Phối cảnh tổng thể dự án nhà ở xã hội Rice City Long Châu (Hà Nội)
Bộ Xây dựng đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 100/2024/NĐ-CP ngày 26 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP và Nghị định số 54/2026/NĐ-CP).
Tại dự thảo, Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 30 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP (điều kiện về thu nhập) như sau:
Đối với các đối tượng quy định tại các khoản 5, 6 và 8 Điều 76 của Luật Nhà ở thì phải đảm bảo điều kiện về thu nhập như sau:
a) Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 25 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.
Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên thì thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 35 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.
Các đối tượng theo khoản 5, 6 và 8 Điều 76 của Luật Nhà ở được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội bao gồm: Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị (5); công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp (6); cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức (8).
b) Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 50 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.
c) Thời gian xác định điều kiện về thu nhập theo quy định tại điểm a, điểm b khoản này là trong 12 tháng liền kề, tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác nhận.
d) Căn cứ điều kiện, mức thu nhập của từng khu vực trên địa bàn, chính sách ưu đãi về nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, số lượng người phụ thuộc theo quy định của pháp luật, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập quy định tại điểm a, điểm b khoản này nhưng không vượt quá tỷ lệ giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương so với thu nhập bình quân đầu người của cả nước; quyết định chính sách khuyến khích tiếp cận nhà ở xã hội đối với đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội có từ ba người phụ thuộc trở lên trong cùng một hộ gia đình.
Bộ Xây dựng cho biết, qua gần 1,5 năm triển khai thực hiện các chính sách nhà ở xã hội được quy định trong Luật Nhà ở năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành nêu trên đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ việc triển khai Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030", cung cấp nguồn cung nhà ở đáng kể cho nhân dân có thu nhập còn thấp, tác động tích cực đến thị trường bất động sản (trong đó có thị trường nhà ở xã hội) cả về phía cung và phía cầu, đóng góp vào nguồn thu ngân sách địa phương, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, góp phần đáng kể vào công cuộc thực hiện chính sách an sinh xã hội của đất nước.
Mặc dù kết quả về nguồn cung nhà ở xã hội đã được cải thiện rõ rệt nhưng việc tiếp cận nhà ở xã hội của người dân vẫn còn hạn chế, mà một trong các nguyên nhân dẫn tới hạn chế này là điều kiện thu nhập để được mua, thuê mua nhà ở xã hội (đang được quy định tại Điều 30 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP).
Liên quan đến mức thu nhập, theo báo cáo của Hiệp hội bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh thì đông đảo người dân tại khu vực đô thị có mức thu nhập khoảng 21-35 triệu đồng/tháng (đối với cá nhân) hoặc khoảng 41-55 triệu đồng/(đối với vợ chồng) hoặc người độc thân nuôi con nhỏ có mức thu nhập khoảng 21-45 triệu đồng/tháng. Các đối tượng này không thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội theo quy định hiện nay nhưng lại không đủ khả năng tài chính để mua nhà ở thương mại hiện có mức giá quá cao.
Hiện nay, giá bán nhà ở xã hội tại các đô thị lớn dao động từ 15-30 triệu đồng/m2. Như vậy với hộ gia đình điển hình (02 vợ chồng, 2 con) mua căn hộ 70m2 thì số tiền cần phải chi trả là khoảng 1,5-1,8 tỷ đồng. Theo thông lệ quốc tế, chi phí nhà ở chiếm khoảng 30-35% thu nhập của hộ gia đình là phù hợp. Do vậy, với mức thu nhập 40 triệu đồng/tháng thì hộ gia đình có thể dành khoảng 12 triệu đồng cho chi phí nhà ở. Như vậy, với giá trị căn hộ nhà ở xã hội nêu trên thì hộ gia đình cần khoảng 10-12 năm để mua được nhà ở xã hội (chưa tính chi phí lãi vay nếu có). Trong khi đó nếu mua nhà ở thương mại (với giá trung bình khoảng 50-60 triệu đồng/m2) thì thời gian sẽ cần khoảng 18-20 năm.
Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Xây dựng.
Anh Kiệt