Đề xuất 'quyền được yêu cầu xóa dữ liệu': Lá chắn cho người tiêu dùng thời số hóa

7 giờ trướcBài gốc

Chiều 4.6, tại phiên họp Hội đồng thẩm định dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì, cơ quan soạn thảo đã đề xuất nhiều nội dung mới liên quan đến quản lý hoạt động bưu chính trong môi trường số. Trong đó, đáng chú ý là việc quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền của người sử dụng dịch vụ bưu chính đối với thông tin của mình.

Ảnh minh họa

Theo dự thảo Tờ trình, Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 9 Chương và 62 điều quy định về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính, người sử dụng dịch vụ bưu chính; Bưu chính số và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính; Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm…

Theo dự thảo, mỗi bưu gửi sẽ được gắn với một mã định danh duy nhất, liên kết với thông tin người gửi nhằm phục vụ việc theo dõi, truy vết trong toàn bộ quá trình cung ứng dịch vụ. Đây là yêu cầu cần thiết để bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính, đặc biệt khi hoạt động vận chuyển hàng hóa trực tuyến tăng trưởng nhanh.

Tuy nhiên, việc thu thập, lưu trữ và xử lý khối lượng lớn dữ liệu cá nhân cũng đặt ra những nguy cơ mới.

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát đã khiến dữ liệu cá nhân của người dân xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng bưu chính. Khi việc lộ lọt thông tin, quảng cáo rác và lừa đảo qua điện thoại gia tăng.

Trên thực tế, không ít người dân từng gặp tình trạng sau khi nhận hàng hoặc gửi hàng qua các đơn vị chuyển phát thì liên tục nhận được cuộc gọi quảng cáo, tin nhắn tiếp thị hoặc thậm chí trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo.

Nguồn gốc của các thông tin bị rò rỉ thường liên quan đến dữ liệu giao hàng như số điện thoại, địa chỉ nhận hàng, lịch sử mua sắm hoặc thông tin vận chuyển. Nếu không được quản lý chặt chẽ, đây có thể trở thành kênh khai thác dữ liệu cá nhân trái phép.

Do đó đề xuất bổ sung "quyền được yêu cầu xóa dữ liệu" của người tiêu dùng trong dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) được đánh giá là một bước tiến đáng chú ý nhằm tăng cường bảo vệ quyền riêng tư của người dân.

Để khắc phục khoảng trống này, dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đề xuất bổ sung rõ quyền của người tiêu dùng được yêu cầu doanh nghiệp bưu chính xóa hoặc ẩn dữ liệu cá nhân sau khi hoàn thành mục đích sử dụng.

Theo đó, khi bưu gửi đã được phát thành công và hết thời hạn khiếu nại hoặc hết thời hạn lưu trữ bắt buộc theo quy định pháp luật, người sử dụng dịch vụ có quyền yêu cầu doanh nghiệp bưu chính ẩn hoặc xóa các thông tin nhạy cảm như số điện thoại, địa chỉ nhà riêng khỏi các hệ thống tra cứu công cộng.

Quy định này hướng tới mục tiêu ngăn chặn việc dữ liệu cá nhân tiếp tục tồn tại trên môi trường số khi không còn cần thiết. Qua đó giảm nguy cơ bị khai thác cho các hoạt động quảng cáo không mong muốn hoặc các hành vi lừa đảo.

Quyền này không làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, điều tra, giải quyết tranh chấp hoặc thực hiện các yêu cầu pháp lý khác. Doanh nghiệp vẫn có thể lưu giữ dữ liệu trong hệ thống nội bộ theo thời hạn luật định, nhưng phải bảo đảm dữ liệu không còn xuất hiện công khai hoặc có thể bị truy cập trái phép.

Việc đưa quyền yêu cầu xóa dữ liệu vào lĩnh vực bưu chính cho thấy cách tiếp cận chủ động hơn trong bảo vệ quyền riêng tư của người dân, thay vì chỉ tập trung xử lý vi phạm sau khi dữ liệu đã bị lộ lọt.

Hiện nay, kinh tế số đã và đang phát triển mạnh, dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành tài sản có giá trị. Vì vậy, việc bổ sung quyền yêu cầu xóa dữ liệu trong dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) được kỳ vọng không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ thông tin người dùng mà còn thể hiện sự thay đổi trong tư duy quản lý, từ "thu thập và lưu giữ" sang "thu thập có trách nhiệm và sử dụng có giới hạn".

Nếu được luật hóa, quy định này sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn của dịch vụ bưu chính, hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân, đồng thời củng cố niềm tin của người dân khi tham gia các giao dịch trên môi trường số.

P.V

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/nhip-song-so/de-xuat-quyen-duoc-yeu-cau-xoa-du-lieu-la-chan-cho-nguoi-tieu-dung-thoi-so-hoa-234436.html