Di tích Trung ương Cục miền Nam - khúc tráng ca giữa thời đại mới

2 giờ trướcBài gốc

Những ngày cuối tháng Tư lịch sử, dưới cái nắng như rót mật của vùng biên giới Tây Ninh, dòng người vẫn miệt mài tìm về căn cứ xưa. Họ đến không chỉ để tham quan, mà để lắng nghe và tri ân. Hôm nay đây giữa không khí rộn ràng của kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), có một điều khiến mỗi trái tim người dân Việt Nam thêm ấm áp: Đảng và Nhà nước đã, đang và sẽ dành những điều tốt đẹp nhất cho căn cứ kháng chiến năm xưa.

Giá trị trường tồn của một "bảo tàng sống"

Cần khẳng định một điều: Không phải ngẫu nhiên mà Trung ương Cục miền Nam được chọn làm nơi đặt bộ não chiến lược của Cách mạng suốt 15 năm kháng chiến chống Mỹ. Đó là vùng rừng già hiểm trở, sát biên giới Campuchia, với mật danh "Chàng Riệc", "R"... - những cái tên gợi nhắc một thời hoa lửa.

Nơi ấy, dưới những tán đại thụ, trong những căn nhà sàn lợp lá trung quân đơn sơ, các đồng chí lãnh đạo như Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng... đã thức trắng đêm vạch ra những đường lối chiến lược. Nơi ấy, bếp Hoàng Cầm vẫn nghi ngút khói, che giấu hàng ngàn tấn lương thực, vũ khí. Nơi ấy, những giao thông hào hun hút dưới lòng đất là nơi trú ẩn, là "con đường sống" giữa mưa bom bão đạn của kẻ thù.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dâng hương tưởng niệm, tri ân các AHLS tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Biên

Một cựu chiến binh từng tham gia bảo vệ căn cứ bồi hồi nhớ lại: "Ngày ấy, rừng rậm lắm. Ở dưới hầm, nghe tiếng bom B52 trên đầu mà đất rung chuyển. Vậy mà các đồng chí lãnh đạo vẫn ở đấy, vẫn sáng suốt lãnh đạo. Những căn nhà lá này chính là trái tim của cả miền Nam lúc đó”.

Câu chuyện này, khi được kể lại giữa không gian di tích hôm nay, càng thêm thấm thía. Bởi lẽ, nếu không có sự hy sinh, sự kiên cường của thế hệ cha anh, nếu không có những quyết định sáng suốt từ căn cứ này, liệu có Đại thắng mùa Xuân năm 1975? Liệu có ngày 30/4 lịch sử? Câu trả lời đã hiển nhiên. Và chính sự hiển nhiên ấy đặt ra một trách nhiệm lớn lao với thế hệ hôm nay: Phải gìn giữ, phải tôn tạo, phải làm sống dậy những giá trị lịch sử vô giá ấy.

Đầu tư có chiều sâu, tầm nhìn

Nghĩa tình của Đảng và Nhà nước với Khu di tích Trung ương Cục miền Nam không chỉ dừng lại ở những lời tri ân trên các diễn đàn, mà được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thông qua những quyết sách đúng đắn, bài bản và liên tục qua nhiều thập kỷ.

Ngay từ năm 1994, những bước trùng tu đầu tiên đã được thực hiện. Đến năm 2005, hàng loạt hạng mục quan trọng của Căn cứ Trung ương, Mặt trận, Chính phủ được trùng tu quy mô lớn. Đó là những "mũi tiến công" đầu tiên để giành lại từ tay thiên nhiên và thời gian những chứng tích đang dần bị bào mòn.

Nhưng có lẽ, dấu mốc quan trọng và ý nghĩa nhất diễn ra vào dịp kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, khi dự án tu bổ, tôn tạo các hạng mục thuộc di tích được khánh thành với sự chứng kiến của các đồng chí lãnh đạo cao cấp, trong đó có Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Bộ Công an. Sự hiện diện của các lãnh đạo cấp cao trong ngày khánh thành không chỉ là nghi lễ, mà là sự khẳng định mạnh mẽ về tầm quan trọng chiến lược của khu di tích này trong đời sống tinh thần của dân tộc.

