Phủ Mỗ đóng vai trò là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân địa phương, điểm đến tham quan, chiêm bái của đông đảo du khách.
Theo tài liệu lưu trữ tại địa phương, Phủ Mỗ được xây dựng cách đây khoảng 600 năm, là nơi thờ Thánh mẫu Liễu Hạnh - vốn là Đệ nhị Quỳnh Hoa công chúa, con gái thứ hai của Ngọc Hoàng. Do sẩy tay làm vỡ chén ngọc quý ở chốn thiên đình nên bị phạt giáng xuống trần gian. Trải qua ba lần giáng trần, lần thứ ba bà giáng sinh vào một gia đình họ Hoàng tại làng Thái Tây, xã Hà Thái cũ (nay là xã Lĩnh Toại) và tái hợp cùng ông Mai Thanh Lâm (gọi là Mai Sinh). Hai người ở với nhau và sinh được cậu con trai, hơn một năm sau bà trở về thượng giới... Trải ba lần giáng trần, Thánh mẫu Liễu Hạnh được nhà nước phong kiến Việt Nam sắc phong làm mẫu nghi thiên hạ. Bà là một vị thần trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng văn hóa dân gian Việt Nam, thường gọi là chúa Liễu Hạnh hay mẫu Liễu Hạnh.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Phủ Mỗ bị xuống cấp nghiêm trọng và trở thành phế tích trong sự tiếc nuối của người dân nơi đây. Năm 1990, Nhân dân địa phương đã dựng một miếu nhỏ trên nền đất cũ để hương khói phụng thờ. Năm 2017, được sự quan tâm của Nhà nước, các nhà hảo tâm, Phủ Mỗ được xây dựng khang trang, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân. Hiện nay các điện thờ Mẫu, Tam phủ, Tứ phủ và Chúa Sơn Trang của di tích được xây dựng trang nghiêm, tựa lưng vào núi theo thế tay ngai vững chãi.
Hằng năm, từ ngày mùng 7 đến 10/3 âm lịch, xã Lĩnh Toại tổ chức lễ hội để tri ân tưởng nhớ tới Thánh mẫu Liễu Hạnh, cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu, mọi nhà ấm no, hạnh phúc, bình yên may mắn, nhiều tài lộc... Phần lễ nổi bật với nghi thức rước kiệu trang nghiêm, di chuyển từ nhà thờ họ Hoàng qua đình của thôn Thái Tây, đến Phủ Mỗ và kết thúc bằng lễ tế tại phủ. Ngay sau đó là phần hội với nhiều trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa truyền thống, thu hút đông đảo người dân cùng du khách tham gia.
Để bảo tồn và phát huy các giá trị của Phủ Mỗ, thời gian qua xã Lĩnh Toại thường xuyên kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại. Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh khi đến di tích tham quan, chiêm bái. Nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo vệ, Phủ Mỗ không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh mà còn là nơi giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ xã.
Ông Bùi Văn Ba ở thôn Thái Tây - người trông coi Phủ Mỗ chia sẻ: "Phủ Mỗ gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh của Nhân dân. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục vận động gia đình, dòng họ cùng bà con trong thôn tham gia bảo vệ di tích và chỉnh trang cảnh quan, giữ gìn vệ sinh môi trường, tạo không gian sạch đẹp, phục vụ nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân trong và ngoài xã".
Về phía chính quyền, ông Ngô Minh Cảnh, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: "Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Lĩnh Toại lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác đinh việc bảo tồn và phát huy di tích, lễ hội Phủ Mỗ là một trong bốn chương trình trọng tâm. Xã sẽ tiếp tục tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trạng và tránh các tác động tiêu cực đến di sản. Huy động các nguồn lực để tu bổ, tôn tạo Phủ Mỗ, phát triển nơi đây thành điểm du lịch tâm linh, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chiêm bái".
Bài và ảnh: Nguyễn Cường