Điều gì để lại sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump?

2 giờ trướcBài gốc

Chuyến thăm Trung Quốc kéo dài hai ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump khép lại với hàng loạt hình ảnh mang tính biểu tượng, những lời lẽ tích cực từ cả Washington và Bắc Kinh, nhưng chưa tạo ra các thỏa thuận cụ thể đủ sức định hình lại quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Chuyến thăm của ông Donald Trump được xem là nỗ lực nhằm duy trì ổn định quan hệ song phương hơn là tìm kiếm một bước đột phá lớn. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung vẫn bao trùm từ thương mại, công nghệ đến xung đột Trung Đông, chuyến thăm được xem là nỗ lực nhằm duy trì ổn định quan hệ song phương hơn là tìm kiếm một bước đột phá lớn.

Dưới đây là 5 điểm đáng chú ý từ chuyến thăm quan trọng này:

1. Tín hiệu tích cực về thương mại

Ngồi cạnh ông Tập Cận Bình trong không gian ấm áp ở Trung Nam Hải, ông Donald Trump nhấn mạnh: “Tôi nghĩ chuyến thăm này đã mang lại rất nhiều điều tốt đẹp. Chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời, có lợi cho cả hai nước”.

Hai nhà lãnh đạo tiếp tục có cuộc thảo luận riêng tại Trung Nam Hải trong ngày làm việc thứ hai của chuyến thăm. Ảnh: Tân Hoa Xã

Theo tiết lộ của ông Donald Trump trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngay trước đó, Trung Quốc sẽ mua lượng lớn đậu tương và máy bay Boeing của Mỹ. Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí cho biết Bắc Kinh có thể đặt mua tới 200 máy bay Boeing, dù ông cũng thừa nhận đây mới chỉ là “một dạng cam kết”.

“Tôi nghĩ chuyến thăm này đã mang lại rất nhiều điều tốt đẹp. Chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời, có lợi cho cả hai nước”

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tuy nhiên, cho tới nay phía Trung Quốc chưa xác nhận các thương vụ này, còn Nhà Trắng cũng chưa công bố văn bản chi tiết về các thỏa thuận đạt được.

Điều đó khiến nhiều nhà quan sát giữ thái độ thận trọng. Trong nhiệm kỳ đầu tiên cũng như sau khi quay lại Nhà Trắng năm 2025, ông Donald Trump từng nhiều lần công bố các thỏa thuận thương mại lớn với Trung Quốc nhưng kết quả thực tế sau đó không đạt như kỳ vọng.

Hai bên vẫn chưa công bố chi tiết các thỏa thuận thương mại đạt được sau hội đàm. Ảnh: Tân Hoa Xã

Dù vậy, giới phân tích cho rằng, Bắc Kinh dường như muốn phát đi tín hiệu ổn định quan hệ kinh tế với Washington sau giai đoạn căng thẳng kéo dài bởi các mức thuế cao mà Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc từ năm ngoái.

“Về mặt chiến lược, Bắc Kinh dường như đang tìm cách biến thiện chí mang tính thực dụng của ông Trump trong việc ổn định quan hệ Mỹ - Trung thành một khuôn khổ vận hành lâu dài cho quan hệ song phương”

Ông Jack Lee
Nhà phân tích tại China Macro Group

Hiện thỏa thuận ngừng chiến thương mại giữa hai bên vẫn được duy trì. Lời mời của ông Donald Trump dành cho ông Tập Cận Bình đến thăm Mỹ vào ngày 24/9 có nghĩa là hai nhà lãnh đạo có thể gặp mặt trực tiếp một lần nữa trước khi thỏa thuận ngừng chiến thương mại kéo dài một năm, dự kiến kết thúc vào tháng 10, hết hạn.

Theo ông Wu Xinbo, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ thuộc Đại học Phúc Đán, Trung Quốc thường không xem các cuộc gặp thượng đỉnh là nơi giải quyết từng vấn đề cụ thể, mà là dịp để thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đối thoại tiếp theo. Thành công của chuyến đi này đối với cả hai bên có thể cần thêm thời gian để thấy rõ.

2. Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục là “lằn ranh đỏ”

Dù không khí cuộc gặp được mô tả là tích cực, bất đồng chiến lược cốt lõi giữa hai bên vẫn hiện hữu, đặc biệt là vấn đề Đài Loan (Trung Quốc).

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh rằng, “Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất” trong quan hệ Trung - Mỹ". Ảnh: Getty Images

Trong thông cáo về chuyến thăm, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh nếu Mỹ xử lý không phù hợp vấn đề Đài Loan (Trung Quốc), sự ổn định trong quan hệ Mỹ - Trung có thể bị “đe dọa”.

Phía Mỹ không đề cập nội dung này trong thông cáo chính thức.

3. Hồ sơ Iran nổi lên trong đối thoại

Một chủ đề đáng chú ý khác trong cuộc gặp là xung đột tại Trung Đông và chương trình hạt nhân của Iran.

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Trung Quốc có quan điểm khá tương đồng về việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân cũng như bảo đảm tuyến hàng hải quốc tế không bị gián đoạn.

