Điều chỉnh quy hoạch đô thị: Bảo đảm đồng bộ với mô hình chính quyền hai cấp

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 24/4 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì hội thảo lấy ý kiến cho phương án điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước rà soát quan trọng nhằm cập nhật, hoàn thiện một quy hoạch nền tảng trong bối cảnh không gian phát triển quốc gia, thể chế và mô hình tổ chức lãnh thổ đang có nhiều thay đổi.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, hiệp hội và chuyên gia. Theo đơn vị tư vấn là Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia, quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024, bước đầu xác lập định hướng phát triển hệ thống đô thị và nông thôn theo mô hình mạng lưới, gắn với các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì hội thảo lấy ý kiến cho phương án điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cho thấy nhiều yếu tố nền tảng cần được cập nhật. Những thay đổi về thể chế, đặc biệt là định hướng tổ chức lại đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sự điều chỉnh của quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch vùng; cùng yêu cầu phát triển theo hướng xanh, thông minh, bền vững… đặt ra nhu cầu điều chỉnh để bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Việc điều chỉnh hướng tới hoàn thiện mô hình phát triển theo cấu trúc mạng lưới đa trung tâm, đa cực. Theo đó, đô thị và nông thôn được tổ chức theo không gian chức năng thay vì ranh giới hành chính, gắn kết với các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế - đô thị. Đây là sự chuyển đổi đáng chú ý trong tư duy quy hoạch.

Phương án điều chỉnh tập trung vào ba nội dung chính: rà soát mô hình và cấu trúc hệ thống đô thị - nông thôn trên cơ sở kế thừa quy hoạch hiện hành; điều chỉnh định hướng phát triển đô thị theo không gian và mạng lưới; và cập nhật phân loại đô thị theo quy định mới tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15.

Về mục tiêu, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu hình thành hệ thống đô thị và nông thôn theo mô hình mạng lưới đa trung tâm, đa cực, có cấu trúc hợp lý, gắn với các động lực phát triển; tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%. Đến năm 2050, tỷ lệ đô thị hóa khoảng 70-75%, hệ thống đô thị phát triển xanh, thông minh, phát thải thấp, có năng lực cạnh tranh cao; giao thông công cộng tại các đô thị lớn được nâng lên đáng kể.

Quy hoạch cũng đưa ra các định hướng về cấu trúc không gian, xác định vùng đô thị lớn, hành lang kinh tế - đô thị; phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tổ chức kiến trúc, cảnh quan; tăng cường liên kết đô thị - nông thôn và liên kết vùng. Dự kiến hình thành bốn vùng đô thị lớn gồm Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng - Huế và Cần Thơ, đóng vai trò đầu tàu phát triển.

Tại hội thảo, các địa phương như Hà Nội, Cà Mau, An Giang, Vĩnh Long, Tuyên Quang đề nghị làm rõ quy định về khu vực chuyển tiếp giữa đô thị và nông thôn; cụ thể hóa các khái niệm cụm đô thị, chuỗi đô thị; xác định rõ vai trò từng địa phương trong mạng lưới phát triển vùng. Một số ý kiến cũng kiến nghị bổ sung định hướng cho đô thị đặc thù, khu vực miền núi và các trục kết nối liên vùng.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, việc điều chỉnh quy hoạch là cần thiết để tạo cơ sở triển khai các quy hoạch địa phương.

Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất tăng cường lồng ghép công nghiệp văn hóa vào phát triển đô thị, gắn với các cực tăng trưởng và hành lang du lịch. Văn phòng Chính phủ đề nghị rà soát kỹ dự thảo điều chỉnh, làm rõ nội dung kế thừa và cập nhật đầy đủ các chỉ đạo về phát triển đô thị bền vững.

Các tổ chức chuyên môn như Viện Kiến trúc quốc gia, Hiệp hội các đô thị Việt Nam kiến nghị nghiên cứu các mô hình đô thị mới như đô thị sân bay, đô thị sinh thái miền núi; đồng thời tăng cường yếu tố văn hóa, lịch sử trong phát triển không gian nhằm nâng cao bản sắc đô thị.

Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, việc điều chỉnh quy hoạch là cần thiết để tạo cơ sở triển khai các quy hoạch địa phương. Do yêu cầu tiến độ, việc điều chỉnh được thực hiện theo thủ tục rút gọn nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng.

Thứ trưởng yêu cầu chuyển đổi cách tiếp cận từ hành chính sang không gian chức năng, phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp và các cấu trúc phát triển mới. Đồng thời, cần rà soát để phân cấp hệ thống đô thị theo cấp quốc gia, vùng, tỉnh, hình thành các mô hình liên kết như chùm đô thị, chuỗi đô thị, cụm đô thị.

Việc rà soát danh mục trong đồ án quy hoạch, bao gồm tên gọi, thời kỳ và định hướng phát triển đô thị giai đoạn 2030-2050, cũng cần được thực hiện kỹ lưỡng để bảo đảm đồng bộ. Thứ trưởng lưu ý chưa nên mở rộng thêm tầm nhìn quy hoạch trong bối cảnh hiện nay.

Bộ Xây dựng được giao tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự thảo điều chỉnh để trình phê duyệt sớm. Quy hoạch sau điều chỉnh được kỳ vọng sẽ định hình không gian phát triển đô thị và nông thôn Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với bối cảnh mới.

Đình Khương

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/dieu-chinh-quy-hoach-do-thi-bao-dam-dong-bo-voi-mo-hinh-chinh-quyen-hai-cap-740332.html