'Diễn viên AI' và bước ngoặt của điện ảnh

3 giờ trướcBài gốc

Tilly Norwood- Nữ diễn viên AI đầu tiên của Hollywood. Ảnh: Particle6 Production

“Ngôi sao” điện ảnh tương lai

Tại Liên hoan Phim Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (World AI Film Festival) diễn ra bên lề Liên hoan phim Cannes ngày 23-4, đạo diễn Mathieu Kassovitz đưa ra một nhận định gây tranh luận: trong vài năm tới, “diễn viên AI” có thể trở thành tâm điểm của điện ảnh. Theo ông, khán giả sẽ ngày càng quan tâm đến câu chuyện trên màn ảnh hơn là việc người thể hiện là con người hay trí tuệ nhân tạo.

Nhận định này phản ánh một chuyển dịch sâu hơn đang diễn ra trong ngành công nghiệp điện ảnh, khi AI không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang từng bước tham gia trực tiếp vào quá trình sáng tạ, từ xây dựng nhân vật đến thể hiện cảm xúc.

Đạo diễn Kassovitz gọi AI là “công cụ nghệ thuật mà mọi đạo diễn đều cần”, đồng thời cho rằng sáng tạo luôn dựa trên sự kế thừa và tái cấu trúc những gì đã có.

Ông hiện đang phát triển một bộ phim gần như hoàn toàn bằng AI, dựa trên truyện tranh thập niên 1940, và dự định thành lập một xưởng phim AI tại Paris.

Một cảnh trong phim ngắn Người Vá, được thực hiện hoàn toàn bằng các công cụ AI. Ảnh: Gossip Goblin

Theo vị đạo diễn, những hoài nghi về khả năng biểu đạt cảm xúc của AI có thể sẽ sớm thay đổi. Ông kể rằng từng bất ngờ khi một nhân vật do AI tạo ra có “ánh mắt đầy cảm xúc”, từ đó tin rằng “diễn viên AI” không chỉ khả thi mà còn có thể trở thành xu hướng phổ biến.

“Trong thời gian tới, sẽ xuất hiện những ngôi sao AI với hàng triệu người theo dõi, và hình ảnh của họ sẽ tràn ngập trong điện thoại của người hâm mộ,” ông nói.

Theo báo cáo của Công ty Tư vấn Chiến lược Toàn cầu Mỹ McKinsey & Company về tương lai ngành truyền thông và giải trí, trí tuệ nhân tạo đang chuyển từ vai trò hỗ trợ kỹ thuật sang tham gia trực tiếp vào quá trình tạo nội dung, từ phát triển nhân vật, xây dựng cốt truyện đến hỗ trợ thể hiện cảm xúc trên màn ảnh.

Báo cáo cho biết, AI có thể giúp tự động hóa khoảng 30–40% thời gian sản xuất phim và chương trình truyền hình, đặc biệt ở các khâu như viết kịch bản sơ bộ, dựng cảnh, hậu kỳ và tạo hình ảnh.

Bên cạnh đó, AI tạo sinh có thể giúp giảm khoảng 10–30% chi phí sản xuất ở một số công đoạn như phát triển ý tưởng và hậu kỳ. McKinsey cũng ước tính, khi được ứng dụng rộng rãi, AI có thể mang lại giá trị hàng chục tỷ USD mỗi năm cho ngành truyền thông và giải trí toàn cầu.

Những dự báo này không còn mang tính giả định. Các thử nghiệm “diễn viên AI” đã bắt đầu xuất hiện, trong đó đáng chú ý là nhân vật Tilly Norwood, được giới thiệu như “nữ diễn viên AI đầu tiên của Hollywood”, do đạo diễn và doanh nhân Hà Lan Eline Van der Velden phát triển.

Với ngoại hình được thiết kế kỹ lưỡng, giọng nói tự nhiên và khả năng tương tác trên mạng xã hội, Tilly Norwood cho thấy AI đang tiến gần hơn tới việc thay thế một phần vai trò của diễn viên truyền thống.

Tuy nhiên, sự trỗi dậy của “diễn viên AI” không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn liên quan đến cấu trúc kinh tế của ngành điện ảnh. Trong một ngành công nghiệp vốn phụ thuộc lớn vào chi phí nhân sự, từ diễn viên, diễn viên quần chúng đến đội ngũ hậu kỳ, AI mở ra khả năng cắt giảm đáng kể chi phí sản xuất. Các hãng phim có thể tạo ra nhân vật, điều chỉnh biểu cảm và thậm chí tái sử dụng hình ảnh mà không cần phụ thuộc vào lịch trình hay điều kiện làm việc của con người.

Điều này đặt ra một kịch bản mới, khi điện ảnh có thể chuyển từ mô hình dựa vào “ngôi sao” sang mô hình dựa vào dữ liệu và công nghệ. Khi “diễn viên AI” có thể được tối ưu hóa theo thị hiếu khán giả và tái sử dụng vô hạn, giá trị kinh tế của họ không nằm ở cá tính riêng mà ở khả năng mở rộng và kiểm soát.

Nhân vật AI có thực sự là “diễn viên”?

Đoạn giới thiệu bộ phim Nằm sâu dưới nấm mồ (As Deep as the Grave) xuất hiện hình ảnh của diễn viên điện ảnh quá cố Val Kilmer- được tái tạo bằng AI một năm sau khi ông qua đời. Ảnh: Chris Pizzello/Invision

Trước viễn cảnh này, nhiều “tiếng nói” trong ngành điện ảnh bày tỏ sự hoài nghi. Chủ tịch Liên hoan phim Cannes, Iris Knobloch, cho rằng AI có thể mô phỏng rất tốt nhưng không thể cảm nhận cảm xúc sâu sắc như con người.

Quan điểm này phản ánh một lập trường phổ biến: diễn xuất không chỉ là biểu cảm mà còn là kết tinh của trải nghiệm sống, ký ức và tổn thương cá nhân, những yếu tố mà thuật toán không thể sở hữu.

Đạo diễn James Cameron cũng cảnh báo rằng nếu AI thay thế diễn viên, điện ảnh có nguy cơ đánh mất yếu tố cốt lõi là cảm xúc chân thực. Trong khi đó, người đồng nghiệp Steven Spielberg nhiều lần nhấn mạnh công nghệ chỉ nên phục vụ câu chuyện, không phải thay thế người kể chuyện.

Dù còn nhiều tranh luận, AI đã bắt đầu thâm nhập sâu vào quy trình sản xuất của Hollywood. Theo Reuters, nhiều hãng phim lớn đang ứng dụng công nghệ này trong hậu kỳ, tạo nhân vật và tối ưu hóa sản xuất, trong bối cảnh chi phí làm phim ngày càng tăng.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là liệu “diễn viên AI” có thể thay thế con người hay không, mà là điện ảnh sẽ lựa chọn cân bằng ra sao giữa hiệu quả công nghệ và giá trị cảm xúc.

Khi công nghệ ngày càng có khả năng tái tạo hình ảnh và biểu cảm, ranh giới giữa sáng tạo và mô phỏng trở nên mờ nhạt—và chính điều này có thể định hình lại tương lai của nghệ thuật thứ bảy.

Trương Thùy Dương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dien-vien-ai-va-buoc-ngoat-cua-dien-anh-746868.html