Cuộc hội đàm trong ngày làm việc đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung diễn ra trong 2 giờ 15 phút, dài hơn 35 phút so với cuộc gặp hồi tháng 10 ở Hàn Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã

“Việc thảo luận nhiều hơn về Iran cho thấy hai bên nhận thấy mình có điểm chung”

Bà Yue Su
Nhà kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại Economist Intelligence Uni

Trong bối cảnh Trung Quốc là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran, còn Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực, việc hai bên cùng thảo luận hồ sơ Iran cho thấy Trung Đông đang trở thành một nội dung ngày càng quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung.

Tuy nhiên, cả Washington lẫn Bắc Kinh đều chưa công bố bất kỳ sáng kiến phối hợp cụ thể nào liên quan tới cuộc xung đột này.

4. Ngoại giao cá nhân và tính toán chiến lược

Một trong những điểm nổi bật của chuyến thăm là bầu không khí cá nhân khá thân thiện giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức tiệc chiêu đãi Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Ảnh: Tân Hoa Xã

Tổng thống Mỹ liên tục dành lời khen cho nhà lãnh đạo Trung Quốc, mô tả ông Tập Cận Bình như “một nhân vật bước ra từ Hollywood”. Trong khi đó, ông Tập Cận Bình giữ phong cách điềm tĩnh hơn, tập trung nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của quan hệ song phương.

Sự khác biệt này phản ánh hai phong cách ngoại giao đối lập. Ông Donald Trump thường coi quan hệ cá nhân giữa các lãnh đạo là chìa khóa để đạt thỏa thuận, trong khi Trung Quốc tiếp cận theo hướng thận trọng và được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau trong tiệc chiêu đãi tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Ảnh: Getty Images

Theo giáo sư Dennis Wilder của Đại học Georgetown, ông Tập Cận Bình tránh thể hiện quá nồng nhiệt vì muốn duy trì hình ảnh là người chủ động hơn trong quan hệ với Mỹ.

Dẫu vậy, giới phân tích cho rằng việc hai nhà lãnh đạo duy trì được kênh trao đổi trực tiếp vẫn có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.

5. “Ngoại giao nghi lễ” của Bắc Kinh

Bên cạnh nội dung hội đàm, cách thức Trung Quốc đón tiếp ông Donald Trump cũng thu hút nhiều chú ý.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chụp ảnh lưu niệm cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Thiên Đàn. Đây là lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ tham quan Thiên Đàn kể từ năm 1975. Ảnh: Tân Hoa Xã

“Tôi cho rằng sự phô trương và nghi lễ mà phái đoàn Trung Quốc chuẩn bị đã giúp củng cố niềm tin của ông Donald Trump rằng ông là một nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lịch sử, từ đó khiến ông càng có xu hướng bác bỏ lời khuyên của các cố vấn ủng hộ cách tiếp cận đối đầu hơn với Trung Quốc”

Ông Ali Wyne
International Crisis Group

Tổng thống Mỹ được tiếp đón bằng hàng loạt nghi lễ quy mô lớn. Ông cũng được mời tham quan Thiên Đàn và Trung Nam Hải - nơi hiếm khi mở cửa cho lãnh đạo nước ngoài.

Trong cuộc gặp cuối trước khi kết thúc chuyến thăm, hai nhà lãnh đạo cùng đi dạo trong khu vườn tại Trung Nam Hải, nơi nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự thích thú với các giống hoa hồng Trung Quốc. Ông Tập Cận Bình sau đó đề nghị tặng hạt giống hoa hồng để trồng tại Vườn Hồng Nhà Trắng.

Hai nhà lãnh đạo đi dạo trong khu vườn tại Trung Nam Hải. Ảnh: Tân Hoa Xã

Theo giới quan sát, các nghi thức này mang ý nghĩa biểu tượng rõ rệt. Bắc Kinh muốn thể hiện sự coi trọng đối với ông Donald Trump, đồng thời nhấn mạnh vị thế ngày càng tăng của Trung Quốc trên trường quốc tế.

Bầu không khí chuyến thăm được đánh giá tích cực hơn nhiều so với dự báo ban đầu. Ảnh: Tân Hoa Xã

Chưa đủ đột phá

Dù bầu không khí chuyến thăm được đánh giá tích cực hơn nhiều so với dự báo ban đầu, phần lớn chuyên gia cho rằng còn quá sớm để kết luận quan hệ Mỹ - Trung đã bước sang giai đoạn cải thiện thực chất.

Những bất đồng nền tảng giữa hai nước về thương mại, công nghệ, an ninh khu vực và vai trò toàn cầu vẫn chưa được giải quyết. Các cam kết kinh tế hiện mới dừng ở mức tuyên bố chính trị.

Việc hai bên duy trì đối thoại cấp cao và tránh leo thang căng thẳng được xem là kết quả quan trọng nhất của chuyến thăm lần này. Ảnh: Tân Hoa Xã

Tuy nhiên, trong bối cảnh nguy cơ đối đầu Mỹ - Trung gia tăng trong những năm gần đây, việc hai bên duy trì đối thoại cấp cao và tránh leo thang căng thẳng được xem là kết quả quan trọng nhất của chuyến thăm lần này.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/dieu-gi-de-lai-sau-chuyen-tham-trung-quoc-cua-tong-thong-trump-10417151.html