Điều chỉnh quy hoạch mở ra không gian phát triển mới

3 giờ trướcBài gốc

Tư duy quy hoạch mới

Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, từ ngày 1/7/2025, tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên được hợp nhất. Tỉnh Thái Nguyên mới đi vào hoạt động với quy mô hơn 8.300km2, dân số gần 1,8 triệu người. Không gian phát triển được mở rộng tạo điều kiện để tỉnh phát huy vai trò động lực của vùng trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời trở thành điểm trung chuyển quan trọng kết nối với Thủ đô Hà Nội.

Trên nền tảng đó, tỉnh Thái Nguyên đã tiến hành điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 như một trụ cột định hướng phát triển lâu dài, chuyển từ cách tiếp cận dàn trải sang tái cấu trúc không gian, hình thành các vùng động lực và hành lang tăng trưởng rõ nét. Quy hoạch được xây dựng bài bản, có sự tham vấn của các bộ, ngành Trung ương và sự giám sát chặt chẽ của HĐND tỉnh.

Đồng chí Trịnh Tiến Dũng, Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, cho biết: Ban Kinh tế - Ngân sách đã thành lập hai đoàn công tác tổ chức khảo sát, thẩm tra nội dung điều chỉnh quy hoạch, làm rõ phạm vi, mức độ điều chỉnh, tính đồng bộ và khả thi. Các nội dung trình HĐND tỉnh cơ bản đúng thẩm quyền, phù hợp với quy định của pháp luật. Quy hoạch điều chỉnh xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá; kinh tế tư nhân giữ vai trò động lực quan trọng; tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Thái Nguyên đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10,5%/năm trở lên; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp - dịch vụ, đến năm 2030 công nghiệp - xây dựng chiếm 54,6%. Ảnh: T.L

Theo đó, Thái Nguyên đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021-2030 đạt 8,5-9%/năm; riêng giai đoạn 2026-2030 phấn đấu đạt từ 10,5%/năm trở lên. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp - dịch vụ, đến năm 2030 công nghiệp - xây dựng chiếm 54,6%; dịch vụ và thuế sản phẩm chiếm 36,5%; nông, lâm nghiệp, thủy sản còn 8,9%. GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 220 triệu đồng/năm...

Những chỉ tiêu này cho thấy quyết tâm duy trì vai trò động lực công nghiệp của Thái Nguyên, đồng thời nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo, với mục tiêu tỷ trọng kinh tế số chiếm khoảng 35% GRDP vào năm 2030.

Quy hoạch 3 vùng kinh tế, 5 hành lang tăng trưởng

Điểm nhấn xuyên suốt của quy hoạch điều chỉnh là tổ chức lại không gian phát triển theo cấu trúc “3 vùng - 5 hành lang”, tạo phân công chức năng rõ ràng, tăng cường liên kết và phát huy lợi thế của từng khu vực.

Vùng phía Bắc, với diện tích hơn 4.521km2, chiếm gần 54% diện tích toàn tỉnh, được xác định là không gian bảo tồn sinh thái và an ninh nguồn nước, gắn với rừng, hồ Ba Bể và các khu bảo tồn thiên nhiên. Quy hoạch không ưu tiên công nghiệp hóa, mà tập trung phát triển lâm nghiệp bền vững, du lịch sinh thái - cộng đồng, kinh tế dưới tán rừng và tín chỉ carbon, phù hợp xu hướng tăng trưởng xanh.

Vùng giao thoa trung tâm, diện tích gần 1.964km2, giữ vai trò kết nối giữa vùng sinh thái phía Bắc và vùng động lực phía Nam. Khu vực này được định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến nông, lâm sản, du lịch lịch sử - văn hóa ATK, đồng thời hình thành các đô thị vệ tinh hỗ trợ vùng phía Nam.

Vùng phía Nam, khoảng 1.889km2, là trung tâm tăng trưởng chủ lực của tỉnh, tập trung phát triển khu công nghiệp, đô thị trung tâm, giáo dục - y tế chất lượng cao; chịu tác động lan tỏa trực tiếp từ Vùng Thủ đô Hà Nội, đóng góp chủ yếu vào GRDP, thu ngân sách và kim ngạch xuất khẩu.

Theo đồng chí Trần Xuân Trường, Bí thư Đảng ủy phường Vạn Xuân, quy hoạch tạo khuôn khổ phát triển rõ ràng cho địa phương. Phường Vạn Xuân thuộc không gian phía Nam, được quy hoạch phát triển các khu công nghiệp và Trung tâm Bưu chính cấp vùng, từng bước hình thành khu chức năng dịch vụ - logistics, mở ra cơ hội thu hút đầu tư, tạo việc làm và nâng cao chất lượng sống.

Cùng với phân vùng không gian, quy hoạch tổ chức 5 hành lang kinh tế động lực nhằm dẫn dắt tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng. Trục Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Cao Bằng (Quốc lộ 3) giữ vai trò xương sống kết nối liên vùng và quốc tế; hành lang sông Cầu phát triển chuỗi đô thị, dịch vụ và không gian sinh thái; hành lang Quốc lộ 3B thúc đẩy du lịch, thương mại và giao thương cửa khẩu; hành lang cao tốc Tuyên Quang - Thái Nguyên - Lạng Sơn (Quốc lộ 1B) hình thành trục công nghiệp, chế biến và logistics; hành lang Vành đai 5 tạo vành đai công nghiệp - đô thị gắn kết với Vùng Thủ đô.

