Diễn viên dính bê bối thì cái giá phải trả không chỉ một người gánh. Ảnh minh họa/AI
Diễn viên dính bê bối và khoản thiệt hại của nhà sản xuất
Điện ảnh là ngành đặt nhiều vốn vào hình ảnh diễn viên. Trước khi phim ra rạp, nhà sản xuất đã dùng gương mặt diễn viên trên poster, trailer, lịch truyền thông và chiến dịch bán vé. Vì vậy, khi diễn viên sa ngã, rủi ro không dừng ở uy tín cá nhân.
Một bê bối hoặc vụ việc pháp lý có thể làm đổi hướng tiếp nhận của khán giả. Bộ phim dễ bị kéo khỏi trọng tâm nghệ thuật và rơi vào khủng hoảng truyền thông. Nhà sản xuất phải giữ dự án vận hành, đồng thời hạn chế thiệt hại về doanh thu, chi phí và uy tín.
Một nhà sản xuất phim giấu tên chia sẻ rằng nỗi sợ lớn nhất của người làm phim không chỉ nằm ở doanh thu. Một dự án điện ảnh có vốn lớn thường kéo dài một đến hai năm và liên quan công sức của hàng trăm người. Nếu phim quay xong mới phát hiện gương mặt chính vướng chất cấm hoặc bị xử lý pháp lý, nhà sản xuất gần như rơi vào thế bị động. Phim có thể phải dời lịch, sửa lại, cắt vai, thậm chí đối mặt nguy cơ ảnh hưởng giấy phép phát hành.
Phim đang chiếu, nhà sản xuất càng khó xoay xở
Vụ Miu Lê liên quan hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là trường hợp mới. Sự việc xảy ra khi Đại tiệc trăng máu 8, phim có cô đóng chính, vẫn còn chiếu rạp.
Thời điểm này làm tăng áp lực lên nhà sản xuất. Phim ra rạp dịp lễ 30/4 và 1/5, nhưng doanh thu không đạt kỳ vọng. Dữ liệu phòng vé đến tối 11/5 cho thấy phim thu khoảng 32,5 tỉ đồng sau 3 tuần. Trong khi đó, phim được ước tính cần khoảng 70 tỉ đồng để hòa vốn.
Một bộ phim thua lỗ không thể quy toàn bộ cho vụ việc của một cá nhân. Doanh thu còn phụ thuộc kịch bản, chất lượng phim, suất chiếu và thị hiếu khán giả. Tuy nhiên, khi vai chính vướng bê bối trong lúc phim còn chiếu rạp, nhà sản xuất mất thêm cơ hội kéo lại dư luận.
Tên phim bị đặt cạnh dòng thông tin tiêu cực quanh người đóng chính. Chiến dịch truyền thông phải chuyển sang thế né tránh. Nếu tiếp tục quảng bá, ê kíp dễ bị cho là phớt lờ vụ việc. Nếu dừng quảng bá, phim mất thêm cơ hội tiếp cận khán giả.
Từ Thùy Tiên đến Miu Lê: dự án phim bị kéo vào khủng hoảng
Trường hợp Thùy Tiên với phim Chốt đơn! cho thấy thiệt hại rõ hơn. Ban đầu, Nguyễn Thúc Thùy Tiên là nữ chính của phim. Sau khi cô bị bắt và khởi tố trong vụ kẹo Kera, nhà sản xuất phải dùng công nghệ AI để thay hình ảnh nữ chính trước khi phim ra rạp.
Chi phí phát sinh sau khi thay diễn viên bằng AI
Tại một hội thảo về ứng dụng công nghệ trong điện ảnh ở TP.HCM, bà Đinh Thị Thanh Hương, Chủ tịch điều hành Galaxy Studios, cho biết ê kíp Chốt đơn! từng rơi vào thế bế tắc khi Thùy Tiên vướng lao lý. Do phim đã hoàn tất phần lớn quá trình sản xuất, nhà sản xuất buộc phải tìm giải pháp công nghệ để thay hình ảnh nữ chính.
Bà Hương cho biết hai đạo diễn Bảo Nhân và Nam Cito phải ra nước ngoài tìm hiểu chi phí AI, trước khi tìm được một đơn vị trong nước. Bà mô tả khoản đầu tư này là “bê bết” và “lỗ lắm”. Chi tiết này cho thấy thiệt hại không chỉ nằm ở doanh thu phòng vé, mà còn ở khoản xử lý phát sinh.
