Đến Bản Tèn 'chạm' vào bình yên

3 giờ trướcBài gốc

Trẻ em ở Bản Tèn ngay từ lớp mẫu giáo đã được truyền dạy thổi khèn Mông, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ không đến có

Cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên khoảng 30km về phía Bắc, Bản Tèn yên bình giữa những dãy núi cao của Văn Lăng. Toàn bản hiện có 157 hộ với gần 800 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông sinh sống.

Nhiều năm trước, khi nhắc đến Bản Tèn, người ta thường nói đó là bản “5 không” - không chợ, không đường giao thông, không điện thắp sáng, không y tế và không thông tin liên lạc. Muốn vào bản khi ấy chỉ có một con đường mòn lổn nhổn đá, quanh co men theo sườn núi. Mỗi chuyến xuống chợ của người dân là một hành trình gian nan. Những hôm trời mưa, đất trơn trượt, bà con phải đợi nắng lên mới dám đi vì sợ ngã dốc. Nông sản làm ra khó bán, cuộc sống vì thế càng thêm chật vật.

Trưởng bản Vương Văn Chinh nhớ lại: Ngày trước người dân khổ lắm. Đi lại khó khăn, điện không có, tối đến cả bản chỉ leo lét ánh đèn dầu. Nhưng mấy năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đường bê tông đã mở tới bản, điện lưới được kéo về, trường học cũng được xây dựng khang trang. Bà con phấn khởi, đời sống khá lên nhiều.

Những con đường bê tông uốn lượn quanh sườn núi giờ đây đã thay thế lối mòn cũ. Điện sáng bừng lên trong từng mái nhà. Trường học mới nằm giữa lưng chừng núi, mỗi sáng vang tiếng trẻ đọc bài.

Từ “5 không” nghèo khó, Bản Tèn hôm nay đã có điện sáng, đường bê tông và trường học khang trang. Tỷ lệ hộ nghèo của bản giảm xuống còn hơn 90 hộ, số hộ cận nghèo khoảng 20 hộ - những con số tuy vẫn còn khó khăn nhưng cũng cho thấy sự nỗ lực vươn lên của người dân nơi đây.

Đường vào Bản Tèn đã được mở rộng, đổ bê tông.

Hành trình đến Bản Tèn hôm nay giống như một chuyến du ngoạn giữa thiên nhiên nguyên sơ. Con đường núi dẫn du khách đi qua những triền đồi xanh mướt, nơi mây trắng sà xuống gần đến mức tưởng như có thể chạm tay vào.

Thung lũng trung tâm bản mở ra một bức tranh yên bình. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn mềm mại như dải lụa. Giữa thung lũng, những hàng cọ cổ thụ tỏa bóng mát xuống những mái nhà gỗ đơn sơ của người Mông. Vào mùa cuối thu, hoa tam giác mạch nở rộ, phủ lên triền đồi một màu hồng tím dịu dàng. Những con đường nhỏ dẫn qua vườn hoa, qua bờ ruộng, qua những ngôi nhà ẩn mình trong sương sớm.

Chị Vương Thị Chi, một người dân trong bản, chia sẻ: Bây giờ có đường, có điện nên cuộc sống đỡ vất vả hơn nhiều. Gia đình tôi vừa làm ruộng, vừa chăn nuôi, thêm cả làm du lịch cộng đồng. Khách đến chơi, ở lại ăn cơm, mình có thêm thu nhập. Bà con trong bản cũng đoàn kết, cùng nhau giữ gìn bản sắc của người Mông.

Giữ bản sắc qua nhiều thế hệ

Những năm gần đây, du lịch cộng đồng bắt đầu nhen nhóm ở Bản Tèn. Một số hộ dân cải tạo nhà ở làm homestay, đón du khách đến trải nghiệm cuộc sống vùng cao. Không ồn ào, không thương mại hóa, du lịch ở Bản Tèn vẫn giữ được vẻ mộc mạc, chân thật.

Du khách Lê Thị Gấm, đến từ phường Quyết Thắng, chia sẻ cảm xúc sau chuyến đi: Tôi thật sự ấn tượng với cảnh sắc thiên nhiên và sự thân thiện của người dân nơi đây. Ở Bản Tèn, tôi cảm nhận được một sự bình yên rất đặc biệt, không ồn ào, không xô bồ, chỉ có núi rừng và những nụ cười hiền hậu.

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc thiên nhiên, Bản Tèn còn gây ấn tượng bởi nét văn hóa truyền thống của đồng bào Mông vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Từ trang phục thổ cẩm rực rỡ, tiếng nói, phong tục tập quán cho đến những làn điệu khèn Mông - tất cả tạo nên bản sắc riêng của bản vùng cao này.

Trưởng bản Vương Văn Chinh cùng phụ nữ trong bản ca hát bên bếp lửa, tạo sự gắn kết, vui vẻ.

Từ năm 2023, xã Văn Lăng tổ chức Ngày hội Văn hóa - Thể thao dân tộc tại trung tâm Bản Tèn. Sự kiện được duy trì thường niên và dần trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc của vùng cao. Trong ngày hội, du khách có thể hòa mình vào nhiều hoạt động truyền thống như biểu diễn nghệ thuật, trình diễn trang phục dân tộc, thi nấu thắng cố, đồ mèn mén hay các trò chơi dân gian.

Đặc biệt, nghệ thuật múa khèn Mông luôn là điểm nhấn của lễ hội. Giữa không gian núi rừng bao la, tiếng khèn vang lên da diết như lời tâm tình của đất trời. Những bước chân nhịp nhàng của người nghệ nhân hòa vào âm thanh trầm bổng, tạo nên một màn trình diễn vừa mạnh mẽ vừa sâu lắng.

Anh Ly Mí Dé, du khách đến từ Đồng Văn (Hà Giang), cho biết: Tôi cũng là người Mông, đến đây thấy rất gần gũi, giống với quê hương mình. Văn hóa ở Bản Tèn được giữ gìn rất tốt. Tôi thích nhất là múa khèn và các món ăn truyền thống, hy vọng nơi đây phát triển du lịch nhưng vẫn giữ được bản sắc.

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, Bản Tèn giống như một khoảng lặng dịu dàng. Nơi người ta có thể nghe rõ tiếng gió thổi qua sườn núi, tiếng khèn vang vọng và cả tiếng lòng mình lắng lại.

Đến Bản Tèn không chỉ để ngắm cảnh. Đó còn là hành trình để hiểu thêm về con người vùng cao, về những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Và ở nơi ấy, trong làn khói bếp chiều, trong tiếng khèn gọi bạn, trong vị bùi của mèn mén - bình yên không còn là khái niệm xa xôi mà hiện hữu trong từng khoảnh khắc.

Hải Đăng

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/van-hoa/202603/den-ban-ten-cham-vao-binh-yen-0d9624b/