Mạng lưới cao tốc, quốc lộ, cảng cạn, trung tâm logistics và các tuyến giao thông kết nối được xác định là nền tảng để Thái Nguyên bứt phá trong giai đoạn tới. Ảnh: T.L

Quy hoạch điều chỉnh đồng thời bổ sung hai tuyến cao tốc Thái Nguyên - Lạng Sơn và Thái Nguyên - Tuyên Quang, cùng một số tuyến đường tỉnh nhằm tăng cường kết nối vùng. Bên cạnh đó, quy hoạch hai tuyến đường thủy nội địa cấp V trên hồ Núi Cốc, sông Công (đoạn Nam Phương - cầu Huy Ngạc) và tuyến đường thủy du lịch sông Cầu, phục vụ phát triển du lịch, vận chuyển vật liệu và hàng hóa. Những điều chỉnh này tạo nền tảng quan trọng để Thái Nguyên bứt phá, khẳng định vai trò cực tăng trưởng của vùng trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.

Công nghiệp là động lực tăng trưởng

Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 sau điều chỉnh tiếp tục xác định công nghiệp là động lực tăng trưởng chủ đạo. Theo đó, số lượng khu công nghiệp được điều chỉnh tăng từ 20 lên 38 khu, với tổng diện tích hơn 14.155ha, tập trung chủ yếu tại vùng phía Nam, gắn với tuyến đường Vành đai 5 và cao tốc Thái Nguyên - Lạng Sơn, hình thành trục công nghiệp liên kết với Vùng Thủ đô và hành lang kinh tế Đông Bắc. Song song với đó, tỉnh dành khoảng 600ha đất cho nhà ở và dịch vụ công nhân, bảo đảm an sinh và ổn định nguồn lao động.

Vùng phía Nam tỉnh Thái Nguyên là trung tâm tăng trưởng chủ lực, tập trung các khu công nghiệp, đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng GRDP, thu ngân sách và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Trong ảnh: Phối cảnh Khu công nghiệp Phú Bình. Ảnh: T.L

Hệ thống cụm công nghiệp được tái cơ cấu theo hướng thực chất và hiệu quả hơn. Trước điều chỉnh, toàn tỉnh có 68 cụm công nghiệp với diện tích 2.743ha; sau điều chỉnh tăng lên 73 cụm công nghiệp, tổng diện tích 4.024ha, đóng vai trò vệ tinh sản xuất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp nông thôn và các ngành chế biến gắn với vùng nguyên liệu.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lê Thị Thu Thủy, Giám đốc Hành chính - Nhân sự của Công ty TNHH Quang học Sanshan (Việt Nam) tại Khu công nghiệp Yên Bình, phường Vạn Xuân, cho rằng: Giá trị lớn nhất của quy hoạch là sự rõ ràng và ổn định, tạo cơ sở để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Khi các vùng phát triển, hành lang kinh tế và ngành ưu tiên được xác định minh bạch, doanh nghiệp có điều kiện chủ động xây dựng chiến lược, mở rộng sản xuất tại Thái Nguyên.

Khu vực trung tâm tỉnh Thái Nguyên được quy hoạch là đô thị trung tâm, tập trung phát triển dịch vụ - thương mại, chỉnh trang đô thị hiện đại. Ảnh: T.L

Quy hoạch điều chỉnh ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp điện - điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí - chế tạo, chế biến sâu nông - lâm sản và công nghiệp công nghệ cao, đồng thời sàng lọc các dự án tiêu tốn tài nguyên, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, giá trị gia tăng thấp. Chỉ số sản xuất công nghiệp giai đoạn 2026-2030 được định hướng tăng bình quân 12,5%/năm, thể hiện kỳ vọng hình thành chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Về hạ tầng, quy hoạch điều chỉnh ưu tiên phát triển hệ thống giao thông, năng lượng và đô thị. Mạng lưới cao tốc, quốc lộ, cảng cạn, trung tâm logistics và các tuyến giao thông kết nối được xác định là nền tảng để Thái Nguyên bứt phá trong giai đoạn tới.

Quy hoạch điều chỉnh tỉnh Thái Nguyên với việc phân vùng rõ ràng, xác lập các hành lang kinh tế và lựa chọn ngành ưu tiên thể hiện tư duy phát triển có trọng tâm, hạn chế dàn trải và tránh đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Trọng tâm tiếp theo là tổ chức thực hiện quy hoạch một cách đồng bộ, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, qua đó tạo động lực đưa Thái Nguyên bước vào giai đoạn phát triển mới, bền vững và có chiều sâu trong không gian kinh tế vùng và quốc gia.

Chinh Lan

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202602/dieu-chinh-quy-hoach-mo-ra-khong-gian-phat-trien-moi-0da0c5c/