Costa Rica thường xuyên được xếp hạng là một trong những quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Trong các bảng xếp hạng hạnh phúc toàn cầu như “Báo cáo Hạnh phúc Thế giới” (World Happiness Report) hay “Chỉ số Hành tinh Hạnh phúc” (Happy Planet Index), quốc gia nhỏ bé ở Trung Mỹ này nhiều lần vượt qua cả những nước giàu có hơn nhiều. Điều gì làm nên một Costa Rica tràn đầy niềm vui như vậy? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa các giá trị văn hóa, ý thức gìn giữ môi trường và những chính sách công đặt hạnh phúc con người lên trên của cải vật chất.
Ảnh minh họa: Reuters
Văn hóa “Pura Vida”
Cốt lõi của hạnh phúc tại Costa Rica là triết lý sống “Pura Vida”, có thể hiểu là “sống trọn vẹn”. Không chỉ là một câu nói cửa miệng, Pura Vida còn là một lối sống đề cao sự giản dị, lòng biết ơn và cảm giác đủ đầy. Người Costa Rica sử dụng cụm từ này như lời chào hỏi, tạm biệt hoặc để bày tỏ sự trân trọng trong giao tiếp hằng ngày.
Tư duy Pura Vida khuyến khích con người tập trung vào những mặt tích cực của cuộc sống, bất kể hoàn cảnh ra sao. Đó là việc biết tận hưởng những niềm vui nhỏ bé, từ khoảnh khắc hoàng hôn, thời gian bên gia đình, cho đến một tách cà phê ngon vào buổi sáng. Khi lựa chọn lối sống Pura Vida, người Costa Rica nuôi dưỡng sự bình an nội tâm và khả năng thích ứng bền bỉ trước những biến động của cuộc sống.
Chú trọng sức khỏe và hạnh phúc con người
Costa Rica sở hữu một trong những hệ thống y tế tốt nhất khu vực Mỹ Latinh. Hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân, mang tên Caja Costarricense de Seguro Social (CCSS), bảo đảm mọi công dân và cư dân đều được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng. Điều này góp phần giảm áp lực tài chính và xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh hơn.
Bên cạnh sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần cũng được coi trọng. Người dân được khuyến khích duy trì sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, với nhiều thời gian dành cho nghỉ ngơi và giải trí. Việc thường xuyên hòa mình vào thiên nhiên thông qua các hoạt động ngoài trời như leo núi, lướt sóng… cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe tinh thần.
Tinh thần cộng đồng bền chặt
Hạnh phúc của Costa Rica còn bắt nguồn từ tinh thần cộng đồng sâu sắc. Các mối quan hệ gia đình rất gắn bó với mô hình gia đình nhiều thế hệ chung sống khá phổ biến. Hàng xóm thường quan tâm, hỗ trợ lẫn nhau, trong khi các hoạt động xã hội cũng diễn ra thường xuyên.
Mạng lưới xã hội chặt chẽ này tạo nên một hệ thống nâng đỡ, giúp mỗi cá nhân vượt qua thử thách trong cuộc sống. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các mối quan hệ xã hội bền vững là một trong những yếu tố then chốt tạo nên hạnh phúc và Costa Rica là minh chứng rõ nét cho điều đó.
Cam kết mạnh mẽ đối với giáo dục
Giáo dục là một trụ cột của xã hội Costa Rica. Chính phủ nước này dành gần 7% GDP cho giáo dục - một trong những tỷ lệ cao nhất trên thế giới. Nhờ đó, Costa Rica xây dựng được một hệ thống giáo dục công lập vững mạnh và một xã hội có trình độ dân trí cao.
Tiếp cận giáo dục không chỉ giúp trao quyền cho cá nhân, thúc đẩy dịch chuyển xã hội, mà còn nâng cao mức độ hài lòng với cuộc sống. Hơn nữa, người dân có học vấn tốt sẽ đưa ra những quyết định sáng suốt hơn liên quan đến sức khỏe, môi trường và sự phát triển của cộng đồng.
