Sau thời gian tạm dừng để thực hiện chỉnh trang toàn diện, sáng 19/1, Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia, địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu gồm Núi Nưa - Đền Nưa và Am Tiên, đã chính thức mở cửa trở lại.
Một diện mạo thông thoáng, trang nghiêm và sạch đẹp thay thế cho những lộn xộn, tự phát trước đây. Ghi nhận thực tế trong những ngày đầu mở cửa trở lại, không gian trên đỉnh núi Nưa có sự thay đổi rõ rệt. Những hàng quán lụp xụp, kiốt trái phép vây quanh đền Am Tiên hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là lối đi sạch sẽ, cây cối được cắt tỉa gọn gàng, hệ thống bảng biển chỉ dẫn được lắp đặt quy củ.
Lực lượng chức năng dỡ bỏ các ki ốt và công trình trái phép.
Tại khu vực huyệt đạo thiêng, các khối đá đặt trái phép được di dời, trả lại không gian nguyên trạng, tĩnh mịch và linh thiêng. Khu vực chứa đồ thờ, tượng Phật không đúng quy định cũng được tháo dỡ bài bản, giúp phục hồi vẻ đẹp tự nhiên của khu di tích danh lam thắng cảnh.
Ngoài xử lý các tồn tại, vi phạm, Ban Quản lý di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa (đơn vị quản lý di tích) triển khai vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chỉnh trang khuôn viên, khơi thông lối đi, từng bước cải tạo cảnh quan, tạo diện mạo thông thoáng, trang nghiêm cho khu di tích.
Dọn dẹp vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, từng bước cải tạo cảnh quan, tạo diện mạo thông thoáng, trang nghiêm cho khu di tích.
Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban quản lý Di sản thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, cho biết, thời gian qua, do công tác quản lý lỏng lẻo dẫn đến khu vực quần thể di tích thắng cảnh Am Tiên bị xâm hại theo kiểu "muôn hình vạn trạng". Đặc biệt, là tình trạng dọc hai bên đường dẫn lên di tích có rất nhiều ki ốt kinh doanh tự phát hoạt động vào mùa lễ hội.
Tại khu vực giếng Tiên, xuất hiện công trình tín ngưỡng xây dựng trái phép. Trong khuôn viên di tích, có những công trình trùng tu, cải tạo, sửa chữa không đúng quy định, nhiều tượng cổ không được bảo quản đúng cách, có nguy cơ bị hư hỏng, mai một. Việc quản lý đất đai, rừng phòng hộ trong phạm vi di tích cũng còn nhiều bất cập. Ngoài ra, công tác vệ sinh môi trường cũng chưa thật sự quy củ, để lại nhiều hình ảnh không đẹp trong mắt du khách khi về hành hương núi thiêng.
Lối lên "huyệt đạo" đã được dọn dẹp sạch sẽ.
"Điều này không chỉ làm suy giảm tính nguyên trạng, giá trị lịch sử, văn hóa của di tích, mà còn ảnh hưởng đến công tác bảo tồn lâu dài, tác động tiêu cực đến hình ảnh của di tích Quốc gia. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng quá tải, người dân, du khách chen lấn, xô đẩy ở khu di tích khi đến chiêm bái, hành lễ vào những ngày cao điểm như lễ, Tết", ông Linh cho biết.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã đi kiểm tra tiến độ thực hiện Kế hoạch 273 của Chủ tịch UBND tỉnh về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh Quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu (Đền Nưa - Núi Nưa - Am Tiên).
Khu vực "huyệt đạo thiêng" cũng đã được dọn dẹp một số khối đá đặt trái phép trước đó.
Ông Tùng yêu cầu từ nay đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Ban Quản lý phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công, tập trung bám sát phương án thiết kế, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các hạng mục chỉnh trang cổng chào, trang trí khuôn viên, đảm bảo thẩm mỹ và vệ sinh môi trường, bố trí hợp lý khu vực ki ốt bán hàng và bãi đỗ xe.
"Tổ chức các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tâm linh bài bản, quy củ, chú trọng công tác đảm bảo an ninh trật tự, không để xảy ra các hoạt động mê tín dị đoan. Phải tháo dỡ và di dời khu vực chứa đồ thờ, tượng phật trái quy định, trả lại không gian cảnh quan cho khu di tích Am Tiên, tạo thuận lợi cho người dân khi đến dâng hương, tế lễ và giữ gìn nguyên vẹn không khí trang nghiêm tại di tích", ông Tùng nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đầu Thanh Tùng kiểm tra công tác thi công chỉnh trang cải tạo khuôn viên Di tích Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu.
Như Báo Sức khỏe và Đời sống phản ánh, Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia, địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu gồm Núi Nưa - Đền Nưa và Am Tiên, thuộc địa bàn các xã Tân Ninh, Mậu Lâm, Trung Chính, là một quần thể di tích có giá trị đặc biệt về kiến trúc, lịch sử, tâm linh và cảnh quan sinh thái.
Không chỉ gắn liền với tên tuổi vị anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và cuộc khởi nghĩa do bà khởi xướng, lãnh đạo để đánh đuổi quân xâm lược, nơi đây còn nổi tiếng là một trong những "huyệt đạo linh thiêng" của quốc gia, đồng thời là điểm đến quan trọng trên bản đồ du lịch của tỉnh Thanh Hóa.
Người dân đến dâng hương tại Di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh Quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu trong ngày đầu tiên mở cửa trở lại.
Tuy nhiên, thời gian qua, do những bất cập, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước và một số nguyên nhân khác, giá trị của di tích này chưa được phát huy đúng mức, thậm chí nhiều giá trị còn có dấu hiệu bị xâm hại. Đáng chú ý, một số công trình kiến trúc bị cải tạo không đúng quy định, xây dựng trái phép, không gian cảnh quan bị phá vỡ, nhiều tượng cổ không được bảo quản đúng cách dẫn đến nguy cơ bị hư hỏng, mai một.
UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành kế hoạch về quản lý toàn diện, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh - địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Mục đích chính là kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý di tích. Yêu cầu đặt ra là phải tuân thủ Luật Di sản văn hóa và các quy định liên quan, đảm bảo tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao.
Núi Nưa, hay còn được biết đến với tên gọi Ngàn Nưa, là một phần của Khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Quần thể di tích này bao gồm "Núi Nưa - Đền Nưa - Am Tiên".
Đỉnh Ngàn Nưa, nơi có đền Am Tiên, là ngọn núi cao nhất trong vùng với độ cao 538m so với mực nước biển. Đây là điểm đến thu hút đông đảo du khách, đặc biệt vào những ngày đầu năm mới.
Một điểm nhấn đặc biệt tại núi Nưa là huyệt đạo Am Tiên, được biết đến là một trong 3 "huyệt đạo linh thiêng" của Việt Nam. Hàng năm, vào dịp mùng 9 tháng Giêng, nơi đây đón hàng ngàn du khách về dự lễ "mở cổng trời", một nghi thức truyền thống thu hút sự quan tâm lớn.
Gia Hân