Và chưa dừng lại ở đó, hướng tới kỷ niệm 51 năm (2026), một bước ngoặt lớn tiếp tục được xác lập. Ngày 15/01/2026, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đã ký Quyết định 88/QĐ-TTg phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích với quy mô lên tới 241,25 ha, bao gồm cả ba phân khu di tích và tuyến đường kết nối dài 25km.

Con số 241,25 ha không chỉ là một diện tích, đó là sự cam kết rằng khu di tích sẽ được bảo vệ một cách tổng thể, không chỉ là những hạng mục riêng lẻ, mà là cả quần thể, không gian lịch sử - văn hóa trọn vẹn. Tuyến đường kết nối dài 25km cũng không chỉ là công trình giao thông, mà là "sợi chỉ đỏ” kết nối quá khứ với hiện tại, để những thế hệ hôm nay dễ dàng hơn trong việc tìm về cội nguồn.

Sự đầu tư này không mang tính chất "trùng tu rồi để đó”, mà có tầm nhìn dài hạn. Quyết định 88 nhấn mạnh việc bảo quản, tu bổ, phục hồi gắn liền với phát triển du lịch, tạo sinh kế cho người dân địa phương. Đó là cách bảo tồn bền vững: Di tích không chỉ là "bảo tàng khép kín", mà là một phần của đời sống cộng đồng, vừa được gìn giữ vừa được "thở" cùng nhịp sống hôm nay.

Kết nối những "địa chỉ đỏ” và đạo lý "đền ơn đáp nghĩa"

Nếu chỉ dừng lại ở tu bổ, tôn tạo cơ sở vật chất có lẽ chưa đủ để nói về "nghĩa tình" một cách trọn vẹn. Bởi lẽ, di tích không chỉ là những khối bê - tông, những nền nhà cũ, những con đường mòn, mà còn là những câu chuyện, những cảm xúc, những bài học lịch sử cần được chuyển tải đến thế hệ trẻ. Và ở điểm này, Đảng, Nhà nước đã thể hiện sự sáng tạo đáng khâm phục.

Đại tướng Lương Tam Quang - Bộ trưởng Bộ Công an - trồng cây lưu niệm tại Di tích Trung ương Cục miền Nam

Điểm nhấn đặc biệt trong công cuộc trùng tu gần đây là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào công tác trưng bày. Bước vào nhà trưng bày của khu di tích, người xem không còn chỉ thấy những bức ảnh đen trắng hay hiện vật cũ kỹ sau lớp kính; thay vào đó, không gian hiện lên lung linh với công nghệ 3D mapping, tái hiện sống động chiến dịch, những bức thư viết tay, chân dung các anh hùng.

Một giáo viên Trường THPT Tây Ninh chia sẻ và đó cũng là tâm tư của rất nhiều nhà giáo: "Trước đây, khi giảng về lịch sử, học sinh rất khó hình dung cuộc sống trong chiến khu. Nhưng hôm nay, khi xem phim tư liệu chiếu bằng công nghệ 3D, các em thấy rõ từng nhát búa đập vũ khí, mùi khói bếp Hoàng Cầm. Đảng và Nhà nước đã làm một việc vô cùng ý nghĩa khi mang lịch sử đến gần hơn với giới trẻ bằng công nghệ".

Quả thực trong thời đại mà giới trẻ tiếp cận thông tin chủ yếu qua màn hình điện thoại, máy tính bảng, việc "số hóa" lịch sử là hướng đi đúng đắn, táo bạo và đầy tình cảm. Đó không phải "làm mới" lịch sử một cách khiên cưỡng, mà là "thổi hồn" vào lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại, để các bạn trẻ thấy rằng lịch sử không hề khô khan, xa vời.