Cân bằng hiệu quả giữa công việc và cuộc sống
Tại Costa Rica, cuộc sống không chỉ xoay quanh công việc. Thời gian làm việc trung bình mỗi tuần tương đối ngắn so với nhiều quốc gia khác và người lao động được khuyến khích ưu tiên đời sống cá nhân. Các doanh nghiệp thường áp dụng chế độ nghỉ phép hào phóng, trong khi làm việc từ xa ngày càng trở nên phổ biến.
Cách tiếp cận cân bằng này giúp người dân có thêm thời gian dành cho gia đình, theo đuổi sở thích cá nhân và tận hưởng thiên nhiên. Kết quả là một xã hội ít căng thẳng hơn và có mức độ hài lòng cao hơn trong đời sống hằng ngày.
Ổn định chính trị và an ninh xã hội
Costa Rica là một trong số rất ít quốc gia trên thế giới không duy trì quân đội thường trực. Sau khi chính thức giải thể quân đội vào năm 1948, chính phủ đã chuyển hướng nguồn lực tài chính sang đầu tư cho giáo dục, y tế và các chương trình an sinh xã hội. Quyết định mang tính lịch sử này đã góp phần xây dựng một xã hội hòa bình, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào các thể chế công quyền.
Nền chính trị ổn định cùng tỷ lệ tội phạm thấp tạo ra một môi trường an toàn, nơi người dân có thể tập trung phát triển bản thân cả về cá nhân lẫn nghề nghiệp. Cảm giác an tâm và bình yên là những yếu tố thiết yếu của hạnh phúc và Costa Rica hội tụ đầy đủ cả hai điều đó.
Du lịch bền vững gắn với tăng trưởng kinh tế
Du lịch là một động lực quan trọng của nền kinh tế Costa Rica, song được phát triển theo hướng bền vững. Quốc gia này tiên phong thúc đẩy du lịch sinh thái, thu hút những du khách đề cao bảo tồn môi trường và giá trị văn hóa bản địa. Cách tiếp cận này không chỉ giúp bảo vệ thiên nhiên mà còn tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương và các doanh nghiệp nhỏ.
Sự ổn định kinh tế, kết hợp với chi phí sinh hoạt tương đối thấp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Người Costa Rica có thể tận hưởng một cuộc sống đủ đầy mà không bị cuốn vào áp lực tiêu dùng quá mức hay cạnh tranh khốc liệt.
Trách nhiệm gìn giữ môi trường
Costa Rica được xem là hình mẫu toàn cầu về bảo tồn môi trường. Hơn 99% điện năng của quốc gia này đến từ các nguồn tái tạo như thủy điện, điện gió và điện mặt trời. Bên cạnh đó, Costa Rica cũng cam kết đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.
Sự tận tâm của chính phủ trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên còn thể hiện qua mạng lưới rộng lớn các công viên quốc gia và khu bảo tồn, chiếm khoảng 25% diện tích lãnh thổ. Những không gian xanh này không chỉ mang lại lợi ích sinh thái mà còn tạo điều kiện cho các hoạt động giải trí, du lịch, qua đó đóng góp tích cực vào sức khỏe và hạnh phúc của cả người dân lẫn du khách.
Hạnh phúc của Costa Rica bắt nguồn từ sự hòa quyện độc đáo giữa các giá trị văn hóa, mạng lưới hỗ trợ xã hội và những chính sách mang tầm nhìn dài hạn. Bằng cách đặt con người, môi trường và cộng đồng vào vị trí trung tâm, quốc gia nhỏ bé này cho thấy hạnh phúc hoàn toàn có thể đạt được mà không phụ thuộc tuyệt đối vào sự giàu có vật chất. Từ lối sống Pura Vida, thiên nhiên xanh mát cho tới sự chú trọng vào y tế và giáo dục, Costa Rica khẳng định rằng hạnh phúc đích thực nằm ở những niềm vui giản dị của cuộc sống.
Kiều Anh/VOV.VN Tổng hợp