Đề xuất xây Tổ hợp công nghiệp đường sắt tại Hà Nội, tổng vốn hơn 17.000 tỷ đồng

3 giờ trướcBài gốc

Theo ông Đặng Sỹ Mạnh - Chủ tịch HĐQT VNR, doanh nghiệp đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Dự kiến dự án được phê duyệt vào giữa năm 2026, khởi công cuối năm 2026 và hoàn thành trong năm 2028, nhằm kịp thời đáp ứng nhu cầu phương tiện, thiết bị cho các tuyến đường sắt mới, trong đó có tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

VNR kiến nghị Chính phủ giao đơn vị làm chủ đầu tư theo hình thức đầu tư công, đồng thời bố trí nguồn vốn để triển khai các bước chuẩn bị và thực hiện dự án.

Theo đề xuất, Tổ hợp công nghiệp đường sắt không chỉ là khu sản xuất đơn thuần mà được thiết kế theo mô hình đa chức năng, tích hợp khu chế tạo, trung tâm thử nghiệm, trung tâm vận hành và cơ sở đào tạo nhân lực chuyên sâu cho ngành. Mục tiêu là hình thành một hệ sinh thái công nghiệp khép kín, phục vụ cả sản xuất, bảo trì, nghiên cứu và đào tạo.

Lãnh đạo VNR cho rằng việc tự chủ sản xuất sẽ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Chẳng hạn, một bộ cảm biến đếm trục hiện phải nhập khẩu với giá khoảng 150 triệu đồng, trong khi nếu sản xuất trong nước, chi phí có thể giảm xuống còn khoảng 60 triệu đồng. Khi áp dụng trên quy mô lớn, mức tiết kiệm này sẽ góp phần giảm chi phí đầu tư cho các dự án đường sắt.

Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 17.286 tỷ đồng, bao gồm hạ tầng kỹ thuật, dây chuyền sản xuất, thiết bị công nghệ và các hạng mục phụ trợ.

Dự án được xây dựng với lộ trình dài hạn, chia thành nhiều giai đoạn. Trong giai đoạn 2029 - 2031, Tổ hợp tập trung lắp ráp đầu máy điện, đầu máy sử dụng năng lượng sạch; sản xuất toa xe khách tốc độ dưới 160 km/h; lắp ráp tàu điện đô thị và sản xuất toa xe hàng phục vụ tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Giai đoạn 2032 - 2035, mục tiêu là làm chủ sản xuất toa xe, lắp ráp đầu máy điện với tỷ lệ nội địa hóa khoảng 30%, đồng thời sản xuất vật tư, phụ tùng cho hạ tầng và hệ thống thông tin tín hiệu. Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Tổ hợp sẽ tham gia lắp ráp đoàn tàu theo hợp đồng chuyển giao công nghệ, hướng tới tỷ lệ nội địa hóa khoảng 20% vào năm 2035.

Ở tầm nhìn dài hạn hơn, giai đoạn 2040 - 2050, dự án đặt mục tiêu nội địa hóa khoảng 80% đối với đoàn tàu và chủ động sản xuất vật tư, phụ tùng phục vụ khai thác, vận hành đường sắt tốc độ cao.

Cùng với công nghiệp chế tạo, VNR đang đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ hệ thống thông tin tín hiệu - lĩnh vực then chốt bảo đảm an toàn chạy tàu. Theo ông Bùi Đình Sỹ - Giám đốc Công ty CP Thông tin tín hiệu, các kỹ sư trong ngành đã kết nối thành công hệ thống theo công nghệ 6502 của Trung Quốc và công nghệ SSI của châu Âu, giúp vận hành đồng bộ toàn mạng lưới và giảm dần phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài.

Nhiều đề tài nghiên cứu đã được ứng dụng vào thực tế như chế tạo cảm biến cho đường ngang tự động, thiết kế hệ thống liên khóa điện tử và phát triển phần mềm điều khiển trung tâm. Mục tiêu đến năm 2030, ngành đường sắt có thể làm chủ hoàn toàn công tác bảo trì và đảm nhận khoảng 80% hạng mục thông tin tín hiệu trong các dự án mới; xa hơn, đến năm 2045 có thể sản xuất phần cứng và phần mềm để xuất khẩu.

Đề xuất xây dựng Tổ hợp công nghiệp đường sắt tại Hà Nội phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, trong đó Chính phủ đã xác định bổ sung một tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô khoảng 250 ha tại khu vực Chuyên Mỹ - Ứng Hòa.

Nếu được triển khai đúng tiến độ và lộ trình, dự án được kỳ vọng sẽ trở thành “xương sống” công nghiệp cho các dự án đường sắt trong nhiều thập kỷ tới, góp phần chuyển dịch ngành đường sắt từ phụ thuộc nhập khẩu sang chủ động thiết kế, sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp.

Nguyễn Sơn

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/de-xuat-xay-to-hop-cong-nghiep-duong-sat-tai-ha-noi-tong-von-hon-17-000-ty-dong-332003.html