Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, TS.BS Trịnh Thị Bích Huyền - Viện Sức khỏe tâm thần, BV Bạch Mai cho biết, nắng nóng kéo dài là một trong những yếu tố có thể làm bệnh nhân tâm thần tái phát bệnh, khiến bệnh nặng thêm hoặc thúc đẩy phát bệnh ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ tâm thần.
Theo TS.BS Huyền, phần lớn bệnh nhân tâm thần phải sử dụng thuốc an thần kinh, chống trầm cảm hoặc thuốc ngủ trong thời gian dài. Các thuốc này thường gây tác dụng phụ như mệt mỏi, giảm vận động, chậm chạp. Khi thời tiết oi bức kéo dài, tình trạng này càng trở nên rõ rệt hơn, khiến người bệnh ngại giao tiếp, ít vận động và dễ rơi vào trạng thái cô lập xã hội.
Nắng nóng kéo dài là một trong những yếu tố có thể làm bệnh nhân tâm thần tái phát bệnh, hoặc thúc đẩy phát bệnh ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ tâm thần. Ảnh: Quỳnh Mai.
"Nắng nóng còn khiến nhiều người có xu hướng sử dụng bia rượu để giải nhiệt. Điều này đặc biệt nguy hiểm với bệnh nhân tâm thần vì rượu bia có thể làm giảm tác dụng thuốc điều trị, làm bệnh tái phát hoặc trở nặng", chuyên gia cảnh báo.
Theo TS.BS Trịnh Thị Bích Huyền, mùa hè thường là thời điểm gia tăng các trường hợp rối loạn loạn thần như tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc hưng cảm hay các bệnh lý loạn thần khác. Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như hoang tưởng, ảo giác, kích động, nói nhiều, mất ngủ, đi lang thang hoặc cười nói một mình.
"Các cụ xưa có câu "điên mùa hoa mướp" để chỉ mùa hè đúng là thời điểm các bệnh lý loạn thần dễ bùng phát hơn", TS.BS Huyền chia sẻ.
Cũng theo chuyên gia, trong những thời điểm nắng nóng, số ca nhập viện và tái khám có xu hướng tăng, khiến bệnh viện trong tình trạng quá tải, bệnh nhân phải nằm ghép hoặc nằm cáng để điều trị.
Ngoài việc làm bệnh dễ tái phát, TS.BS Trịnh Thị Bích Huyền cho hay, nhiệt độ cao còn ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị của thuốc. Khi cơ thể mất nước, mất điện giải do đổ nhiều mồ hôi, quá trình chuyển hóa và đào thải thuốc có thể thay đổi, làm giảm hiệu quả điều trị.
Đặc biệt, với các bệnh nhân sử dụng thuốc ổn định khí sắc như Lithium, việc mất cân bằng nước trong cơ thể có thể làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm như suy thận.
TS.BS Trịnh Thị Bích Huyền - Viện Sức khỏe tâm thần, BV Bạch Mai. Ảnh: Quỳnh Mai.
Để hạn chế nguy cơ bệnh trở nặng trong mùa hè, TS.BS Trịnh Thị Bích Huyền khuyến cáo người bệnh cần duy trì chế độ sinh hoạt điều độ, uống đủ nước, bổ sung điện giải, tăng cường rau xanh và trái cây trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Người bệnh cũng cần tuyệt đối hạn chế bia rượu, nước ngọt có gas và nên vận động nhẹ nhàng vào sáng sớm hoặc chiều tối để cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Bên cạnh đó, gia đình và người chăm sóc cần theo dõi sát những biểu hiện bất thường như mất ngủ kéo dài, kích động, hoang tưởng hoặc hành vi mất kiểm soát để đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời.
"Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Sự quan tâm, đồng hành của gia đình có vai trò rất lớn trong việc giúp người bệnh ổn định tâm lý và hạn chế nguy cơ tái phát trong mùa nắng nóng", TS.BS Huyền nhấn mạnh.
Quỳnh Mai