Theo thống kê của Bộ Tư pháp, tính đến ngày 30/9/2025, cả nước đã có hơn 21.217 luật sư, hoạt động trong hơn 6.300 tổ chức hành nghề, đã dần đáp ứng nhu cầu dịch vụ pháp lý ngày càng cao của các cá nhân, tổ chức. Một số tổ chức hành nghề luật sư bước đầu phát huy được thế mạnh, tạo được uy tín trên thị trường dịch vụ pháp lý trong khu vực và quốc tế.
Tuy nhiên, chủ trì cuộc họp cho ý kiến về những vấn đề lớn trong dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) ngày 9/6, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, thực tiễn thi hành Luật Luật sư năm 2006 đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập cần được khắc phục. Đó là tổ chức và hoạt động của luật sư chủ yếu tập trung tại thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, chiếm tới hơn 67% trên cả nước.
Bên cạnh đó, chất lượng luật sư chưa đồng đều, chưa tương xứng với yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn và chưa tạo lập được niềm tin với người dân, doanh nghiệp và nhà nước. Số lượng luật sư ở các tỉnh, miền núi, vùng sâu, vùng xa còn ít nên đã ảnh hưởng tới cơ hội tiếp cận dịch vụ pháp lý của người dân…
Vì vậy, cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Luật sư hiện hành nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên, tạo điều kiện phát triển hoạt động luật sư theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, kỷ cương, kỷ luật, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội và thông lệ quốc tế.
Trao đổi với báo chí, Luật sư Bùi Văn Thành - Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam - cho rằng, dự thảo Luật Luật sư cần được tiếp cận từ một triết lý lập pháp mới: không chỉ “quản lý luật sư”, mà phải “phát triển nghề luật sư”; không chỉ kiểm soát điều kiện hành nghề, mà phải bảo đảm điều kiện hành nghề; không chỉ nhấn mạnh kỷ luật nghề nghiệp, mà phải đồng thời bảo vệ tính độc lập nghề nghiệp; không chỉ điều chỉnh mô hình luật sư nội địa, mà phải chuẩn bị cho thế hệ luật sư Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Luật sư Bùi Văn Thành - Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.
Từ thực tế hiện nay, chuyên gia Bùi Văn Thành đưa ra 8 đề xuất.
Thứ nhất, cần bổ sung nguyên tắc phát triển nghề luật sư theo hướng độc lập, chuyên nghiệp, hội nhập, số hóa và có năng lực cạnh tranh quốc tế. Thứ 2, chuẩn hóa tiêu chuẩn trở thành luật sư theo hướng đánh giá năng lực hành nghề thực chất, không chỉ điều kiện bằng cấp, thời gian đào tạo và tập sự.
Thứ 3, cần quy định rõ hơn về luật sư tập sự, bảo đảm quyền được thực hành nhưng có giám sát, có trách nhiệm và có sự đồng ý của khách hàng. Thứ 4, mở rộng mô hình tổ chức hành nghề luật sư, tạo điều kiện cho các tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam phát triển quy mô, chuyên môn hóa, đầu tư công nghệ và hội nhập quốc tế.
Thứ 5, cần bảo vệ tốt hơn quyền hành nghề của luật sư, nhất là quyền tiếp cận hồ sơ, quyền bảo mật thông tin khách hàng, quyền tranh tụng và quyền hành nghề độc lập. Thứ 6, cần làm rõ ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp, tránh hành chính hóa nghề luật sư.
Thứ 7, cần bổ sung nguyên tắc về chuyển đổi số, AI và bảo mật dữ liệu trong hành nghề luật sư. Thứ 8, cần đặt mục tiêu hình thành thế hệ luật sư Việt Nam có năng lực quốc tế, đủ khả năng tham gia thị trường dịch vụ pháp lý khu vực và toàn cầu.
Theo Luật sư Bùi Văn Thành, dự thảo Luật Luật sư là cơ hội quan trọng để Việt Nam định hình lại tương lai nghề luật sư. Nếu đạo luật mới chỉ dừng lại ở việc tăng điều kiện, bổ sung thủ tục, mở rộng quản lý và siết chặt kỷ luật, thì chưa đủ để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Luật Luật sư sửa đổi cần đi xa hơn: kiến tạo một hệ sinh thái nghề luật hiện đại, trong đó luật sư được đào tạo tốt hơn, hành nghề độc lập hơn, chịu trách nhiệm cao hơn, được bảo vệ tốt hơn, ứng dụng công nghệ tốt hơn và có năng lực cạnh tranh quốc tế mạnh hơn.
"Trong kỷ nguyên AI và hội nhập quốc tế, luật sư không chỉ là người biết luật. Luật sư phải trở thành người kiến tạo niềm tin pháp lý, bảo vệ công lý, quản trị rủi ro và đồng hành cùng sự phát triển của quốc gia. Tinh thần đó cần được thể hiện trong Luật Luật sư sửa đổi", chuyên gia nhấn mạnh.
Minh Thu