Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới

3 giờ trướcBài gốc

Để ghi nhận hành trình này, BTC LHP Châu Á - Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) diễn ra từ 28/6 - 04/7/2026 đã đưa "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới" trở thành một trong những chương trình trọng điểm. Tiếp nối định hướng tôn vinh di sản điện ảnh dân tộc, chương trình được xây dựng nhằm mang đến những lát cắt sống động, giúp khán giả hình dung rõ hơn hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam qua bốn thập kỷ.

Cảnh trong phim "Thị trấn yên tĩnh" của Hãng phim truyện Việt Nam do Lê Đức Tiến làm đạo diễn

Chương trình bao gồm các suất chiếu phim, hoạt động giao lưu giữa nhà làm phim và khán giả, cùng Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới". Đây là diễn đàn quy tụ các chuyên gia, nhà nghiên cứu và đạo diễn trong nước lẫn quốc tế nhằm nhìn lại những chuyển biến quan trọng của điện ảnh Việt Nam: từ đổi mới tư duy sáng tác, cách tiếp cận hiện thực đến sự hình thành các khuynh hướng thẩm mỹ. Qua đó, mở ra đối thoại đa chiều về vai trò của các thế hệ nhà làm phim trong việc định hình diện mạo điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới, đồng thời kết nối điện ảnh Việt với bối cảnh khu vực và quốc tế.

Điểm nhấn của chương trình là 17 bộ phim tiêu biểu được tuyển chọn, mang đến cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam. Khán giả có cơ hội thưởng thức lại những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật và lịch sử, trong đó có những bộ phim từng ít được phổ biến rộng rãi, chủ yếu phục vụ mục đích nghiên cứu hoặc nhiệm vụ chính trị.

Theo Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA), các tác phẩm được lựa chọn trải dài từ cuối thập niên 1980 đến năm 2017, phản ánh rõ nét từng giai đoạn chuyển mình. Từ giữa thập niên 1980, điện ảnh bắt đầu có những đổi mới trong tư duy sáng tạo, từng bước rời khỏi lối tiếp cận minh họa hiện thực để hướng đến cách nhìn giàu tính phát hiện, chú trọng những biến đổi trong đời sống xã hội và con người. Ở giai đoạn đầu Đổi mới (1986-1989), các bộ phim như Thị trấn yên tĩnh (1986), Thằng Bờm (1987) mang đến làn gió mới cho thể loại hài châm biếm. Đặc biệt, Tướng về hưu (1988) và Gánh xiếc rong (1988) đi sâu vào những góc khuất của đời sống, tạo nên nhiều tranh luận về giới hạn phản ánh của nghệ thuật.

Phim "Cánh đồng bất tận"

Bước sang giai đoạn chuyển đổi cơ chế, điện ảnh Việt Nam đối mặt với khó khăn khi hệ thống bao cấp chấm dứt. Tuy nhiên, từ giữa thập niên 1990, nhờ các chính sách chấn hưng, hoạt động sản xuất dần ổn định. Xu hướng hướng tới khán giả trở nên rõ nét, với các tác phẩm như Vị đắng tình yêu (1990), Hãy tha thứ cho em (1992) hay Thung lũng hoang vắng (2001), khai thác đời sống và thân phận con người trong bối cảnh đô thị hóa. Từ những năm 2000, điện ảnh Việt Nam ghi nhận sự đa dạng về thể loại và phong cách, mở rộng phạm vi phản ánh. Sự tham gia của khu vực tư nhân góp phần hình thành thị trường điện ảnh, tiêu biểu là Gái nhảy (2002), cho thấy tiềm năng thương mại của phim nội địa.

Phim "Vị đắng tình yêu"

Phim "Gái nhảy" của đạo diễn Lê Hoàng

Giai đoạn giữa thập niên 2000 trở đi, điện ảnh Việt Nam nở rộ với nhiều dấu ấn tác giả. Từ Mùa len trâu (2004), Thời xa vắng (2004), Dòng máu anh hùng (2006) đến Chơi vơi (2009), Cánh đồng bất tận (2010), các tác phẩm đã mở rộng cách biểu đạt, từ tái hiện không gian văn hóa đến khám phá đời sống nội tâm. Dòng phim độc lập cũng phát triển mạnh với Bi, đừng sợ! (2010), Đập cánh giữa không trung (2014), Đảo của dân ngụ cư (2017), góp phần đưa điện ảnh Việt Nam đến gần hơn với các liên hoan phim quốc tế. Việc trình chiếu lại 17 bộ phim trong chương trình không chỉ là nỗ lực của Ban tổ chức mà còn mở ra cơ hội để công chúng tiếp cận đa dạng dòng phim và phong cách sáng tác. Qua đó, khán giả có dịp nhìn lại một cách toàn diện hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam trong 40 năm Đổi mới.

XUÂN HƯƠNG

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/van-hoa-giai-tri/dien-mao-dien-anh-viet-nam-40-nam-thoi-ky-doi-moi_191272.html