UBND TP Hà Nội mới có văn bản gửi Bộ Xây dựng, đề nghị điều chỉnh tổ chức chạy tàu trên đoạn tuyến đường sắt quốc gia từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, trong đó dừng việc khai thác tàu khách qua khu vực phố cổ, bao gồm đoạn thường được gọi là "phố cà phê đường tàu".
Theo đó, các đoàn tàu khách phía Nam sẽ dừng tại ga Hà Nội, tàu khách phía Bắc dừng tại ga Gia Lâm. Việc tổ chức trung chuyển hành khách giữa hai ga sẽ do các sở, ngành của thành phố xây dựng phương án và triển khai.
Hà Nội đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường sắt, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam thực hiện nội dung này.
Như vậy, nếu phương án trên được Bộ Xây dựng đồng ý, cầu Long Biên và phố cà phê đường tàu nằm trên đoạn đường sắt giữa ga Hà Nội và ga Gia Lâm sẽ không còn tàu khách chạy qua.
Cũng trong văn bản, UBND TP Hà Nội đề nghị bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội hoàn thành trong quý 2/2026 để thành phố triển khai các nhiệm vụ chỉnh trang, cải tạo không gian lịch sử - văn hóa tại khu vực phía Tây phố cổ Hà Nội và phía Đông trung tâm Hoàng thành Thăng Long.
Song song với đó, Hà Nội cho biết sẽ nghiên cứu phương án kiến trúc đối với tuyến đường sắt đô thị số một đi qua khu phố cổ và khu phố cũ, bảo đảm không làm phá vỡ cấu trúc không gian, cảnh quan của các khu vực di sản.
Theo UBND TP Hà Nội, các đề xuất nêu trên nhằm phục vụ mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của cầu Long Biên, gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ và du lịch tại khu vực các ô vòm cầu đá trên đoạn đường sắt từ ga Hà Nội đến ga Long Biên.
Trước đó, Hà Nội đã phối hợp với Cơ quan Kinh tế thuộc Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên. Dự án tập trung khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng cây cầu, đồng thời đề xuất các giải pháp cải tạo nhằm bảo đảm an toàn giao thông và xây dựng các kịch bản phát huy giá trị di sản.
Thành phố cũng đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan nghiên cứu phương án bảo tồn và khai thác giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch dọc tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, qua các khu vực Phùng Hưng, Gầm Cầu và cầu Long Biên.
"Phố cà phê đường tàu" xuất hiện tại Hà Nội từ nhiều năm trước và nhanh chóng trở thành điểm thu hút du khách trong và ngoài nước, dù nằm trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt. Trước thực trạng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, chính quyền địa phương từng nhiều lần tổ chức xử lý vi phạm, thậm chí bố trí lực lượng túc trực tại các lối vào, song tình trạng du khách tụ tập, quay phim, chụp ảnh và sử dụng dịch vụ vẫn tái diễn.
Việc điều chỉnh tổ chức chạy tàu qua nội đô, nếu được triển khai, được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết căn cơ những tồn tại kéo dài, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn di sản gắn với phát triển không gian đô thị bền vững của Thủ đô.
Minh Trang (tổng hợp)