Đề xuất hai đề án lớn về cấp nước và chống ngập đô thị

7 giờ trướcBài gốc

Chủ động bảo đảm an ninh nguồn nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng vừa có Báo cáo về việc triển khai "Đề án nghiên cứu mô hình, giải pháp cấp nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2027" và "Đề án thoát nước phòng, chống ngập úng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050".

Tình trạng ngập úng tại nhiều đô thị lớn đặt ra yêu cầu cấp bách về đầu tư hạ tầng thoát nước đồng bộ, hiện đại và thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: Mỹ Quỳnh.

Theo nội dung báo cáo, việc nghiên cứu các giải pháp cấp nước cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long được đặt ra trong bối cảnh khu vực này liên tục chịu tác động nghiêm trọng của hạn hán, xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu. Những đợt xâm nhập mặn lịch sử các năm 2015 - 2016, 2019 - 2020 và 2023 - 2024 đã ảnh hưởng lớn tới đời sống hàng trăm nghìn hộ dân, gây thiếu nước sinh hoạt trên diện rộng.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho biết, để bảo đảm cấp nước an toàn cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều địa phương phải tính tới phương án dẫn nước từ xa và đầu tư hệ thống cấp nước quy mô vùng. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư còn thấp, giá nước sạch cao do chưa có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nên chưa thu hút được nguồn lực xã hội hóa.

Đáng chú ý, đề án được xây dựng trong bối cảnh cần đánh giá tác động từ các công trình thủy điện trên dòng chính sông Mê Công, hoạt động chuyển nước xuyên biên giới và biến động nguồn nước tới an ninh cấp nước của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, đơn vị đã xây dựng dự thảo kế hoạch nghiên cứu mô hình, giải pháp cấp nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 - 2027 với kinh phí dự kiến khoảng 4 tỷ đồng. Đồng thời, Cục cũng đã nhiều lần báo cáo, đề xuất Bộ Xây dựng bố trí nguồn vốn và hoàn thiện các thủ tục để triển khai nhiệm vụ được Chính phủ giao.

Ngập úng đô thị ngày càng nghiêm trọng

Bên cạnh bài toán an ninh nguồn nước, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cũng đề xuất Bộ Xây dựng triển khai Đề án thoát nước phòng, chống ngập úng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đánh giá của Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, tình trạng ngập úng tại nhiều đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ hay Hải Phòng đang có xu hướng gia tăng cả về tần suất và mức độ ảnh hưởng. Nhiều khu vực trung tâm thường xuyên ngập sâu từ 0,3 - 0,8m sau các trận mưa lớn hoặc triều cường, thời gian tiêu thoát kéo dài nhiều giờ, thậm chí cả ngày.

Riêng tại khu vực phía Bắc, trong thời gian qua, ảnh hưởng của hoàn lưu các cơn bão lớn đã gây mưa kéo dài trên diện rộng, khiến nhiều tuyến phố ở Hà Nội xuất hiện tình trạng ngập cục bộ.

Theo các cơ quan chuyên môn, nguyên nhân ngập úng xuất phát từ nhiều yếu tố như quy hoạch chưa đồng bộ, tốc độ đô thị hóa nhanh, hệ thống hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế, công tác quản lý vận hành còn hạn chế và tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng nhận định, ngập úng hiện không còn đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà đã trở thành bài toán kinh tế - xã hội và môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sống, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của đô thị.

Trên cơ sở đó, đề án được đề xuất theo hướng chuyển từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa và quản lý rủi ro ngập úng. Mục tiêu là xây dựng hệ thống hạ tầng thoát nước đồng bộ, hiện đại, nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước các hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dâng và quá trình đô thị hóa nhanh.

Đề xuất hoàn thành các đề án trước năm 2028

Trong báo cáo gửi Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương triển khai hai đề án lớn nêu trên.

Theo đề xuất, "Đề án nghiên cứu mô hình, giải pháp cấp nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long" dự kiến hoàn thành trong năm 2027 nhằm thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 78/NQ-CP và Quyết định số 96/QĐ-TTg; "Đề án thoát nước phòng, chống ngập úng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050" dự kiến hoàn thành vào năm 2028.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cũng đề xuất được chủ trì tổ chức thực hiện hai đề án, đồng thời kiến nghị Vụ Kế hoạch - Tài chính bố trí nguồn vốn để triển khai nghiên cứu và hoàn thiện các đề án theo tiến độ đề ra.

Trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, các đề án được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống hạ tầng đô thị, bảo đảm an ninh nguồn nước và hướng tới phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Kim Thoa

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/de-xuat-hai-de-an-lon-ve-cap-nuoc-va-chong-ngap-do-thi-192260605162204127.htm