Chiều 6/1, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho biết, vừa có báo cáo gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND TP Huế và Cục Di sản văn hóa liên quan đến việc xây dựng các công trình tại di tích lăng vua Thiệu Trị.
Theo đó, qua khảo sát thực địa ngày 29/12/2025, ghi nhận tại khu vực di tích phát sinh các công trình xây dựng mới chưa có trong hồ sơ quy hoạch.
Cụ thể, công trình thứ nhất (nhà rường) xây dựng cố định trên nền móng chân tảng phía trước Bửu thành lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ (vị trí thuộc khu vực bảo vệ I, vùng lõi của di tích). Công trình có diện tích khoảng 35m2, chiều cao khoảng 6m. Kết cấu gồm 16 cột gỗ, hệ thống vì kèo bằng gỗ, mái lợp ngói liệt.
Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế đề xuất UBND TP Huế chỉ đạo tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép nằm trong di tích lăng vua Thiệu Trị.
Công trình thứ hai (cổng vào lăng) xây dựng tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, tiếp giáp khu vực bảo vệ I của di tích. Công trình dạng cổng tam quan, gồm 1 lối đi chính ở giữa và 2 lối đi phụ hai bên (Tả - Hữu). Nền móng bê tông, kết cấu phía trên bằng gỗ, chiều rộng khoảng 7m, chiều cao trụ biểu lối đi phụ khoảng 3,9m, chiều cao trụ biểu lối đi chính khoảng 4,6m.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao, ngày 5/1, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế có báo cáo liên quan, tuy nhiên chưa làm rõ được các vấn đề như quy mô chi tiết và tính chất của các công trình xây dựng. Chưa báo cáo cụ thể về tổng mức đầu tư, nguồn vốn và quy trình tiếp nhận nguồn vốn xã hội hóa. Chưa cung cấp trình tự, thủ tục pháp lý đã thực hiện (chủ trương đầu tư, thẩm định thiết kế, cấp phép)…
Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho hay, lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của quần thể di tích Cố đô Huế - Di sản văn hóa Thế giới. Do đó, mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây, dù ở quy mô nhỏ, đều bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Di sản văn hóa, các nghị định hướng dẫn thi hành và các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Sở Văn hóa và Thể thao đề nghị UBND TP Huế chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xây dựng báo cáo giải trình đầy đủ, chi tiết về toàn bộ quá trình vận động, tiếp nhận tài trợ và tổ chức xây dựng các công trình.
Thực hiện ngay việc tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép nằm trong khu vực bảo vệ I và khu vực tiếp giáp khu vực bảo vệ I của di tích lăng vua Thiệu Trị, thực hiện các biện pháp kỹ thuật để hoàn trả mặt bằng nguyên trạng di tích. Ngoài ra, tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và các cá nhân có liên quan, đề xuất hình thức xử lý theo quy định…
Như Báo Sức khỏe và Đời sống thông tin, ngày 5/1, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế có báo cáo liên quan đến công trình.
Theo đó, dự án bảo tồn, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích lăng mộ được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là UBND TP Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư ngày 16/12/2020. Đến ngày 8/6/2024, dự án được nghiệm thu hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Kinh phí thực hiện dự án được huy động từ nguồn tài trợ của Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng Giao thông Tài Lộc và gia đình họ Phạm (đại diện là bà Phạm Đăng Túy Hoa) thông qua Quỹ Bảo tồn Di sản Huế, không sử dụng ngân sách nhà nước.
Công trình nhà che làm bằng gỗ lắp ghép, không phải công trình xây dựng kiên cố; kết cấu linh hoạt, đặt trên hệ đá tảng kê chân còn nguyên vẹn, không đào xới nền móng, không tác động đến các yếu tố gốc của di tích, có khả năng tháo dỡ, di chuyển khi có yêu cầu.
Ngoài ra, trước thực trạng khu vực lối vào không có chỉ dẫn, không có trụ cổng, nhiều người dân và du khách đi qua nhưng không biết là lăng vua Thiệu Trị nên nhà hảo tâm cũng đề nghị tài trợ kinh phí làm thêm phần cổng gỗ theo hình thức nghi môn truyền thống và treo biển đề Lăng vua Thiệu Trị để nhận biết và tạo vẻ trang nghiêm cho khu vực lối vào lăng (nằm ngoài khu vực bảo vệ I).
Hoàng Dũng