Chip trong các smartphone cũ được giới tái chế tại Trung Quốc săn đón. Ảnh: Reuters.
Trên mạng xã hội Trung Quốc đang lan truyền những câu chuyện về một chiếc Android hỏng 8 năm được rao bán với giá 200 nhân dân tệ (29 USD) hoặc "3 chiếc điện thoại cũ đổi được một iPhone mới". Nguyên nhân cho điều kỳ lạ này đều xuất phát từ sự bùng nổ của AI. Hiện tại, hầu hết hãng smartphone Android ở đất nước tỷ dân đã tăng giá thiết bị. Nhà sản xuất vừa tham gia vào xu hướng này là Xiaomi, sau thời gian dài cố cầm cự giữ ở mức bình dân.
Theo khảo sát của CCTV, nhiều điểm thu mua tái chế tại nhiều thành phố đang nhập lại một số dòng điện thoại Android với tăng giá mạnh. Điện thoại bộ nhớ RAM và flash lớn trước đây thu mua 50-60 NDT (7-8,7 USD), nay tăng lên hơn 400 NDT(58 USD). Ngược lại, iPhone hầu như không tăng.
"Tôi sẽ nhận bất kỳ chiếc điện thoại nào, bất kể nó có bật được hay không", một người thu mua phế liệu chia sẻ với CCTV.
Nguyên nhân gốc rễ không phải vàng trong bo mạch chủ như nhiều người vẫn nghĩ, thay vào đó chip nhớ là thứ được săn tìm. Cơn bùng nổ AI toàn cầu khiến Samsung, SK Hynix và Micron chuyển hơn 90% năng lực sản xuất sang chip HBM cao cấp dành cho máy chủ AI. Vi xử lý tiêu dùng thông thường bị cắt, khiến giá cả tăng vọt. Trong quý I/2026, giá NAND flash lên 80-95%, DRAM DDR4 thêm 33-38%, một số loại chip tăng 369% trong 6 tháng qua.
Điều này đẩy giá linh kiện mới lên rất cao. Theo nguồn tin nội bộ, một chip nhớ flash mới hiện có giá 1.000 NDT (145 USD). Trong khi đó, chip cùng thông số tháo từ điện thoại cũ có giá chỉ 300-400 NDT (43-58 USD). Đây là nguồn linh kiện lý tưởng cho các nhà sản xuất sản phẩm không cần chip cao cấp như khóa cửa thông minh, loa Bluetooth, camera giám sát và điện thoại cho người cao tuổi.
Trong khi đó, iPhone cũng sở hữu chip hiệu năng cao, song bị mã hóa rất mạnh. Chi phí giải mã còn cao hơn giá trị con chip. Ngay cả khi tháo được, việc tái sử dụng trong thiết bị khác cũng rất khó khăn, khiến các trung tâm tái chế không mặn mà.
Ngoài chip nhớ, một yếu tố khác đẩy giá tái chế điện thoại lên đến từ kim loại quý. Điện thoại chứa vàng, bạc và đồng, tất cả đang tăng giá mạnh trong năm qua. Đặc biệt, kim loại chiến lược liên quan đến sản xuất quân sự là vonfram đã tăng 220% trong một năm, nhanh hơn cả vàng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo làn sóng này đã qua đỉnh. Giá bắt đầu tăng từ tháng 10/2025, đạt đỉnh đầu tháng 3/2026 và đang giảm dần mỗi ngày.
Minh Hoàng