Chiều 1/4, khuôn khổ chuyến famtrip Khảo sát du lịch Đắk Lắk - Những điều mới biết do Công ty Du lịch Lửa Việt tổ chức, đã đưa đoàn đến một trong những công trình biểu tượng của phường Buôn Ma Thuột - Bảo tàng Thế giới Cà phê. Tại đây, câu chuyện về hành trình của hạt cà phê, từ di sản toàn cầu đến niềm tự hào của nông sản Việt, được tái hiện sống động, gợi mở nhiều tiềm năng khai thác các chuỗi du lịch liên tuyến trong tương lai.
Nằm trong quần thể kiến trúc nổi bật rộng 45ha, lấy cảm hứng từ thiết kế nhà dài của đồng bào Êđê, bảo tàng cho phép khách tham quan hòa mình vào hàng loạt không gian chuyên đề thể hiện rõ nét văn hóa cà phê. Tại đây, bạn có thể chạm, ngửi, nếm thử vị cà phê, đồng thời, còn được tìm hiểu nhiều thông tin thú vị và bổ ích về loại hạt có khả năng “gây nghiện hợp pháp” trên thế giới.
Bảo tàng Thế giới Cà phê khoác lên mình lối kiến trúc lấy cảm hứng từ nhà dài của đồng bào Êđê.
Bảo tàng Thế giới Cà phê vận hành theo lối tư duy “mở”: mở rộng các hoạt động về thân - tâm - trí với giá trị cốt lỗi xoay quanh tinh thần cà phê, từ đó giúp du khách mở mang tư tưởng, tri thức và tầm nhìn khi đến đây.
Sau khi mua vé tham quan, bạn gần như ngay lập tức bị ấn tượng bởi những khối nhà màu trắng, đậm nét dấu ấn nhà dài của người Êđê, nằm trên một bãi cỏ xanh mướt. Lối kiến trúc táo bạo, mang hơi thở hiện đại nhưng vẫn đảm bảo nguyên vẹn những đường nét truyền thống của nhà dài, với phần mặt ngoài được ốp hoàn toàn bằng đá bazan tạo nên vẻ đẹp độc đáo.
Bước vào bên trong, bạn sẽ nhanh chóng choáng ngợp bởi lối kiến trúc sáng tạo, cùng phong cách bày trí tạo tương tác với khách tham quan qua lối trưng bày hiện vật sống động, mang đến trải nghiệm tỉnh thức ngũ quan (nghe, nhìn, nếm, ngửi, chạm).
Bạn sẽ cảm nhận được hương thơm nồng ấm của cà phê toát ra từ mọi ngóc ngách bảo tàng. Không những thế, bạn còn được tìm hiểu tất cả hiện vật liên quan đến cà phê trong một không gian 360 độ, dẫn dắt người xem với nhiều điều thú vị, gợi mở những khám phá trên mỗi bước chân.
Biểu diễn thực hành pha chế cà phê theo phong cách người Oromo.
Hiện bảo tàng là nơi lưu giữ hơn 10.000 hiện vật trải dài qua nhiều thời kỳ lịch sử, thể hiện sự phát triển của văn hóa cà phê, được chuyển giao từ Bảo tàng Cà phê thế giới Jens Burg (Đức).
Một góc không gian trưng bày các hiện vật liên quan đến cà phê qua các thời kỳ phát triển của thế giới.
Theo ghi nhận, cà phê là giống cây có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Châu Phi và các vùng nằm trên đường xích đạo, như Madagasca, Comoros, Mauritius và Réunion. Được phát hiện lần đầu ở Ethiopia, sau đó, hạt cà phê theo chân những người nô lệ đến với xứ Ai Cập huyền bí, nhanh chóng trở thành thức uống được ưa chuộng nhất ở quốc gia này. Sang thế kỷ XVIII, những người Hà Lan đã mang hạt giống cà phê ra khỏi đất nước của các Pharaoh về trồng tại xứ Martinique. Sau đó, người Pháp và Brazil cũng mang cà phê về quê hương của mình. Đó là bước đầu để cà phê được trồng ở khắp nơi trên thế giới.
