Chiều 18/3, tiếp tục phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Trình bày tờ trình dự thảo luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) gồm 4 chương, 31 điều (giảm 3 chương, 46 điều so với Luật Hộ tịch năm 2014).
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc trình bày tờ trình dự thảo luật. Ảnh: Media Quốc hội.
Thông tin về những nội dung sửa đổi, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết dự thảo luật đề xuất giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch. Người dân có quyền yêu cầu đăng ký hộ tịch tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc vào nơi cư trú, địa giới hành chính.
Về tiếp nhận, giải quyết yêu cầu đăng ký hộ tịch, dự thảo luật quy định người yêu cầu có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến hoặc trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết theo hướng trực tuyến toàn trình đối với hầu hết các thủ tục về hộ tịch (trừ thủ tục đăng ký kết hôn, giám hộ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch khi nhận kết quả - là những việc có điều kiện, cần thể hiện rõ sự tự nguyện, khả năng đáp ứng của các bên).
Theo dự thảo luật, sổ hộ tịch chủ yếu sử dụng dữ liệu điện tử; chỉ có việc đăng ký kết hôn mới sử dụng đồng thời sổ điện tử và lập sổ giấy (phù hợp với đặc thù, truyền thống hai bên nam, nữ phải có mặt để thể hiện sự tự nguyện, ký vào Sổ đăng ký kết hôn, Giấy chứng nhận kết hôn).
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.
Dự thảo Luật bổ sung quy định cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan (phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu), chỉ yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình giấy tờ nếu không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.
Bổ sung quy định khẳng định giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Media Quốc hội
Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng quy định của dự thảo để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ.
Về đăng ký hộ tịch phi địa giới, cơ bản tán thành về sự cần thiết, tính hợp lý của thủ tục hành chính quy định tại dự thảo, đặc biệt là chủ trương thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới.
Tuy nhiên, đề nghị đánh giá, rà soát kỹ lưỡng điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là hạ tầng công nghệ và việc cập nhật thông tin hộ tịch theo thời gian thực, việc kết nối liên thông Cơ sở dữ liệu hộ tịch để bảo đảm tính khả thi.
Bên cạnh đó, đề nghị thuyết minh cụ thể về lộ trình xây dựng, đáp ứng cơ sở vật chất cũng như các điều kiện kỹ thuật, đặc biệt là điều kiện kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan (các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) với Cơ sở dữ liệu hộ tịch.
Việc này nhằm bảo đảm tính khả thi của chính sách, chậm nhất đến ngày 1/1/2029 phải thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử chủ động thống nhất trên cả nước.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) giải thích hộ tịch là những sự kiện xác định tình trạng nhân thân của cá nhân từ khi sinh ra đến khi chết, được quy định tại Điều 4 của Luật này.
Các nội dung đăng ký hộ tịch cụ thể là xác nhận các thông tin, sự kiện: khai sinh; kết hôn; giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch; tình trạng hôn nhân; khai tử.
Ngoài ra còn có cập nhật vào Sổ hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch theo bản án, quyết định, giấy tờ hộ tịch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, xác nhận đối với các thay đổi thông tin sau đây của cá nhân: hông tin hộ tịch, quốc tịch; xác định cha, mẹ, con; xác định lại giới tính; nuôi con nuôi, chấm dứt việc nuôi con nuôi; ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn;…
Trang Trần