Bộ Xây dựng vừa có kiến nghị gửi Chính phủ về việc ưu tiên nguồn lực để mở rộng ngay các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác ở quy mô 2 làn xe lên quy mô cao tốc hoàn chỉnh. Đây là bước đi cần thiết nhằm nâng cao năng lực thông hành và đảm bảo an toàn giao thông trên các trục huyết mạch quốc gia.
Nhu cầu vốn và hiện trạng hạ tầng cao tốc
Theo báo cáo, cả nước hiện có khoảng 2.801 km đường cao tốc đã và đang được phân kỳ đầu tư. Trong số này, khoảng 2.107 km đã đưa vào khai thác hoặc thông xe kỹ thuật, 694 km còn lại đang trong quá trình thi công. Đáng chú ý, phần lớn các dự án được triển khai theo hình thức đầu tư công, trong khi phương thức đối tác công tư (PPP) chiếm khoảng 666 km.
Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai. (Nguồn: VEC).
Dữ liệu phân tích cho thấy tổng nhu cầu vốn để thực hiện lộ trình nâng cấp này rất lớn. Cụ thể, cần khoảng 80.007 tỷ đồng để mở rộng các tuyến 2 làn xe và khoảng 414.580 tỷ đồng đối với các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế lên quy mô quy hoạch từ 4 đến 8 làn xe.
Lộ trình nâng cấp các tuyến cao tốc 2 làn xe
Đối với 653 km các đoạn tuyến cao tốc 2 làn xe, hiện đã xác định được nguồn vốn khoảng 49.534 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước và các nhà đầu tư. Tuy nhiên, để hoàn thiện toàn bộ, ngân sách Trung ương cần bổ sung thêm khoảng 30.473 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030.
Nhóm dự án đang triển khai: Có 5 tuyến trọng điểm đang thi công mở rộng lên 4 làn xe bao gồm Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên, Yên Bái - Lào Cai, Tuyên Quang - Hà Giang (đoạn qua tỉnh Hà Giang), và Cửa khẩu Cốc Nam - Cửa khẩu Hữu Nghị. Tổng vốn đầu tư cho nhóm này khoảng 17.669 tỷ đồng và cơ bản đã đủ vốn.
Dự án PPP: Tuyến Hòa Lạc - Hòa Bình dài 26 km hiện đang được UBND tỉnh Phú Thọ lập báo cáo nghiên cứu khả thi với tổng mức đầu tư 7.999 tỷ đồng. Cơ cấu vốn gồm 3.028 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và 4.971 tỷ đồng từ nhà đầu tư.
Nhóm dự án nghiên cứu mới: Có 6 tuyến với tổng chiều dài khoảng 298 km đã được các địa phương nghiên cứu nâng cấp lên 4 làn xe hoàn chỉnh, cần hỗ trợ 30.473 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.
Mở rộng các tuyến 4 làn xe hạn chế
Bên cạnh các tuyến 2 làn xe, Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh nhu cầu vốn 414.580 tỷ đồng để mở rộng các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế lên quy mô chuẩn 4 - 8 làn xe theo quy hoạch. Nguồn vốn này dự kiến sẽ được huy động tổng hợp từ ngân sách Nhà nước và các nguồn vốn ngoài ngân sách.
Việc nâng cấp các tuyến đường này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn giao thông mà còn tạo động lực phát triển kinh tế vùng, tối ưu hóa hiệu quả khai thác của toàn mạng lưới đường bộ cao tốc Việt Nam trong tương lai.
Tuệ Nhân