Sự xuất hiện đồng loạt của những vị giám đốc điều hành quyền lực nhất thung lũng Silicon tại Ấn Độ không đơn thuần là những chuyến thăm xã giao, mà nó đánh dấu một bước chuyển dịch trọng tâm đầy tính chiến lược của bản đồ công nghệ thế giới. Chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi đang trải thảm đỏ chào đón các ông lớn, biến quốc gia tỉ dân này thành một thị trường tăng trưởng trọng yếu mà không bất kỳ tập đoàn nào dám bỏ qua.
Ấn Độ trải thảm đỏ đón các Big Tech dự AI Impact Summit 2026
Với sự kết hợp hoàn hảo giữa nguồn nhân lực trẻ dồi dào, hạ tầng số đang bùng nổ và sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ chính sách, Ấn Độ đang đứng trước cơ hội ngàn năm có một để chuyển mình từ "văn phòng hậu cần" của thế giới thành một siêu cường công nghệ thực thụ, nơi định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Cuộc hội ngộ của những gã khổng lồ và tấm thảm đỏ tại New Delhi
Không khí tại New Delhi những ngày này đang nóng hơn bao giờ hết, không chỉ bởi nhiệt độ thời tiết mà còn bởi sức nóng từ danh sách khách mời tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Tác động AI (AI Impact Summit). Đây là sự kiện mới nhất trong chuỗi các diễn đàn cấp cao về trí tuệ nhân tạo do chính phủ các nước đăng cai, tiếp nối thành công của những hội nghị tương tự từng diễn ra tại Vương quốc Anh, Hàn Quốc và Pháp. Tuy nhiên, sự kiện tại Ấn Độ mang một màu sắc hoàn toàn khác biệt, nó không chỉ bàn về quy định hay an toàn, mà tập trung sâu sắc vào tiềm năng tăng trưởng và khai phá thị trường.
Danh sách những nhân vật quyền lực sẽ sải bước trên tấm thảm đỏ của Thủ tướng Modi bao gồm những cái tên đang định hình lại cách loài người sống và làm việc. Đó là Sam Altman, cha đẻ của ChatGPT và là CEO của OpenAI; Sundar Pichai, người con gốc Ấn đang chèo lái con thuyền Alphabet khổng lồ; Dario Amodei, ông chủ của Anthropic và Demis Hassabis, bộ óc thiên tài đứng sau Google DeepMind. Mặc dù Jensen Huang, CEO của Nvidia, đã phải rút lui vào phút chót do những lý do bất khả kháng, nhưng sự vắng mặt này không hề làm giảm đi sức hút của hội nghị.
Sự hiện diện của dàn "sao" công nghệ này là một minh chứng sống động cho thấy vị thế của Ấn Độ đã thay đổi ngoạn mục. Lalit Ahuja, CEO của ANSR, một công ty chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp thiết lập đội ngũ nhân sự tại Ấn Độ, đã nhận định rằng hội nghị này là một sự xác nhận khổng lồ về tiềm năng của thị trường nơi đây.
Theo ông, tất cả mọi người đều đang đổ xô đến vì họ nhận ra rằng Ấn Độ là nơi bắt buộc phải hiện diện, một thị trường mà nếu bỏ qua đồng nghĩa với việc tự loại mình khỏi cuộc chơi tăng trưởng trong tương lai. Thủ tướng Narendra Modi, với tầm nhìn sắc bén, đã chuẩn bị sẵn một kịch bản hoàn hảo để đón tiếp các vị khách quý. Ông không chỉ chào đón họ bằng nghi thức ngoại giao, mà còn bằng một thị trường tiêu dùng trẻ trung, khao khát công nghệ và một nguồn nhân tài khổng lồ – những yếu tố then chốt để duy trì sự phát triển bền vững của AI.