Tuy nhiên, chỉ những vùng nằm trong “Vành đai cà phê” mới có thể cho ra hạt cà phê ngon nhất. Đây là khu vực nằm giữa vĩ tuyến 23 độ Bắc và vĩ tuyến 23 độ Nam, dọc theo đường xích đạo, có điều kiện thổ nhưỡng giàu dinh dưỡng, khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, lượng mưa phù hợp rất lý tưởng để cây cà phê sinh trưởng và phát triển. Đối chiếu trên bản đồ, Việt Nam là một trong các quốc gia thuộc “Vành đai cà phê”.
Có lẽ vì thế mà vào năm 1857, người Pháp đã mang giống cà phê Chè (Arabica) trồng nhiều tại nước ta. Sau này, còn có thêm các loại cà phê khác như cà phê Vối (Robusta) và cà phê Mít (Mitcharichia). Tất cả đều cho sản lượng và chất lượng ấn tượng. Từ đó đến nay, cà phê trở thành cây công nghiệp phổ biến nhất toàn quốc, góp phần mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho đất nước và đưa Việt Nam ghi danh vào tốp 2 thế giới về xuất khẩu cà phê toàn cầu, chỉ sau Brazil. Đặc biệt, giống cà phê Robusta của khu vực Tây Nguyên cũng được giới mộ điệu cà phê đánh giá là “ngon nhất thế giới”.
Thuyết minh viên tại Bảo tàng Thế giới Cà phê giới thiệu đến khách tham quan lịch sử phát triển của cà phê thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng.
Không chỉ có giá trị kinh tế cao, cà phê còn hữu ích cho sức khỏe con người. Ngoài việc giúp giảm căng thẳng, kích thích khả năng sáng tạo, nhiều nghiên cứu y học đã chỉ ra, nếu dùng cà phê đúng cách còn có thể hỗ trợ giảm cân, tăng cường khả năng vận động, giảm nồng độ cholesterol, chống lão hóa da, giảm nguy cơ mắc các bệnh tiểu đường, Alzheimer, Parkinson hay thậm chí là ung thư, lại tốt cho gan, huyết áp và tim mạch…
Ngoài việc giới thiệu về lịch sử cà phê thế giới, bảo tàng còn có nhiều sự kiện văn hóa, văn nghệ thường niên phục vụ du khách với mục đích phát triển văn hóa cộng đồng Tây Nguyên dành cho mọi lứa tuổi, như: lễ dâng cúng cà phê của người Êđê bản địa, nghi lễ cà phê của người Oromo, chương trình biểu diễn nghệ thuật pha chế từ ba nền văn minh cà phê với công nghệ 3D mapping…
Thuyết minh viên hướng dẫn cách sử dụng công cụ pha chế cà phê của người xưa.
Đồng thời, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê, bạn cũng được thưởng thức những ly cà phê thơm ngon, có cách chế biến đầy sáng tạo theo nhiều phong cách khác nhau trong một không gian sang trọng, hiện đại, mang màu sắc châu Âu.
Ông Nguyễn Văn Mỹ, Chủ tịch Công ty Du lịch Lửa Việt, nhìn nhận cà phê luôn là dấu ấn đậm nét nhất níu chân du khách quốc tế khi đến với “thủ phủ cà phê” Buôn Ma Thuột. Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại nhiều năm qua là dù Việt Nam giữ ngôi á quân toàn cầu về xuất khẩu cà phê thô, bản đồ thương hiệu cà phê thế giới vẫn vắng bóng những cái tên Việt đủ sức nặng.
Ông Mỹ kỳ vọng địa phương sẽ sớm có chiến lược đột phá. Trong đó, việc đưa văn hóa trồng cà phê từ một sinh kế nông nghiệp trở thành một sản phẩm du lịch đặc thù sẽ là chìa khóa để Đắk Lắk gia tăng sức cạnh tranh trong thời gian tới.
Nguyễn Bảo