo luật, các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ hoạt động sản xuất và cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân sẽ được tính toán, phân bổ trong các kỳ điều chỉnh kế tiếp. Giá điện sẽ được điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các thông số đầu vào nhằm bảo đảm bù đắp chi phí và duy trì mức lợi nhuận phù hợp cho ngành điện.

Như vậy, trong trường hợp Luật Điện lực sửa đổi được thông qua ban hành (với nội dung về điều chỉnh giá bán lẻ điện nêu trên), giá điện đứng trước khả năng cõng thêm các khoản chi phí đầu vào trong quá trình sản xuất, cung ứng điện trong quá khứ của EVN. Tức, độ mở rộng biên độ cộng dồn có thể không chỉ dừng từ năm 2022 – như đã được Bộ Công thương tính toán trong sửa đổi Nghị định 72/2025 hồi tháng 9/2025.

EVN đã lỗ lớn trong giai đoạn 2022-2023, khoảng 50.029 tỷ đồng do nhiều chi phí sản xuất, cung ứng điện thời gian qua chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện.

Nhờ có lãi trở lại vào 2024, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng.

Năm ngoái, khi sửa Nghị định 72 về chính sách giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế này từng được Bộ Công Thương đưa ra. Khi đó, cơ quan này muốn cho phép đưa các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đầy đủ giai đoạn 2022-2024, khoảng 44.800 tỷ đồng, vào phương án tính giá điện các kỳ sau.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến ở thời điểm đó cho rằng chưa có cơ sở pháp lý hay thực tiễn để tính, phân bổ các khoản chi phí này vào giá điện.

Giải thích về các khoản lỗ, hồi tháng 9/2025, EVN cho biết khoản lỗ 44.000 tỉ đồng được xác định giai đoạn 2022 - 2023, khi giá nhiên liệu đầu vào sản xuất điện than, dầu, khí, tỉ giá ngoại tệ đều "tăng cao đột biến" do ảnh hưởng của sự kiện địa chính trị Nga - Ukraina và nhu cầu nhiên liệu của giai đoạn phục hồi sau đại dịch COVID-19.

Ngoài ra, giai đoạn 2020 - 2021 đã hỗ trợ người dân do khó khăn dịch COVID-19, tập đoàn đã giảm giá điện, giảm tiền điện với tổng 5 đợt hỗ trợ là 15.233,1 tỉ đồng. EVN cũng đang thực hiện cung cấp điện tới các vùng khó khăn như vùng sâu, vùng xa, các đảo nhưng liên tục bán dưới giá thành.

Trong khi đó, theo tập đoàn này, giá bán lẻ điện bình quân vẫn được giữ nguyên kể từ lần điều chỉnh ngày 20/3/2019, mặc dù từ năm 2022 có biến động giá đầu vào tăng lên khiến cho giá bán điện thấp hơn giá thành sản xuất.

Và trong năm 2023, dù đã có hai lần điều chỉnh giá điện tăng 3% và 4,5%, nhưng giá bán điện thương phẩm bình quân thực hiện là 1.953,57 đồng/kWh, thấp hơn 135,33 đồng/kWh so với giá thành sản xuất kinh doanh điện là 2.088,90 đồng/kWh. Thực tế này gây nên khoản lỗ 44.000 tỉ đồng.

Trong đó, Bộ Tài chính - cơ quan quản lý các doanh nghiệp nhà nước - đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo EVN báo cáo rõ về các khoản lỗ, tách bạch các khoản lỗ do an sinh xã hội với các khoản lỗ do hoạt động sản xuất kinh doanh, lưu ý các khoản lỗ do đầu tư ngoài ngành nếu có.

Theo bộ này, cần làm rõ các khoản lỗ nếu có phát sinh do phải thực hiện chính sách giá điện để hỗ trợ thực hiện chính sách của Nhà nước về phát triển các ngành, lĩnh vực. Tác động của việc điều chỉnh giá điện đối với đời sống người dân, doanh nghiệp, nền kinh tế.

Minh Thành

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/de-xuat-co-che-phan-bo-dan-khoan-lo-gan-45000-ty-dong-cua-evn-vao-gia-dien-112447.html