Hơn thế nữa, bối cảnh diễn ra hội nghị cũng vô cùng đặc biệt khi quan hệ giữa Ấn Độ và Mỹ đang bước vào giai đoạn nồng ấm nhất từ trước đến nay, với việc cả hai quốc gia đang nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận thương mại song phương. Sự kiện này không chỉ là cái bắt tay giữa các doanh nghiệp với chính phủ, mà còn là biểu tượng của sự xích lại gần nhau về mặt chiến lược giữa hai cường quốc, trong đó công nghệ đóng vai trò là cầu nối ngoại giao quan trọng nhất. Các CEO đến đây không chỉ để tìm kiếm doanh thu, mà còn để củng cố vị thế của mình trong một bàn cờ địa chính trị mới, nơi Ấn Độ đang nổi lên như một đối trọng và một đối tác không thể thiếu.
Tham vọng hóa rồng công nghệ và chiến lược "Make in India" phiên bản mới
Chính phủ của Thủ tướng Modi trong vài năm trở lại đây đã không giấu giếm tham vọng biến Ấn Độ trở thành một trong những siêu cường công nghệ của thế giới. Nếu như trước đây, "Make in India" chủ yếu tập trung vào các ngành sản xuất cơ bản, thì giờ đây, chiến lược này đã được nâng cấp lên một tầm cao mới với trọng tâm là công nghệ cao và bán dẫn.
Ấn Độ đã phê duyệt các dự án bán dẫn trị giá lên tới 18 tỉ USD, một con số khổng lồ thể hiện quyết tâm xây dựng chuỗi cung ứng nội địa tự chủ. Động thái này nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và đặt nền móng vững chắc cho hệ sinh thái phần cứng, thứ vốn là xương sống của mọi sự phát triển về phần mềm và AI.
New Delhi cũng đã tạo ra những áp lực và động lực cần thiết để các tập đoàn lớn như Apple phải gia tăng tỷ trọng sản xuất tại Ấn Độ. Những chiếc iPhone "Made in India" xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường toàn cầu là minh chứng rõ nhất cho sự thành công bước đầu của chiến lược này. Không chỉ dừng lại ở các tập đoàn đa quốc gia, dòng vốn đầu tư mạo hiểm cũng đang ồ ạt chảy vào các công ty khởi nghiệp (startup) của Ấn Độ.
Trong khi đó, các sàn giao dịch chứng khoán nước này đang chứng kiến một làn sóng chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) bùng nổ. Neil Shah, đối tác tại Counterpoint Research, đã ví von rằng sự hỗ trợ của chính phủ đối với công nghệ chính là một tấm thảm đỏ mời gọi các công ty đa quốc gia đến thiết lập, mở rộng và đa dạng hóa hoạt động toàn cầu của họ.
Với cánh cửa đã mở toang, giới quan sát dự đoán rằng tuần lễ này sẽ chứng kiến hàng loạt thông báo đầu tư "bom tấn" từ các ông lớn công nghệ. New Delhi chắc chắn sẽ tận dụng cơ hội này để quảng bá mạnh mẽ về các cơ hội đầu tư, từ các ưu đãi thuế quan, môi trường pháp lý cho đến cơ sở hạ tầng. Đây là một cuộc chơi đôi bên cùng có lợi: các tập đoàn công nghệ cần một thị trường mới để duy trì đà tăng trưởng khi các thị trường cũ đã bão hòa, còn Ấn Độ cần dòng vốn và công nghệ lõi để hiện thực hóa giấc mơ hóa rồng.
Sự cộng hưởng này đang tạo ra một sức hút mãnh liệt, biến Ấn Độ thành điểm đến hấp dẫn nhất trên bản đồ đầu tư công nghệ toàn cầu hiện nay. Những cam kết đầu tư không chỉ dừng lại ở con số, mà nó còn là sự bảo chứng cho niềm tin vào sự ổn định và tiềm năng dài hạn của nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.
Công xưởng chất xám và mỏ vàng dữ liệu của thế giới
Trong bức tranh toàn cảnh về sự trỗi dậy của Ấn Độ, trí tuệ nhân tạo đóng vai trò là nét vẽ chủ đạo, được tập trung khai thác từ ba góc độ chiến lược: cơ sở hạ tầng, người dùng và nhân tài. Về mặt cơ sở hạ tầng, nhu cầu về năng lực tính toán ngày càng tăng cao đang thúc đẩy một làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào các trung tâm dữ liệu AI.
