Theo dự thảo, quy định này được bổ sung nhằm cụ thể hóa điểm d khoản 1 Điều 34 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời hoàn thiện cơ chế xử lý đối với hành vi vi phạm liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi.
Quy định rõ quy trình đình chỉ hành nghề
Dự thảo Nghị định đề xuất bổ sung quy định về trình tự, thủ tục đình chỉ hành nghề trong trường hợp vi phạm nêu trên. Cụ thể:
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi có kết luận của Đoàn kiểm tra chuyên ngành, Trưởng đoàn kiểm tra phải có văn bản gửi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
Trong 5 ngày làm việc tiếp theo, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm báo cáo cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, nêu rõ lý do đề nghị đình chỉ hành nghề;
Trong 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được báo cáo, cơ quan quản lý nhà nước về y tế có thẩm quyền phải ban hành quyết định đình chỉ.
Hiện nay, Nghị định 96/2023/NĐ-CP mới chỉ quy định thủ tục đình chỉ hành nghề đối với trường hợp người hành nghề không đủ điều kiện sức khỏe. Do đó, việc bổ sung quy định đối với hành vi tiết lộ giới tính thai nhi được đánh giá là cần thiết để tăng cường hiệu lực quản lý.
Nếu được thông qua, quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Việc bổ sung quy định đình chỉ hành nghề đối với người hành nghề y tiết lộ giới tính thai nhi được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, đồng thời khẳng định quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Ảnh minh họa
Giải pháp nhằm kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh
Việc siết chặt quản lý hành vi tiết lộ giới tính thai nhi được đặt trong bối cảnh tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp và kéo dài nhiều năm.
Theo số liệu của Bộ Y tế, giai đoạn 2021 - 2024, tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam duy trì ở mức khoảng 112 bé trai/100 bé gái, cao hơn đáng kể so với mức cân bằng tự nhiên (khoảng 104 - 106). Đáng chú ý, tại một số địa phương khu vực phía Bắc và Bắc Trung Bộ, tỷ lệ này có thời điểm lên tới gần 120 bé trai/100 bé gái.
Trong khi đó, tại khu vực phía Nam, tỷ số giới tính khi sinh dao động từ 105 - 108 bé trai/100 bé gái, tiệm cận hơn với mức cân bằng tự nhiên.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu tình trạng này không được kiểm soát, đến năm 2034 Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn; con số này có thể tăng lên 1,8 triệu vào năm 2059.
Theo GS.TS Nguyễn Đình Cử, mất cân bằng giới tính khi sinh là một thách thức âm thầm nhưng có tác động sâu rộng và lâu dài đối với sự phát triển bền vững của xã hội.
Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc dân số mà còn kéo theo nhiều hệ lụy như gia tăng bất bình đẳng giới, nguy cơ tảo hôn, buôn bán phụ nữ và những bất ổn trong đời sống xã hội.
Nguyên nhân sâu xa được cho là xuất phát từ những quan niệm văn hóa, xã hội còn tồn tại lâu đời, trong đó tư tưởng “trọng nam” vẫn còn ảnh hưởng nhất định, khiến việc lựa chọn giới tính thai nhi diễn ra dưới nhiều hình thức.
Tăng cường chế tài để thay đổi hành vi
Việc bổ sung quy định đình chỉ hành nghề đối với người hành nghề y tiết lộ giới tính thai nhi được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, đồng thời khẳng định quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng, mang tính đồng bộ với các chính sách dân số hiện hành, hướng tới mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên trong thời gian tới.
Ngọc Anh