Điểm mới tại dự thảo Luật Tiếp cận thông tin

một giờ trướcBài gốc

Bộ Tư pháp đang hướng tới phương án, UBND cấp xã chỉ cung cấp thông tin do mình tạo ra. Ảnh: Yên Dũng.

Ngày 29/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 419/NQ-CP về chính sách của Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), trong đó có nội dung điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp; Mở rộng phạm vi thông tin phải được công khai…

Theo Bộ Tư pháp, việc lập, cập nhật danh mục thông tin phải công khai theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 34 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 chưa được thực hiện thường xuyên, đầy đủ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công khai thông tin tại một số địa bàn còn hạn chế. Hình thức, trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu vẫn còn phức tạp, chưa đáp ứng yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính, đặc biệt trong điều kiện ứng dụng công nghệ số và xây dựng chính phủ điện tử, chính quyền số, xã hội số. Có trường hợp người dân yêu cầu cung cấp thông tin đơn giản nhưng trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu còn rườm rà.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho rằng, cần sửa đổi, bổ sung toàn diện quy định của Luật Tiếp cận thông tin năm 2016. Đây cũng là lý do dẫn tới việc Bộ Tư pháp vừa có tờ trình Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gửi tới Chính phủ. Ở đơn vị hành chính cấp xã, dự thảo Luật điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp. Theo đó, UBND cấp xã chỉ cung cấp thông tin do mình tạo ra; không cung cấp thông tin do mình nhận được. Ngoài ra, UBND xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nắm giữ trong trường hợp việc cung cấp thông tin là cần thiết để bảo vệ lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh giải thích, việc điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp nhằm bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, tăng cường trách nhiệm của cơ quan tạo ra thông tin. Hiện nay thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, hàng nghìn nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện đã được chuyển cho chính quyền cấp xã, dẫn đến khối lượng công việc của UBND cấp xã là rất lớn. Quy định UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nhận được tạo áp lực lớn cho UBND cấp xã.

Số lượng thông tin do cơ quan nhà nước cấp trên tạo ra là rất nhiều, thường xuyên được sửa đổi, bổ sung, do đó, nếu tiếp tục giao UBND cấp xã cung cấp thông tin do mình nhận được thì khó bảo đảm tính kịp thời, chính xác của thông tin, đồng thời tạo áp lực lớn cho UBND cấp xã.

Dự thảo Luật quy định khái quát trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin, bao gồm trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin; tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin...

Đề cập tới đầu mối cung cấp thông tin của UBND cấp tỉnh, cấp xã, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, hiện có 2 quan điểm khác nhau: Quan điểm thứ nhất, dự thảo Luật không quy định cụ thể đơn vị đầu mối thực hiện cung cấp thông tin của UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã, mà quy định UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã xác định đơn vị đầu mối cung cấp thông tin cho công dân.

Quan điểm thứ hai, quy định rõ đơn vị có trách nhiệm giúp UBND cấp tỉnh, cấp xã trong hoạt động cung cấp thông tin để bảo đảm thuận lợi và thống nhất trong thực tiễn thực hiện.

Cụ thể: Văn phòng UBND cấp tỉnh có trách nhiệm cung cấp thông tin do UBND, Chủ tịch UBND cấp tỉnh tạo ra và thông tin do mình tạo ra; Văn phòng HĐND và UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do HĐND, Thường trực HĐND, các cơ quan của HĐND, các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc cấp mình tạo ra. Trong hai quan điểm, Bộ Tư pháp lựa chọn quan điểm thứ nhất.

Liên quan tới quy trình giám sát việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin, dự thảo cũng đề cập tới trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên có trách nhiệm giám sát xã hội việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân. Người yêu cầu cung cấp thông tin có quyền khiếu nại, khởi kiện đối với cơ quan, đơn vị, người có trách nhiệm cung cấp thông tin quy định. Công dân có quyền tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về tiếp cận thông tin hoặc khiếu nại, khởi kiện, tố cáo trong việc tiếp cận thông tin được thực hiện quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo và pháp luật về tố tụng hành chính, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho rằng, cần sửa đổi, bổ sung toàn diện quy định của Luật Tiếp cận thông tin năm 2016. Đây cũng là lý do Bộ Tư pháp vừa có tờ trình Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gửi tới Chính phủ. Ở đơn vị hành chính cấp xã, dự thảo Luật điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp.

Khắc Hạnh

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/diem-moi-tai-du-thao-luat-tiep-can-thong-tin.html