Một trong những điểm mới đáng chú ý là đề xuất nâng hạn mức khoản vay có giá trị nhỏ. Theo Dự thảo, khoản vay nhỏ là khoản vay theo quy định tại khoản 2 Điều 102 của Luật Các tổ chức tín dụng và có giá trị không vượt quá 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng (trừ quỹ tín dụng nhân dân), đồng thời không vượt quá 200 triệu đồng tại các quỹ tín dụng nhân dân. Mức này cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành, khi khoản vay nhỏ chỉ được xác định là không vượt quá 100 triệu đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm phù hợp với bối cảnh nền kinh tế hiện nay và tương quan đồng bộ với các quy định pháp luật khác.
"Riêng Quỹ tín dụng nhân dân, cần tách biệt với các tổ chức tín dụng khác, để phù hợp với đặc thù về quy mô hoạt động, năng lực tài chính và đối tượng khách hàng của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân; đồng thời, góp phần đảm bảo tính thận trọng trong cấp tín dụng và phản ánh đúng bản chất của các khoản vay quy mô nhỏ, lẻ đặc thù của Quỹ tín dụng nhân dân", NHNN lý giải.
Số liệu tổng hợp của NHNN về hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân tại thời điểm cuối tháng 3/2025, dư nợ bình quân mỗi khách hàng khoảng gần 300 triệu đồng/khách hàng, khoản vay 200 triệu đồng chiếm khoảng 2,9% vốn điều lệ.
Ảnh minh họa: Hoàng Giáp
Việc nới rộng hạn mức được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và giá cả hàng hóa gia tăng. Quan trọng hơn, với các khoản vay giá trị nhỏ này, khách hàng không bắt buộc phải cung cấp phương án sử dụng vốn khả thi. Người vay chỉ cần cung cấp thông tin về mục đích sử dụng vốn hợp pháp và chứng minh khả năng tài chính. Quy định này giúp đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân tiếp cận vốn ngân hàng.
Bên cạnh đó, để bắt nhịp với xu hướng Fintech, NHNN đề xuất bãi bỏ giới hạn dư nợ cho vay bằng phương tiện điện tử đối với cá nhân vay tiêu dùng (quy định hiện hành khống chế ở mức 100 triệu đồng). Theo NHNN, con số 100 triệu đồng không còn đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.
Thay vì áp đặt một con số cụ thể cho toàn hệ thống, Dự thảo trao quyền chủ động cho các ngân hàng. Các tổ chức tín dụng (TCTD) sẽ tự xây dựng quy định nội bộ, xác định giới hạn cấp tín dụng dựa trên khẩu vị rủi ro, nền tảng công nghệ và năng lực quản trị của mình. Điều này giúp khách hàng giảm chi phí giao dịch, tiết kiệm thời gian đi lại và minh bạch hóa quy trình vay vốn.
Tuy nới lỏng về hạn mức, nhưng Dự thảo đặt ra hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn vốn. Khi thực hiện cho vay online, các ngân hàng bắt buộc phải có giải pháp công nghệ xác minh khách hàng (eKYC) theo quy định; lưu trữ đầy đủ dữ liệu sinh trắc học, âm thanh, hình ảnh và nhật ký giao dịch để phục vụ tra soát và quản lý rủi ro.
Ngoài ra, cơ chế trả nợ cũng được đề xuất sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì quy định cứng nhắc về thứ tự thu nợ, TCTD và khách hàng có thể thỏa thuận về thứ tự thu nợ gốc và lãi đối với các khoản vay quá hạn. Sự điều chỉnh này giúp tăng tính chủ động, phù hợp với dòng tiền thực tế và khả năng trả nợ của khách hàng trong từng giai đoạn.
Một số nội dung đáng quan tâm khác tại Dự thảo là bổ sung các quy định về việc không cho vay để đảo nợ nước ngoài chưa được cơ cấu lại, và các quy định đặc thù hỗ trợ quá trình cơ cấu lại các tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt…
Hồng Sơn - ảnh: Hoàng Giáp