Bộ Công Thương vừa gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành, cơ quan liên quan và doanh nghiệp đầu mối xăng dầu về dự thảo Thông tư quy định chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương.
Đề xuất tạm ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ bình ổn xăng dầu.
Trước đó, theo quyết định của Thủ tướng, Chính phủ đã bổ sung 8.000 tỷ đồng cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Đây được xem là nguồn lực quan trọng nhằm hỗ trợ điều hành giá trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Theo dự thảo, việc chi tạm ứng sẽ được thực hiện theo từng kỳ điều hành giá. Ở lần tạm ứng đầu tiên, căn cứ phương án bình ổn đã được phê duyệt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ đề nghị các thương nhân đầu mối gửi hồ sơ, tổng hợp nhu cầu và trình Bộ Công Thương phê duyệt.
Mức tạm ứng được tính dựa trên sản lượng xăng dầu dự kiến tiêu thụ trong 7 ngày, nhân với mức chi quỹ. Cụ thể, mức chi là 5.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 4.000 đồng/lít đối với các mặt hàng khác. Khoản tiền này sẽ được chuyển vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại.
Đối với các kỳ tiếp theo, trước mỗi kỳ điều hành, doanh nghiệp phải báo cáo đầy đủ tình hình sử dụng, trích lập, số dư quỹ và nhu cầu tạm ứng. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý tổng hợp, trình Bộ Công Thương phê duyệt và thực hiện chuyển tiền. Hồ sơ đề nghị bao gồm công văn, bảng tổng hợp theo mẫu, sao kê ngân hàng và bảng kê sản lượng tiêu thụ kỳ trước.
Trường hợp nguồn ngân sách tạm ứng không đủ cho một kỳ điều hành 7 ngày, Bộ Công Thương sẽ phối hợp Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền để bổ sung dự toán, đảm bảo nguồn lực phục vụ bình ổn giá.
Dự thảo cũng nhấn mạnh nguyên tắc quản lý Quỹ bình ổn theo hướng công khai, minh bạch. Việc chi và trích lập phải thực hiện đúng phương án điều hành giá do Bộ Công Thương ban hành và chỉ được triển khai sau khi có thông báo chính thức về mức chi, mức trích lập và thời gian áp dụng.
Đáng chú ý, mỗi lít xăng dầu chỉ được trích lập và chi sử dụng một lần tại khâu bán ra đầu tiên của thương nhân đầu mối. Doanh nghiệp có trách nhiệm mở tài khoản riêng tại ngân hàng thương mại để tiếp nhận nguồn tạm ứng; tài khoản này bị phong tỏa và chỉ được sử dụng đúng mục đích.
Sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân sẽ xác định số tiền đã chi căn cứ sản lượng tiêu thụ thực tế và mức chi theo thông báo, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Phần lãi phát sinh trên số dư quỹ được bổ sung trở lại quỹ.
Đối với trích lập, trong vòng 5 ngày kể từ khi kết thúc kỳ điều hành, doanh nghiệp phải xác định và chuyển toàn bộ số tiền trích lập vào tài khoản phong tỏa. Mức trích lập được tính theo quy định tại thông báo điều hành giá nhân với sản lượng tiêu thụ thực tế.
Dự thảo cũng đưa ra cơ chế hoàn trả ngân sách. Khi quy mô quỹ đạt từ 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương sẽ yêu cầu các thương nhân đầu mối thực hiện kiểm toán độc lập để xác định chính xác số chi và trích lập, làm cơ sở quyết toán. Trong vòng 3 tháng, doanh nghiệp phải hoàn thành kiểm toán và gửi kết quả cho cơ quan quản lý.
Sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, các doanh nghiệp phải chuyển nộp số dư quỹ vào tài khoản của cơ quan quản lý tại Kho bạc Nhà nước trong vòng 5 ngày làm việc để hoàn trả ngân sách. Trường hợp sau 12 tháng số dư quỹ chưa đủ, Bộ Công Thương sẽ phối hợp Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ xem xét.
Ngoài ra, doanh nghiệp đầu mối phải công khai số dư quỹ trước mỗi kỳ điều hành giá, báo cáo định kỳ hàng tháng và thực hiện kiểm toán quỹ hai lần mỗi năm. Trường hợp báo cáo sai lệch hoặc chậm hoàn trả, doanh nghiệp có thể bị xử lý và dừng tạm ứng ở các kỳ tiếp theo.
Như Quỳnh