Sau 3 tuần công chiếu, Chốt đơn! rời rạp với doanh thu 5,1 tỉ đồng. Đây là con số thấp với một dự án đã đầu tư sản xuất và phải xử lý thêm bằng AI. Phim thua lỗ không chỉ vì thay hình ảnh nữ chính bằng công nghệ. Kịch bản, chất lượng hình ảnh AI, phản ứng khán giả và sức cạnh tranh ngoài rạp đều ảnh hưởng đến doanh thu.
Tuy nhiên, biến cố từ vai chính đã đẩy nhà sản xuất vào thế bất lợi ngay từ đầu. Thay vì giới thiệu câu chuyện, nhân vật và thông điệp của phim, ê kíp phải giải thích cách xử lý khủng hoảng.
Diễn viên vướng scandal khi phim sắp công chiếu là nỗi ám ảnh của các nhà sản uất. Ảnh minh họa/AI
Khi nhà sản xuất mất quyền chủ động với bộ phim
Điện ảnh và truyền hình Việt từng có những trường hợp ê kíp phải xử lý gấp vì diễn viên vướng bê bối. Năm 2022, vai Đức của Hồng Đăng trong Thương ngày nắng về bị cắt khỏi các tập đang phát sóng sau vụ việc liên quan nam diễn viên ở Tây Ban Nha.
Với khán giả, một nhân vật biến mất khỏi phim có thể chỉ là thay đổi trên màn hình. Nhưng với nhà sản xuất, đó là việc sửa kịch bản, dựng lại một số cảnh và bảo đảm tiến độ phát sóng. Nếu phim vẫn đang quay, áp lực còn lớn hơn vì lịch phát sóng không chờ đợi.
Những chi phí này hiếm khi được công bố thành con số. Nhà sản xuất có thể mất thêm thời gian quay, chi phí hậu kỳ, nhân lực truyền thông, chi phí pháp lý và thời gian làm việc với nền tảng phát sóng. Các khoản này không hiện trên bảng doanh thu, nhưng đều là chi phí thật.
Khi diễn viên sa ngã, nhà sản xuất có thể mất quyền chủ động trong cách giới thiệu bộ phim. Câu chuyện sáng tạo bị đẩy xuống sau tranh cãi đời tư hoặc pháp lý. Công sức của đạo diễn, biên kịch, dàn diễn viên còn lại và đội ngũ hậu trường cũng bị ảnh hưởng sau khủng hoảng của một cá nhân.
Hợp đồng phim phải tính rủi ro hình ảnh
Các vụ việc gần đây cho thấy hợp đồng giữa nhà sản xuất và diễn viên cần chặt hơn. Hợp đồng không thể chỉ ghi cát sê, lịch quay, nghĩa vụ quảng bá và quyền sử dụng hình ảnh. Hợp đồng cần có điều khoản về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm giữ gìn hình ảnh, cơ chế bồi thường và quyền xử lý của nhà sản xuất.
Trong vụ Chốt đơn!, đại diện pháp lý của phim cho biết hợp đồng với Thùy Tiên có ràng buộc về việc giữ hình ảnh và đạo đức nghề nghiệp. Phía đại diện cũng khẳng định nhà sản xuất có quyền sử dụng hoặc không sử dụng hình ảnh diễn viên trong một số trường hợp theo hợp đồng đã ký.
Quy tắc ứng xử do Bộ VHTT-DL ban hành năm 2021 đã yêu cầu người hoạt động nghệ thuật chấp hành pháp luật, giữ gìn uy tín, danh dự và không làm tổn hại quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Với điện ảnh, yêu cầu này cần đi vào hợp đồng cụ thể.
Một bộ phim không chỉ là hình ảnh của vai chính. Đằng sau đó là tiền của nhà đầu tư và lịch làm việc của hàng trăm con người; là công sức của đạo diễn, biên kịch, quay phim, dựng phim, âm thanh, ánh sáng, hóa trang, phục trang, truyền thông và phát hành.
Diễn viên sa ngã phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, công chúng và nghề nghiệp. Nhưng với nhà sản xuất phim, hậu quả không bao giờ dừng ở một cá nhân. Khi hình ảnh người đóng chính đã thành tài sản thương mại của bộ phim, sai lầm của họ có thể làm hỏng doanh thu, đội chi phí, đảo lịch phát hành và làm hao tổn uy tín của ê kíp. Cái giá đó không chỉ một người gánh.
Tiểu Vũ