Vào tháng 12 vừa qua, những cái tên sừng sỏ như Amazon, Microsoft và Intel đã đưa ra những cam kết chắc chắn về việc xây dựng hạ tầng AI và sản xuất chip tại Ấn Độ. Những khoản đầu tư này sẽ tạo ra nền tảng vật lý cần thiết để vận hành những mô hình AI phức tạp nhất, đảm bảo rằng Ấn Độ không chỉ là nơi tiêu thụ mà còn là nơi vận hành các cỗ máy trí tuệ của tương lai.
Về khía cạnh người dùng, Ấn Độ đang sở hữu một tài sản mà bất kỳ công ty AI nào cũng thèm khát: dữ liệu. Với dân số đông đảo và tỷ lệ người dùng internet thành thạo công nghệ ngày càng tăng, Ấn Độ hiện là một trong những thị trường hàng đầu của OpenAI cho ChatGPT. Bên cạnh đó, các đối thủ như Perplexity cũng đang cung cấp sản phẩm miễn phí để chạy đua giành thị phần.
Việc chưa có một đối thủ nội địa nào đủ lớn để cạnh tranh với các chatbot của Mỹ đã tạo ra một khoảng trống mênh mông, một cơ hội vàng để các công ty phương Tây chiếm lĩnh thị trường và thu thập nguồn dữ liệu quý giá cho việc huấn luyện các mô hình AI tiếp theo. Dữ liệu từ một thị trường đa dạng, phức tạp như Ấn Độ chính là nguồn nhiên liệu vô giá để làm cho các thuật toán AI trở nên thông minh và nhạy bén hơn.
Tuy nhiên, điểm sáng lớn nhất và bền vững nhất của Ấn Độ chính là con người. Sham Arora, Giám đốc công nghệ tại Tech Mahindra, đã không ngần ngại gọi Ấn Độ là một "nhà máy tài năng AI". Sự dịch chuyển về chất lượng nhân sự tại đây đang diễn ra một cách âm thầm nhưng mạnh mẽ. Ngày càng có nhiều Trung tâm Năng lực Toàn cầu (GCC) được thành lập tại Ấn Độ.
Khác với hình ảnh các trung tâm chăm sóc khách hàng hay gia công phần mềm giá rẻ trong quá khứ, các GCC hiện đại này là những trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) thực thụ, đóng vai trò là bộ não của các tập đoàn quốc tế. Theo số liệu từ ANSR, hơn 60% các GCC được thành lập trong hai năm qua tập trung vào AI, dữ liệu, kỹ thuật số hoặc phát triển sản phẩm. Dự kiến, hơn 80% các trung tâm mới ra đời trong sáu đến tám tháng tới sẽ được dẫn dắt bởi AI.
Điều đáng chú ý hơn cả là các gã khổng lồ công nghệ không chỉ tìm đến Ấn Độ để tuyển dụng kỹ sư lập trình, mà họ đang ngày càng tin tưởng giao phó các vị trí lãnh đạo cấp cao cho nhân sự tại đây. Vai trò "Giám đốc AI" (Chief AI Officer) đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết tại các trung tâm ở Ấn Độ. Điều này cho thấy sự trưởng thành vượt bậc của đội ngũ nhân sự địa phương, họ không còn chỉ là những người thợ gia công theo chỉ đạo mà đã trở thành những kiến trúc sư, những người hoạch định chiến lược và dẫn dắt sự đổi mới sáng tạo cho cả tập đoàn.
Việc các vị trí lãnh đạo này được tạo ra ngay tại Ấn Độ khẳng định rằng quốc gia này đã thoát khỏi cái bóng của một công xưởng gia công để trở thành một trung tâm quyền lực mới của thế giới công nghệ, nơi chất xám và sự sáng tạo được tôn vinh và khai thác tối đa.
Bùi Tú