Đề xuất tăng nặng mức phạt hành chính với thuốc lá lậu

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 22-4, tại Hà Nội, Báo Công an Nhân dân tổ chức tọa đàm “Phòng chống thuốc lá lậu - Thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới”.

Thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách, gây méo mó thị trường

Tại tọa đàm, Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông Công an Nhân dân, Tổng biên tập Báo Công an Nhân dân, cho biết: Thuốc lá lậu là vấn đề không mới, tuy nhiên ngày càng trở nên phức tạp, kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế, sức khỏe cộng đồng, cũng như trật tự, an toàn xã hội.

“Thuốc lá lậu không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn làm méo mó môi trường cạnh tranh, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ do không được kiểm soát về chất lượng. Đáng lo ngại hơn, hoạt động buôn lậu thuốc lá thường gắn với các đường dây tội phạm, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước”, Đại tá Nguyễn Thanh Bình nhận định.

Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông Công an Nhân dân, Tổng biên tập Báo Công an Nhân dân phát biểu tại tọa đàm.

Thông tin về kết quả 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 30 của Thủ tướng về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá, ông Đặng Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cho hay tình trạng buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, mua bán trái phép thuốc lá nhập lậu cơ bản đã được kiểm soát và giảm rõ rệt. Từ năm 2014 đến năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ và thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá cùng hơn 388 tấn lá thuốc lá.

“Đây là con số rất lớn, cho thấy sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các lực lượng như Công an, hải quan, quản lý thị trường, bộ đội biên phòng”, ông Dũng nói, nhưng đồng thời cho biết kết quả này mới chỉ phản ánh một phần của thực trạng.

Bên cạnh đó là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội để rao bán, kết nối giao dịch các mặt hàng vi phạm, trong đó có thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử.

“Một vấn đề khác là mức xử phạt hành chính hiện nay còn thấp, chưa đủ sức răn đe. Nhiều đối tượng coi đây là chi phí rủi ro và vẫn tiếp tục vi phạm. Do đó, cần nghiên cứu điều chỉnh ngưỡng và mức xử phạt cho phù hợp hơn để tăng tính răn đe”, ông Dũng nhấn mạnh.

Đề xuất tăng mức phạt hành chính gấp 10 lần với thuốc lá lậu

Bà Phan Minh Thủy, Trưởng phòng Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết so với nhiều nước trong khu vực, mức xử phạt hành chính với thuốc lá lậu của Việt Nam hiện nay còn thấp, chưa tương xứng với mức độ vi phạm và chưa đủ sức răn đe.

Bà Thủy dẫn chứng, hiện nay, mức xử phạt tối đa của Việt Nam là 100 triệu đồng, tương đương khoảng dưới 4.000 USD. Nếu so sánh với GDP bình quân đầu người, mức này chỉ tương đương khoảng 0,8 lần. Trong khi đó, tại Singapore là khoảng 2,47 lần, Malaysia khoảng 7,45 lần, và Thái Lan khoảng 1,88 lần.

Quang cảnh tọa đàm.

Đối với mức khởi điểm, Việt Nam quy định từ 1 triệu đồng (khoảng dưới 40 USD) đối với vi phạm từ 50 bao thuốc lá điếu nhập lậu. Trong khi đó, tại Singapore, mức phạt khởi điểm là khoảng 370 USD và áp dụng ngay cả với vi phạm từ một bao, vi phạm lần đầu. Tại Malaysia, mức khởi điểm khoảng hơn 21.000 USD, không phân biệt số lượng. Tại Brunei, mức phạt khoảng gần 30.000 USD. Đây là những mức phạt rất cao so với Việt Nam.

“Mức xử phạt vi phạm hành chính của ta chưa đủ mạnh, thậm chí các đối tượng còn coi như chi phí kinh doanh chứ không phải là gánh nặng để họ sợ hãi”, bà Thủy nhận xét.

Đồng quan điểm, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cũng cho rằng mức phạt hiện nay chỉ tương đương một phần nhỏ lợi nhuận, thậm chí chỉ tương đương phần thuế đáng lẽ phải nộp.

Vì vậy, để đủ sức răn đe, bà Hải kiến nghị cần nhanh chóng sửa đổi Nghị định 98/2020 và quy định mức xử phạt cao hơn, trong đó mức khởi điểm tối thiểu nên gấp 10 lần mức hiện tại, để các nhà bán lẻ chùn bước vì lợi nhuận từ buôn bán thuốc lá lậu không thể bù đắp rủi ro bị kiểm tra, xử phạt thường xuyên.

Bà cũng nhấn mạnh chính sách mới cần có hiệu lực sớm ngay trong năm 2026, tốt nhất từ giữa năm, nhằm đưa thị trường vào quỹ đạo trước khi lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá bắt đầu được thực thi từ ngày 1-1-2027.

Cùng mạch đề xuất này, ông Lê Đức Tuấn, Phó Trưởng phòng Tham mưu nghiệp vụ, Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan), cho rằng cần tăng mạnh mức xử phạt hành chính đối với hành vi buôn bán thuốc lá lậu và đưa vào thực thi sớm ngay trong năm nay, trước khi chính sách tăng thuế thuốc lá có hiệu lực từ đầu năm 2027. Theo ông, đây là biện pháp tác động trực tiếp đến hành vi người bán, từ đó giảm đáng kể nguồn cung thuốc lá lậu trên thị trường nội địa.

Thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách từ 5.000-6.000 tỉ đồng mỗi năm

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn Thuế, dẫn số liệu của Bộ Tài chính, cho biết thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách nhà nước từ 5.000-6.000 tỉ đồng mỗi năm và có xu hướng tăng.

Bên cạnh đó, ngành sản xuất thuốc lá trong nước lại có xu hướng giảm doanh thu, thu hẹp sản xuất và cung ứng, làm giảm thị trường hợp pháp.

AN HIỀN

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/de-xuat-tang-nang-muc-phat-hanh-chinh-voi-thuoc-la-lau-post905374.html