Nghĩa tình của Đảng và Nhà nước còn thể hiện qua việc kết nối Khu di tích Trung ương Cục miền Nam với các "địa chỉ đỏ” khác trên toàn quốc, tạo thành mạng lưới giáo dục truyền thống rộng khắp.

Rất nhiều đoàn thể, từ lực lượng Công an với Nhà truyền thống được khánh thành năm 2024, đến các trường đại học, tổ chức chính trị - xã hội, đã chọn nơi đây làm điểm sinh hoạt chính trị đầu năm, nơi tổ chức các buổi sinh hoạt truyền thống, kết nạp Đảng, kết nạp Đoàn. Điều đó cho thấy khu di tích không chỉ là di sản của riêng tỉnh Tây Ninh, mà là di sản chung của cả dân tộc.

Bên cạnh đó, công tác "Đền ơn đáp nghĩa" cũng được thực hiện một cách chu đáo. Hàng năm, Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" của tỉnh dành nguồn lực lớn để chăm lo cho các gia đình chính sách, những gia đình có công với Cách mạng đang sinh sống tại vùng lõi di tích. Đó là sự tri ân thiết thực, bởi những người dân nơi đây đã đồng hành, che chở, nuôi dưỡng cán bộ Cách mạng trong những năm tháng chiến tranh gian khổ.

Nghĩa tình tiếp nối

Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hình ảnh Khu di tích Trung ương Cục miền Nam khang trang, hiện đại, sống động với công nghệ 3D và những dự án quy hoạch tầm cỡ đã trở thành lời tri ân sâu sắc nhất của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với thế hệ cha anh đã hy sinh.

Nhưng có lẽ, điều ý nghĩa nhất không chỉ nằm ở những công trình bê - tông, những dự án triệu đô, mà là sự trân trọng, là tấm lòng, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" được thể hiện một cách sống động, bài bản và có tầm nhìn.

Khu di tích Trung ương Cục miền Nam hôm nay không chỉ là một điểm đến tham quan, một "bảo tàng sống" để chiêm ngưỡng hiện vật, mà là một "chứng nhân lịch sử" cất lên tiếng nói giữa thời đại mới. Nhắc nhở mỗi người Việt Nam, từ già đến trẻ, từ miền xuôi đến miền ngược, rằng: Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có, độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng xương máu của biết bao thế hệ.

Và trên hết, sự đầu tư của Đảng, Nhà nước cho khu di tích này chính là thông điệp mạnh mẽ: Nghĩa tình với quá khứ chính là nền tảng vững chắc cho tương lai. Khi chúng ta biết trân trọng những gì đã qua, khi chúng ta biết gìn giữ những giá trị cốt lõi, thì chúng ta mới có thể vững bước trên con đường phát triển, hội nhập.

Rời khu di tích khi hoàng hôn buông, đứng dưới những tán cây đại thụ đã chứng kiến biết bao thăng trầm lịch sử, phóng tầm mắt nhìn về hướng Nam - nơi Sài Gòn - TPHCM sầm uất, năng động hôm nay, lòng lại dâng lên niềm biết ơn vô hạn. Cảm ơn các anh, cảm ơn những người đã nằm lại, cảm ơn những người đã sống và chiến đấu để Tổ quốc này được độc lập, tự do. Và cũng xin cảm ơn Đảng, Nhà nước đã luôn trọn vẹn nghĩa tình để những giá trị ấy mãi trường tồn cùng thời gian.

Nghĩa tình ấy, như dòng sông Thơ Rong hiền hòa chảy qua lòng căn cứ, không bao giờ cạn, không bao giờ ngơi nghỉ. Đó chính là sức mạnh Việt Nam, là bản sắc Việt Nam, là niềm tự hào Việt Nam!

MINH LUÂN - MẠNH DUY

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/tin-chinh/di-tich-trung-uong-cuc-mien-nam-khuc-trang-ca-giua-thoi-dai-moi_192073.html