Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình tại Phiên họp. Ảnh: VPQH
Tạo cơ sở pháp lý để điều hành linh hoạt chính sách thuế
Chiều 21/4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).
Tờ trình nêu rõ, để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nhất là những hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng trong chính sách thuế thu nhập giữa hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, khuyến khích hộ, cá nhân chuyển lên doanh nghiệp; trên cơ sở đánh giá tác động (cân đối giữa tác động giảm thu ngân sách với việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh có nguồn lực để phát triển sản xuất kinh doanh, ổn định tâm lý xã hội), Dự thảo Luật sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN, mức doanh thu không chịu thuế GTGT của hộ, cá nhân kinh doanh tại Luật và giao Chính phủ quy định mức này.
Đồng thời, sửa đổi nội dung tại Luật Thuế TNDN theo hướng bổ sung mức doanh thu được miễn thuế TNDN và giao Chính phủ quy định mức này cũng như quy định chi tiết việc miễn thuế theo đúng thẩm quyền được giao tại khoản 15 Điều 4 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15.
“Việc phân quyền cho Chính phủ sẽ tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ có thể điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, trong đó có chính sách thuế và cũng là thể chế hóa nội dung nêu tại Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Luật Tổ chức Quốc hội và tương tự quy định giao thẩm quyền cho Chính phủ tại một số Luật, Nghị quyết của Quốc hội về thuế hiện hành” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ.
Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định về thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách hiện hành đến hết năm 2030. Quy định này nhằm góp phần đảm bảo tính nhất quán của chính sách thuế TTĐB hiện hành với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và giảm ô nhiễm đô thị, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch có sự biến động mạnh và nguồn cung nhiên liệu hóa thạch bị thiếu hụt.
Để đảm bảo hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp quy mô nhỏ được áp dụng đồng bộ các chính sách thuế quy định tại Luật này trong năm 2026 và tạo điều kiện thuận lợi trong việc kê khai thuế, tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính, Chính phủ đề xuất Luật có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua, các sửa đổi về thuế TNCN, GTGT, TNDN có hiệu lưc thi hành từ 01/01/2026.
Giải trình kỹ lưỡng, thấu đáo, thuyết phục hơn về lý do đề xuất sửa đổi
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế TNDN, Luật Thuế GTGT và Luật Thuế TTĐB.
Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH
Đa số ý kiến nhất trí với phạm vi sửa đổi như đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các luật thuế để trình Quốc hội xem xét, quyết định sửa đổi ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI theo hướng giao Chính phủ quy định đối với các nội dung thường xuyên biến động, các nội dung đã giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định hoặc điều chỉnh để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các luật về thuế.
Về các nội dung cụ thể, đa số ý kiến nhất trí với đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, Tờ trình của Chính phủ chưa thể hiện cụ thể dự kiến phương án điều chỉnh mức ngưỡng doanh thu (tăng hoặc giảm) so với mức quy định của Luật hiện hành, dẫn đến chưa rõ định hướng của Chính phủ trong việc áp dụng chính sách; các nội dung đánh giá tác động cũng chưa định lượng được tác động đối với nguồn thu ngân sách.
Do đó, Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến để cung cấp căn cứ thuyết phục, đầy đủ hơn phục vụ quá trình xem xét, cho ý kiến đối với đề xuất chính sách; nghiên cứu để xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế phù hợp để hỗ trợ phát triển hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ông Phan Văn Mãi cũng cho biết, một số ý kiến cho rằng, quá trình xem xét, ban hành Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT đã thảo luận kỹ về các nội dung này. Việc quy định cụ thể mức ngưỡng trong Luật là để bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch và Luật giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền xem xét, điều chỉnh mức ngưỡng là đã bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tiễn. Do đó, đề nghị Chính phủ giải trình kỹ lưỡng, thấu đáo, thuyết phục hơn về lý do đề xuất sửa đổi theo hướng giao Chính phủ thẩm quyền quy định mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế.
Đ. KHOA