Trong các giải pháp được triển khai thực hiện, tỉnh chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhằm nâng cao ý thức chấp hành của ngư dân, từ đó thực hiện nghiêm các quy định về khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới phát triển nghề cá bền vững.
Đoàn công tác liên ngành của tỉnh Cà Mau gồm: Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau tổ chức phổ biến pháp luật về phòng, chống khai thác IUU tại xã Phan Ngọc Hiển. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN
Những ngày cuối tháng 5 đầu tháng 6/2026, Đoàn công tác liên ngành của tỉnh Cà Mau gồm: Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau phối hợp tổ chức cao điểm phổ biến pháp luật về phòng, chống khai thác IUU. Trong đợt cao điểm lần nay, Đoàn công tác liên ngành của tỉnh Cà Mau đặc biệt chú trọng “đến tận nhà, ra tận cảng” tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân.
Tại cảng cá Sông Đốc, xã Sông Đốc, (cảng cá lớn nhất và sôi động nhất của tỉnh Cà Mau). Sau chuyến biển dài ngày, các mặt hàng hải sản được vận chuyển từ các tàu lên vựa trong cảng. Từ đây tôm, cá được phân loại, chế biến, vận chuyển đi tiêu thụ các nơi trong và ngoài nước. Để giúp các chủ tàu và ngư phủ thực hiện tốt các quy định về chống khai thác IUU, Đoàn công tác liên ngành của tỉnh Cà Mau phối hợp cùng UBND xã Sông Đốc tổ chức đến từng tàu cá gặp trực tiếp các chủ tàu và ngư phủ để tuyên truyền chống khai thác IUU.
Ông Mạc Văn Căn, ngư dân ấp Đất Biển, xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau chia sẻ: Trong những năm qua, bản thân đã nhiều lần được tuyên truyền chống khai thác IUU, nhưng việc tuyền truyền chủ yếu được tổ chức thông qua các hội nghị, còn việc cán bộ xuống xuống tận tàu cá để gặp gỡ trao đổi thì đây là việc làm rất mới. Qua trao đổi và nghiên cứu tờ rơi tuyên truyền, ông Mạc Văn Căn hiểu hơn về các qui định chống khai thác IUU.
Bằng việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền đã giúp ngư dân hiểu rõ các qui định về chống khai thác IUU. Bà Nguyễn Thị Phượng, xã Phan Ngọc Hiểu cho hay, trước đây, nhiều ngư dân còn chủ quan hoặc chưa nắm đầy đủ các quy định liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác hay ranh giới trên biển. Tuy nhiên, qua các buổi tuyên truyền, bà con đã hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc chấp hành pháp luật và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. “Bây giờ đi biển không chỉ lo đánh bắt mà còn phải nắm luật. Nếu vi phạm thì thiệt hại rất lớn, có khi mất cả tàu, ảnh hưởng đến gia đình nên bà con cũng ý thức và thực hiện tốt hơn nhiều” - bà Phượng chia sẻ.
Cán bộ tuyên truyền phổ biến pháp luật về phòng, chống khai thác IUU ra tận cảng cá Sông Đốc gặp gỡ, tuyên truyền ngư dân thực hiện nghiêm các qui định chống khai thác IUU. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN
Ông Đỗ Hồng Quang, Trưởng Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật, Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau thông tin: Việc triển khai các lực lượng “đến tận nhà, ra tận cảng” tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân thông qua phát tờ rơi dù không mới nhưng mang lại hiệu quả cao. Bằng việc ghi chú những thông tin thiết thực, ngắn gọn, dễ hiểu giúp người dân dễ nắm bắt, từ đó nâng vao ý thức chấp hành, thực hiện tốt qui định.
Theo ông Đỗ Hồng Quang, để tăng cường công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau đã chú trọng đa dạng hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU. Cụ thể, Sở thực hiện biên soạn và in ấn hơn 1.000 tờ áp phích tuyên truyền, phổ biến về chống khai thác IUU, với thông điệp “Mỗi chủ tàu cá và ngư dân ra khơi đánh bắt thủy sản cần ghi nhớ những quy định tối thiểu sau; vi phạm khai thác thủy sản thì bị phạt tiền hoặc phạt tù”; phối hợp cùng với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng triển khai dán áp phích tại các cửa sông thông ra biển, Đồn Biên phòng, Hải đội Biên phòng, Trạm Kiểm soát Biên phòng, chốt kiểm tra, kiểm soát lưu động, bến cá, cảng cá, khu vực tập trung tàu thuyền và các tàu thuyền ra khơi đi đánh bắt, khai thác thủy sản.
Cùng với đó, Sở Tư pháp tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp” năm 2026, thu hút trên 13.500 thí sinh tham dự. Đồng thời triển khai các hội nghị phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU tại 3 xã Sông Đốc, Khánh Lâm và Phan Ngọc Hiển (những địa bàn trọng điểm về khai thác hải sản). Tại các hội nghị, không đơn thuần là phổ biến quy định pháp luật về chống khai thác IUU mà trở thành diễn đàn trao đổi trực tiếp giữa cơ quan chức năng với ngư dân về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình khai thác trên biển. Thông qua đó, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn an ninh trật tự trên biển và bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Tàu cá neo đậu tại cảng Sông Đốc, xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau. Ảnh: Tuấn Kiệt – TTXVN
Ông Nguyễn Hoàng Xuân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho rằng, trong bối cảnh nghề cá Việt Nam đang hướng tới phát triển bền vững và hội nhập quốc tế, việc tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép tàu cá; lắp đặt và duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình; ghi chép nhật ký khai thác; thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản; khai thác đúng vùng biển quy định… là yêu cầu bắt buộc đối với tất cả tàu cá hoạt động trên biển. Việc chấp hành nghiêm các quy định không chỉ giúp ngư dân tránh vi phạm pháp luật mà còn góp phần xây dựng nghề cá hiện đại, minh bạch, có trách nhiệm và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
Tại các hội nghị, một trong những nội dung được ngành chức năng chú trọng tuyên truyền để giúp người dân hiểu và thực hiện nghiêm các qui định về chống khai thác IUU, đó là hành vi đưa tàu cá sang khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài. Thượng tá Nguyễn Văn Hệ, Phó Trưởng Phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau nêu rõ, tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài không chỉ khiến ngư dân đối mặt nguy cơ bị bắt giữ, xử phạt, tịch thu phương tiện mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với đời sống gia đình ngư dân, an ninh trật tự trên biển và quan hệ đối ngoại giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực. Thượng tá Nguyễn Văn Hệ, các lực lượng chức năng hiện đang tăng cường quản lý chặt chẽ tàu cá ngay từ cửa biển, kiên quyết không cho xuất bến đối với những phương tiện không bảo đảm đầy đủ điều kiện theo quy định.
Tuấn Kiệt/Vnanet.vn